მე ვარო მონა მეფისა მაღლისა, ქაჯთა მფლობლისა;
მათ მიჰხვდა ცემა სენისა, მათისა დამამხობლისა:
მოგვიკვდა შემწე ქვრივისა, შემწყნარებელი ობლისა,
აწ შვილთა მისთა და მისი ზრდის, უკეთესი მშობლისა.

დულარდუხტ არის დიაცი, მაგრა კლდე, ვითა ლოდია,
ვისცა არ დაჰკოდს, ყმა მისი ვერავის დაუკოდია;
მას უსხენ წვრილნი ძმის-წულნი: როსან და ერთი როდია, –
აწ იგი ქაჯეთს ხელმწიფედ ქვე ზის, მორჭმული სწოდია.

გვესმა ამბავი, ზღვათ იქით სიკვდილი დისა მათისა,
შეიჭირვებდეს ვაზირნი, დაშალეს ქმნა ხალვათისა:
ვითა ვჰკადროთო დავსება პირისა, ხმელთა მნათისა?
როშაქ მონაა, თავადი მონისა ბევრ ათასისა.

როშაქ ბრძანა: “მო-ცა-ვინ -მკლას, მე ტირილსა არ დავჰხვდები.
მინდორს წავალ, ვიმეკობრებ, ალაფითა ავივსები,
შინა მოვალ შოვებული, ადრე ზედა მოვესწრები,
მეფე დისა დატირებად წავიდოდეს, წა-ცა-ვჰყვები”.

გვითხრა მისთა ხელისათა: “წავალ, თანა წამომყევით!”
წაგვიტანა მონა ასი, ყველაკაი მისგან რჩევით.
დღისით, მზისით ვმეკობრობდით, ღამეთაცა ვიყვნით თევით;
დია ვლეწეთ ქარავანი, ლარი ჩვენკე გარდმოვდევით.

მინდორ-მინდორ მოვდიოდით ჩვენ ღამესა დია ბნელსა,
დიდნი რამე სინათლენი გამოგვიჩნდეს შუა ველსა;
ვთქვით, თუ: “მზეა, ნუთუ ზეცით ჩამოჭრილი ზედა ხმელსა!
დაბნეულნი მივეცენით გონებასა ჩვენსა მსჯელსა.

ზოგთა ვთქვით: არის ცისკარი; ზოგთა ვთქვით: არის მთვარეო;
მას დარაზმულთა მივჰმართეთ, ახლოს-მცა ვნახეთ ბარეო!
შორს მოვუარეთ, მივედით, შემოვადეგით გარეო;
მით ნათლიდაღმა გამოხდა ხმა, ჩვენი მოუბარეო.

“‘I am the sIave of the mighty and exalted king of the Kajis.
It chanced he was struck by a mortal disease and died, much to our sorrow.
The helper of widows died, the hope and comfort of orphans.
Now his sister Dulardukht rears and cares for his children.

“’Dulardukht is a woman, but a rock, like a huge mountain stone.
She sits on the throne as sovereign and is called by all ‘the mighty’.
None dare approach or face the invincible might of her armies.
Rosan and Rodia, the sons of the king, were as yet very little.

“’Once came news of the death of her sister in a far-distant country.
All the viziers were troubled and, suspending affairs, now assembled.
How can we dare, they thought, to tell her the death of her sister?
Roshak, the !read of thousands of warriors, said to the viziers:

“’Though I be killed for my absence I will not go to the mourning.
First I shall go and divert myself in plundering the highways.
I shall be back in good time filled and enriched with booty.
But I will go wifh the queen to mourn and bewail her sister’.

“’He said to us, his underlings: Come with me now, I am going!
I was one of the hundred privileged slaves he selected.
When it was day we marauded, but at night looked out for victims.
Thus did we plunder many a caravan loaded with treasures.

“’Once on a very dark night as we wandered searching for victims,
We saw a radiant light, in the middle of a meadow.
It is the sun’, we said, ‘strayed down to earth from the heavens!”
We were perplexed and amazed to see this unlooked for wonder.

It is the dawn!’ said some, ‘No, the moon!’ said others.
Wishing to know what it was, we approached it in battle formation.
Then we surrounded it quickly by making a circuit around it,
But to our utter surprise a voice spoke from that radiance.

გვითხრა: “ვინ ხართ, ცხენოსანნო? თქვენ სახელნი თქვენნი თქვენით;
გულანშაროთ მოციქული ქაჯეთს მივალ, მერიდენით!”
ესე გვესმა, მოვადეგით, ალყად გარე მოვერტყენით,
პირ-მზე რამე ცხენოსანი გავიცადეთ თვალით ჩვენით.

ვუჭვრიტეთ პირსა მნათობსა, ელვათა მაელვარებსა;
მისი ციმციმი მზისაებრ ეფინებოდა არებსა;
ძვირ-ძვირად გვეუბნებოდა სიტყვასა რასმე წყნარებსა,
კბილთაგან შუქი შეადგა ზედა გიშრისა სარებსა.

კვლა ვეუბენით მას მზესა ტკბილ-მოუბრითა ენითა.
არ მონა იყო, ტყუოდა, ჩვენ ესე შევიგენითა;
როშაქ შეატყო ქალობა, გვერდსა წაუდგა ცხენითა,
აღარ გავუშვით, დაჭირვა ვჰკადრეთ ხელითა ჩვენითა.

კვლა ვჰკითხეთ: “გვითხარ მართალი საქმე შენ მზებრ ნათელისა,
ვისი ხარ, ვინ ხარ, სით მოხვალ მანათობელი ბნელისა?”
მან არა გვითხრა გაუშვა წყარო ცრემლისა ცხელისა.
რა საბრალოა გავსილი მთვარე, ჩანთქმული გველისა!

არცა რა ცხადი ამბავი, არცა რა დასამალავი,
არა არ გვითხრა, ვინ იყო, ან ვისგან ნამუხთალავი;
ქუშ-ქუშად გვეუბნებოდა კუშტი, თავისა მკრძალავი,
ვითა ასპიტი, მჭვრეტელთა მისთა თვალითა მლალავი.

როშაქ გვიბრძანა: “ნუ ჰკითხავთ, აწ თურე არ-სათქმელია,
ამისი საქმე უცხოა, საამბობლადცა ძნელია;
ბედი მეფისა ჩვენისა არსთაგან სანატრელია,
მით რომე ღმერთი მას მისცემს, რაც უფრო საკვირველია.

ესე ღმერთსა მისაგვრელად მისად ჩვენთვის მოუგვრია,
მივუტანოთ არმაღანად, დაგვიმადლებს მეტად დია.
თუ დავმალავთ, დავმჟღავნდებით, მეფე ჩვენი ამაყია,
პირველ – მათი შეცოდება, მერმე დიდი აუგია”.

“’O horsemen, who are you”, it said,” who wander at night like marauders?
I am a messenger going alone to Kajeti, so leave me!’
Awed, we approached the light and formed a circle around it,
And to our wonder we saw a sun-faced rider before us.

“’We gazed at the brilliant face flashing lightning around.
And like the sun it scattered glistening beams about it.
Now a deep silence ensued as we neared that eye-blinding radiance.
The dazzling rays of her teeth illumined the jet of her lashes.

“’Then once again we addressed her in gentle and eloquent phrases.
She was no slave nor messenger. She had, we perceived, deceived us.
Roshak was the first to discover that she was not a man but a maiden.
He at once seized the reins from her hands and rode by her side as escort.

“‘Tell us your story’, we said, ‘Who are you, enlightener of darkness?
Where have you come from, where is your home, who are your people?’
But she was silent and wept, shedding hot tears in streams.
The full moon, indeed, must be pitied when eclipsed and devoured by the serpent.

“‘Neither entreaties nor force could Induce her to tell us her story.
Nor did she tell us from where she had come or who had deceived her.
With eye-brows knitted together she rode in sullen silence.
Her eyes like those of an asp’s attacked and bewitched the onlooker.

“‘Roshak ‘commanded: ‘Silence! Now is no time for questions!
Her story, no doubt, is strange and one, not easily told.
Truly the lot of our, sovereign is one to be envied by mortals,
God has given her that which surpasses all wonders.

“’God has delivered this maiden as a gift for the sovereign
Who, for this wonderful gift, will load us with favours and riches.
If we hide her we will be found out. Then our sovereign will kill us,
First for offending her pride and then for the shame it will bring us!”

მივემოწმენით, თათბირნი არ კიდე გავაკიდენით;
დავბრუნდით, ქაჯეთს მივჰმართეთ, მას წინა მოვეკიდენით,
არცა რა ვჰკადრეთ ხელდახელ, არცა თუ წავეკიდენით;
იგი ტირს, ღაწვსა გულ-მდუღრად ჩაჰრცხის ცრემლისა კი დენით.

მე როშაქს ვჰკადრე: “გამიშვი კვლა ადრე თქვენი მხლებელი;
აწ გულანშაროს ქალაქსა ვარ საქმის რასმე მდებელი”.
მან გამომიშვა, აქ სადმე ლარი მიც წასაღებელი,
თანა წავიტან, წა-ცა-ვალ მე მათი ზედა-მსწრებელი”.

მათ კაცთა დია ეამა ესე ამბავი მონისა.
მე გავიგონე, შე-რე-მშრა ნაკადი ცრემლთა ფონისა,
მენიშნა, ყოვლი ნიშანი ვიცან ჩემისა ღონისა,
ცოტაი ლხინი მომეცა, მსგავსი დრამისა წონისა.

მოვიყვანე იგი მონა, ახლოს დავსვი ჩემსა წინა,
ვჰკითხე: “მითხარ, რას იტყოდი? გაგონება მეცა მინა”.
მან იგივე კვლა მიამბო, რაცა მუნით მომესმინა,
მან ამბავმან გამაცოცხლა, სულთ-მობრძავი დამარჩინა.

მე ორნი შავნი მონანი მყვანან სავსენი გრძნებითა:
უჩინოდ მივლენ, წამოვლენ მათითა ხელოვნებითა;
მოვასხენ, ქაჯეთს გავგზავნენ, ვარქვი, თუ: “ნუ დასდგებითა,
მაცნობეთ მისი ამბავი თქვენითა მოქმედებითა”.

სამ დღე მოვიდეს, მიამბეს, ფიცხლავ ებიჯა გზისადა:
“მიუგვრიაო მეფისა, ზღვას იქით წამავლისადა,
ვერვის შეუდგმან საჭვრეტლად თვალნი, მართ ვითა მზისადა,
ქვე დაუწინდავს საცოლედ როსან ცოტასა ყმისადა.

როსანს შევჰრთოთო, – დულარდუხტს მეფესა უბრძანებია, –
ჯერ ქორწილობად არა მცალს, აწ გული ცეცხლ-ნადებია;
შემოვიქცევი, შევისძლობ, ვინ ცისა მზედ ნაქებია”.
ციხეს დაუსვამს, ხადუმი ერთაი უახლებია.

“’We did as Roshak commanded, and at once broke off the discussion.
Leading the maiden before us we made our way to Kajeti.
We annoyed her no longer but were silent the rest of the journey.
All the long way she wept bathing her cheeks with her tears.

“‘I said to Roshak: ‘My lord, allow me to Jeave for a while.
I have some business to settle in the city of Gulansharo’.
He granted me leave to come. ‘I have wealth stored up In this city.
First I will carry it home and then rejoin my comrades.’

“The men were surprised and pleased with the story the slave had told them.
My rivulet of tears dried up as I listened.
She who inspired me with life was, no doubt, that sun-faced maiden.
I felt revived once again and hope fell like balm on my spirit.

“At once I laid hold of that slave and seated him close before me.
“Give me,’ I said, ‘a detailed account of what you were saying’.
Again he narrated in detail the story he had told his comrades.
I, whose poor soul had been struggling with death, was again brought to life.

“Two of my negro slaves were skilled in the art of sorcery.
They, by its virtue, could wander unseen to the eyes of all mortals.
I called them to me and sent them at once to the land of the Kajis.
Do not delay’, I said, ‘bring me tidings of her”.

“They went at once. They returned In three days with the tidings:
The monarch to whom she was given was about to leave on her journey,
But she betrothed her to Rosan, the prince and heir of the country.
As on the sun, no eyes can gaze on the light of that maiden.

“The monarch’s imperial order was to marry the maiden to Rosan.
Now’, she announced to us, ‘we have no time for festivities.
Let us delay the wedding until my return from my sister”,
The maiden is shut in a tower with only one slave to attend her.

ყოვლი მცოდნელი გრძნებისა მას თანა წაუტანია,
მით რომე გზა საჭიროა, მტერნი საომრად მზანია;
ქვე დაუყრია მოყმები, ვინც უფრო გულოვანია,
დაეყოვნების: წასრულა, ჯერეთ ცოტაი ხანია.

ქაჯთა ქალაქი აქამდის მტერთაგან უბრძოლველია:
ქალაქსა შიგან მაგარი კლდე მაღალი და გრძელია,
მას კლდესა შუა გვირაბი, ასაძრომელი ხვრელია,
მუნ არის მარტო მნათობი, მისთა შემყრელთა მწველია.

გვირაბის კარსა ნიადაგ მოყმე სცავს არ პირ-ნასები,
ათი ათასი ჭაბუკი დგას, ყველაკაი ხასები,
ქალაქის კართა სამთავე – სამათას-სამათასები.
გულო, გაგსაჯა სოფელმან, არ ვიცი რასა, გლახ, ები!”

ესე ამბავი ავთანდილ პირ-მზემან, მაგარ-ვადამან,
რა მოისმინა, ეამა, სხვად არა გაუცხადა მან,
შესწირა ღმერთსა მადლობა ტურფამან დანაბადამან:
ამბავი ჩემი სალხინო მითხრაო ვისმანღა დამან!

ფატმანს უთხრა: “საყვარელო, კმა ხარ ჩემგან სასურველად,
მე ამბავი სანატრელი მომასმინე არ პირ-ბნელად,
მაგრა საქმე ქაჯეთისა გამაგონე უფრო მრთელად,
ქაჯნი ყველა უხორცოა, რამან შექმნა ხორციელად?

მის ქალისა სიბრალული ამანთებს და მიდებს ალსა,
მაგრა ქაჯნი უხორცონი რას აქმნევენ, მიკვირს, ქალსა?!”
ფატმან უთხრა: “მომისმინე, მართლად გხედავ მანდა მკრთალსა,
არ ქაჯნია, კაცნიაო, მიჰნდობიან კლდესა სალსა.

ქაჯნი სახელად მით ჰქვიან, არიან ერთად კრებულნი
კაცნი, გრძნებისა მცოდნელნი, ზედა გახელოვნებულნი,
ყოველთა კაცთა მავნებნი, იგი არვისგან ვნებულნი;
მათნი შემბმელნი წამოვლენ დამბრმალნი, დაწბილებულნი.

“‘Those who were skilled in enchantments and sorcery went with the sovereign,
For on the way lurk danger and many a foe lies in ambush.
But she has left as guards of the tower the best of her warriors.
She will be away for some time to mourn the death of her sister.

“‘The fort of the Kajis has never as yet been assailed or invaded,
For around it there rises a lofty wall of impregnable rock.
A narrow, hollowed out passage is used to climb up to the fortress.
There is that star held captive, the consumer of all who behold her.

“’Giant-like guards keep continual watch at the mouth of the passage,
More than ten thousand heroes, arrogant, proud and courageous.
Three thousand warriors stand at each of the three city gates’“.
O, heart, the world has condemned you; I know not, alas, what binds you.

Though he rejoiced in his heart and was glad to hear these tidings,
Yet the sun-faced Avtandil hid his feelings from her,
But in the depth of his heart, he thanked the Lord for His goodness.
He prayed: “I thank you, my God, for the joy You have given to me!”

“You are worthy”, he said, “to be loved by me and admired.
You have enlightened my heart by the welcome news you give me.
But I would like you to tell me more of the realm of the Kajis.
Kajis, I thought, were fleshless. How can they be like mortals?

“Patman, I pity that maiden and all the anguish she suffers,
Yet Jmarvel to think what the Kajis if flesh less can do with a woman!”
“Listen to me”, said Patman, “you seem to know nothing about them.
They are not Kajis but men who put their trust in enchantments.

“They are a singular people yet as human as all other mortals.
Being excellent magicians they are skilled in the art of enchantments.
Though they maltreat and do evil to others no harm can be done them.
AlI who dare battle with them turn back disgraced and in terror.

იქმან რასმე საკვირველსა, მტერსა თვალთა დაუბრმობენ,
ქართა აღსძრვენ საშინელთა, ნავსა ზღვა-ზღვა დაამხობენ,
ვითა ხმელსა გაირბენენ, წყალსა წმიდად დააშრობენ,
სწადდეს – დღესა ბნელად იქმან, სწადდეს – ბნელსა ანათლობენ.

ამისთვის ქაჯად უხმობენ გარეშემონი ყველანი,
თვარა იგიცა კაცნია ჩვენებრვე ხორციელანი”.
ავთანდილ მადლი უბრძანა: “ცეცხლნი დამივსენ ცხელანი,
დიდად მეამნეს ამბავნი, სიტყვანი აწინდელანი”.

გულითა ღმერთსა ადიდებს ავთანდილ ცრემლთა მდენელი;
თქვა: “ღმერთო, გმადლობ, რომელი ხარ ჭირთა მომალხენელი;
ყოფილი, მყოფი, უთქმელი, ყურთაგან მოუსმენელი,
წყალობა თქვენი იჩქითად არს ჩვენი გარდმომფენელი!”

მის ამბვისა ცნობისათვის ცრემლით ღმერთსა ადიდებდა.
ფატმან ეჭვდა თავისათვის, ამად ცეცხლსა კვლა იდებდა;
ყმა ნამუსსა ინახვიდა, სიყვარულსა იფერებდა;
ფატმან ყელსა ეხვეოდა, პირსა მზესა აკოცებდა.

მას ღამით ფატმან იამა ავთანდილს თანა წოლითა;
ყმა უნდომ-გვარად ეხვევის ყელსა ყელითა ბროლითა,
ჰკლავს თინათინის გონება, ძრწის იდუმლითა ძრწოლითა,
გული მხეც-ქმნილი გასჭრია მხეცთავე თანა რბოლითა.

ავთანდილ მალვით ცრემლსა სწვიმს, სდის ზღვათა შესართავისად
შიგან მელნისა მორევსა, ცურავს გიშრისა ნავი სად;
იტყვის, თუ: “მნახეთ, მიჯნურნო, იგი, ვინ ვარდი-ა ვისად,
უმისოდ ნეხვთა ზედა ვზი ბულბული მსგავსად ყვავისად!”

მუნ ცრემლნი, მისგან ნადენნი, ქვათაცა დასალბონია;
გიშრისა ტევრი აგუბებს, ვარდისა ველსა ფონია;
ფატმან მას ზედა იხარებს მართ ვითა იადონია.
თუ ყვავი ვარდსა იშოვნის, თავი ბულბული ჰგონია.

“They do marvellous things: they blind the eyes of their foes,
Give rise to fearful tempests, make ships founder on oceans.
They walk on the sea as on land, they dry up the seas by their magic,
Or if they wish they can darken the day, or lighten the darkness.

“And for this reason the neighbouring people caIl them the Kajis.
Otherwise they are as we are – human beings not spirits”.
Avtandil heartily thanked her: “You have extinguished my fever.
I am grateful to you for the pleasant things you tell me”.

He lifted his heart to God and joyfully wept as he prayed:
He said: “O God, I thank You for You have diminished my sorrow.
You were and are and will be beyond understanding of mortals.
Thus unaware, O God, You have spread Your mercy upon me”.

He magnified the Lord in fervent prayers of thanksgiving.
Patman jealously gazed and the fires in her heart were rekindled.
He revealed not the cause of his joy but yielded himself to her passion.
Patman, burning with passions, embraced and ardently kissed him.

Patman enjoyed to the utmost lying that night with Avtandil.
Though he embraced and kissed her. yet In his heart he was troubled.
The thought of Tinatin’s eyes pierced his heart and slew him.
His heart, like one who is mad, rushed away to roam in the forests.

Avtandil secretly wept. His tears flowed to mingle with oceans.
Two vessels of shining black jet shone brightly in ebony pools.
“See me, O lover”, he thought, “a nightingale far from its rose
Now like a carrion-crow sits and sings on the dungheap!”

Even the stones would have melted on seeing the flow of his tears
Which damned the thickets of jet and flowed over a field of roses.
Patman rejoiced in his love believing herself the loved one.
If a black crow finds a rose it imagines itself a nightingale.

გათენდა. ბანად წავიდა მზე, სოფელს შუქ-ნაკიდები;
დიაცმან უძღვნა მრავალი კაბა, ყაბაჩა, რიდები,
მრავალი ფერი სულნელი, ტურფა პერანგი, წმიდები:
რაცა გწადდესო, ჩაიცვი, მე ნურას ნუ მერიდები.

ავთანდილ თქვა: “საქმე ჩემი გავაცხადო ამა დღესა!”
სამოსისა ვაჭრულისა ცმა აქამდის დაეწესა;
მას დღე ყოვლი საჭაბუკო შეიმოსა ტანსა მხნესა,
მოიმატა დაშვენება, დაემსგავსა ლომი მზესა.

ფატმანს პური შეეკაზმა ავთანდილის საწვეველად;
ყმა შევიდა მოკაზმული მხიარულად, არ პირ-ბნელად;
ფატმან ნახა, გაუკვირდა ვაჭრულისა უმოსელად,
შემოსცინნა: “აგრე სჯობსო შენთვის ხელთა სასურველად”.

ფატმან მისსა შვენებასა მეტის-მეტად ჰკვირდებოდა.
მან პასუხი არა გასცა, თავის წინა ღიმდებოდა:
შეეტყვების, არ მიცნობსო, რეგვნადა და რაგვარ ჰხმობდა!
თუცა რასმე იფერებდა, მეტი არა გაჰვიდოდა.

პური ჭამეს, გაიყარნეს, ყმა მივიდა მისსა შინა,
ღვინო-სმული, მხიარული დაწვა, ამოდ დაიძინა;
საღამო-ჟამ გაიღვიძა, შუქი ველთა მოაფინა,
ფატმან უხმო: “მოდი, მნახე, მარტო ვარო, თავის წინა”.

ფატმან მივიდა, ავთანდილს ხმა ესმა მისგან ოხისა;
იტყოდა: “მომკლავს უცილოდ ტანი ალვისა, მო-, ხისა!”
გვერდსა დაისვა, ბალიში მისცა მისისა ნოხისა,
ვარდისა ბაღსა უჩრდილობს ჩრდილი წამწამთა ქოხისა.

ავთანდილ ბრძანა: “ჰე ფატმან, ვიცი ეს საქმე შენია,
დაჰკრთები ამა ამბავსა, მართ ვითა გველ-ნაკბენია,
მაგრა აქამდის მართალი შენ ჩემი არა გსმენია,
ჩემნი მომკლველნი წამწამნი შავნი გიშრისა ხენია.

When it was morning he rose and refreshed himself by bathing.
Magnificent garments of costly fabrics were spread out before him,
Turbans and coats and mantles, exquisite and choicest of perfumes.
She said to him: “Be not shy, put on the best and the richest”.

Avtandil said to himself: “It is time to reveal my secret”.
Hence he resolved not to wear the robe he had worn as a merchant.
And he attired himself in robes befitting a noble.
The lion resembled the sun, so enhanced and bright was his beauty.

Meanwhile the dame had prepared a sumptuous feast in his honour.
Avtandil entered the hall with his spirit uplifted and happy.
She gazed upon him astonished that he wore not his merchant’s garb.
She said: “Such beauty as yours can but madden him who sees you!”

She was so moved by his beauty that she seemed stunned and spellbound.
Avtandil smiled to himself and seemed unaware of her rapture.
“She is so stunned”, he thought. “it seems she does not know me”.
Yet, for the sake of his sun, he behaved as a courteous gallant.

When they had merrily eaten Avtandil rose and retired.
Having drunk wine he lay down on his bed and was soon fast asleep.
At eventide he awoke; he shed his rays on the meadows.
“Come”, he invited Patman, “Come, I am alone”.

Patman hastened to him. He heard her complaining and moaning.
How can my heart bear the love for that cypress-formed youth?” she lamented.
Taking her hand he made her sit down on a cushion beside him.
The shade from the eaves of dark lashes fell on the garden of roses.

Avtandil said: “O Patman, now I have something to tell you,
Which, like the bite of a snake, will startle you out of your senses.
As yet you know nothing of me, nor the truth concerning me.
I am slain by the forest of jet and pierced by raven-black lashes.

გგონივარ ვინმე ვაჭარი, პატრონი ქარავანისა;
მე ვარ სპასპეტი მაღლისა მეფისა როსტევანისა,
თავადი სპისა დიდისა, მათისა შესაგვანისა,
მაქვს პატრონობა მრავლისა საჭურჭლე-ზარადხანისა.

შენ გიცი კარგი მოყვარე, ერთგული, მისანდობელი.
მათ უვის ერთი ასული, მზე ხმელთა მანათლობელი, –
იგია ჩემი დამწველი და ჩემი დამადნობელი, –
მან გამომგზავნა, დავაგდე პატრონი, მათი მშობელი.

რომე შენ ქალი გყოლია, მე ძებნად მისვე ქალისად
მივლია ყოვლი ქვეყანა, მის მზისა მონაცვალისად;
მისთვის გაჭრილი მინახავს, წევს ლომი ფერ-ნამკრთალი სად,
გამცუდებელად თავისად, მის გულისა და ძალისად”.

ავთანდილ ფატმანს ყოველი უთხრა ამბავი თავისა,
ამბავი ტარიელისა, შემოსა ვეფხის ტყავისა;
უბრძანა: “შენ ხარ წამალი ჯერთ შენგან უნახავისა,
ღონე წამწმისა ხშირისა, ყორნის ფრთებრ ნაფუშავისა.

მოდი და, ფატმან, მეწიე, ვეცადნეთ მისსა რგებასა,
ვუშველოთ, იგი მნათობნი ნუთუ მიეცნენ შვებასა;
ვინცა სცნობს, კაცი ყველაი ჩვენსა დაიწყებს ქებასა,
ნუთუ კვლა მიჰხვდენ მიჯნურნი ერთმანერთისა ხლებასა.

მომგვარე, ქაჯეთს გავგზავნოთ იგივე მონა გრძნეული,
ქალსა ვაცნობოთ ყველაი, ამბავი ჩვენგან ცნეული;
მანცა გვაცნობოს მართალი, ვქმნათ მისი გამორჩეული,
ღმერთმან ქმნას, ქაჯთა სამეფო მოგესმას ჩვენგან ძლეული!”

ფატმან თქვა: “ღმერთსა დიდება, საქმენი მომხვდეს, მო-, რანი,
დღეს რომე მესმნეს ამბავნი, უკვდავებისა სწორანი!”
მოჰგვარა მონა გრძნეული, შავი მართ ვითა ყორანი;
უბრძანა: ” ქაჯეთს გაგგზავნი, წა, გზანი გისხენ შორანი!

“I am no head of a caravan nor a prosperous merchant,
But Commander-in-Chief in the powerful realm of Arabia,
A mighty spaspeti and vassal, chief of myriads of armies.
The measureless wealth of the kingdom and the arsenals are in my hands.

“l will confide my secret to you for you can be trusted.
The king has one beautiful daughter, a sun that illumines the heavens.
It is she who consumes me, she for whom I am dying.
And for the quest she sent me I deserted my sovereign, her father.

“By her request I am seeking that maiden of whom you have told me.
I have travelled the world in search of that sun-like maiden.
I have also seen him who roves for her sake in forests.
Now he is wasting himself, worn-out with weeping and longing”.

The knight related to, Patman the whole of his marvellous story,
Of the adventures of Tariel, who wore the skin of a panther.
“You are, my Patman” he said, “a beacon of light in the darkness,
The light which will raise the raven-black lashes now lowered in sorrow.

“Help me to find her”, he pleaded, “let us find means to heal him.
We may, perhaps, bring relief and joy to those star-like lovers.
And for this deed our names will be praised and exalted to heaven.
O would to God these lovers meet one another again!

“Bring me the sorcerer slave. I will send him at once to Kajeti.
He will make known to the maiden tidings of us and our doings.
She will tell us the truth and the means by which we can help her.
God grant us power and strength to vanquish the violent Kajis”.

“Glory to God!”, said Patman, “what wonderful things you tell me,
What has befallen you are tidings equal to immortality”.
Patman commanded a servant to bring before them the sorcerer
Who, when he came, was ordered to go to the realm of the Kajis.