მიმნდონი საწუთროსანი მისთა ნივთთაგან რჩებიან,
იშვებენ, მაგრა უმუხთლოდ ბოლოდ ვერ მოურჩებიან;
ვაქებ ჭკუასა ბრძენთასა, რომელნი ეურჩებიან.
ისმენდი ჩემთა ამბავთა, თუ სულნი შე-ღა-მრჩებიან.

დურაჯნი მივსცენ, გავიღე სხვა ვერა გზაღა თავისა,
დავეცი, დავბნდი, წამიხდა ძალი მხართა და მკლავისა,
რა სულად მოვე, შემესმა ხმა ტირილისა და ვისა:
გარე მომრტყმოდა ჯალაბი, ვითა ჩამსხდომი ნავისა.

შიგან ვწევ დიდთა დარბაზთა ტურფითა საგებელითა,
ზედ დამტიროდეს მეფენი ცრემლითა უშრობელითა,
პირსა იხოკდეს ხელითა, ღაწვისა გამპობელითა,
მუყრნი მოასხნეს, სენითა მთქვეს გამაბელზებელითა.

მე რა მნახა თვალ-ახმული, მეფე ყელსა მომეხვია,
ცრემლით მითხრა: “შვილო, შვილო, ცოცხალ ხარ-ღა? სიტყვა თქვია!”
მე პასუხი ვერა გავეც, ვითა შმაგი შევკრთი დია,
კვლა დავეცი დაბნედილი, გულსა სისხლი გარდმეთხია.

სრულნი მუყრნი და მულიმნი მე გარე შემომცვიდიან;
მათ ხელთა ჰქონდა მუსაფი, ყოველნი იკითხვიდიან;
მტერ-დაცემული ვეგონე, არ ვიცი, რას სჩმახვიდიან.
სამ დღემდის ვიყავ უსულო, ცეცხლნი უშრეტნი მწვიდიან.

აქიმნიცა იკვირვებდეს: “ესე სენი რაგვარია?
სამკურნალო არა სჭირს რა, სევდა რამე შემოჰყრია”.
ზოგჯერ შმაგად წამოვიჭრი, სიტყვა მცთარი წამერია.
დედოფალი ზღვასა შეიქმს, მას რომ ცრემლი დაუღვრია.

“სამსა დღესა დარბაზს ვიყავ არ ცოცხალი, არცა მკვდარი;
მერმე ცნობა მომივიდა, მივჰხვდი რასმე მიუმხვდარი;
ვთქვი, თუ: “ჰაჲ-ჰაჲ, რას შიგან ვარ მე სიცოცხლე-გარდამხდარი!”
თმობა ვსთხოვე შემოქმედსა, ვჰკადრე სიტყვა სამუდარი.

“The world scatters gifts on its servants, flatters their highest ambitions.
But it ever contrives to betray them at the time when their need is the sorest.
The Wisest resist its temptations and shrink from its treacherous kindness.
I will recount my adventures while I have strength to do so.

“The maiden went back with my offer, but my limbs were deprived of their power.
I fainted and fell to the ground. When I came back to my senses
The household stood weeping around me, as if they could see me embarking
On to the heaving deck of a ship setting off on a voyage.

“I was stretched on cushions of silk on a bed in a stately chamber;
Beside me the king and his consort, tearing their hair in despair,
Weeping unquenchable tears, while the mullahs, like birds of ill-omen,
Declared I was under a spell, bewitched by The Evil One’s power.

“Great was the joy of the king when he saw me open my eyelids.
He fell on my neck and embraced me, ‘My son,’ he cried, ‘are you living?
Speak to me but one word!’ But I was unable to answer.
I could not utter a sound, but fainted again in my weakness.

“The sages and mullahs stood round me, busily searching the Koran,
For words of wisdom to counter the sinister spells of the devil.
I heard not a word of their ravings, lifeless I lay on my pillow.
Unquenchable flames burnt within me, none could extinguish their raging.

“Amazed were the learned physicians, they knew not the cause of my illness.
His sickness is not of the body, he is a prey to dejection’.
Such were the words that they uttered, as they watched me leaping and writhing,
And heard my words of delirium, while the queen’s tears flowed like a river.

“For three days I lay in the palace, like one neither dead nor living,
But at last I recovered my reason, remembered all that had happened.
Am I alive?’ I exclaimed, and beseeched the Creator for patience.
I humbled myself before Him, begged Him to hear my entreaty.

ვთქვი, თუ: “ღმერთო, ნუ გამწირავ, აჯა ჩემი შეისმინე,
მომეც ძალი დათმობისა, ცოტად ვითა აღმადგინე,
აქა ყოფა გამამჟღავნებს, სახლსა ჩემსა მიმაწვინე!”
მანვე ქმნა და მო-რე-ვჯობდი, გული წყლული გავარკინე.

ზე წამოვჯე. მეფისაგან კაცი დია მოვიდოდა.
ახარებდეს: “წამოჯდაო”, დედოფალი გამორბოდა;
მეფე მორბის თავ-შიშველი, არ იცოდა, რას იქმოდა,
იგი ღმერთსა ადიდებდა, სხვა ყველაი უჩუმოდა.

იქით და აქათ მომისხდეს, მახვრიტეს სახვრეტელია;
მე მოვახსენე: “პატრონო, გული აწ უფრო მრთელია;
ცხენსა შეჯდომა მწადიან, ვნახნე წყალნი და ველია”.
ცხენი მომგვარეს, შე-ცა-ვჯე, მეფე ჩემ თანა მვლელია.

გამოვედით, მოვიარეთ მოედანს და წყლისა პირსა;
ჩემსა მივე, დავაბრუნვე, მეფე მომყვა სახლთა ძირსა.
შინა მივე, უარ გავხე, სხვა დამერთო ჭირი ჭირსა;
ვთქვი, თუ: “მოვკვდე, ბედი ჩემი ამის მეტსა არას ღირსა”.

ზაფრანის ფერად შეცვალა ბროლი ცრემლისა ბანამან,
გული უფრორე დამიჭრა ათიათასმან დანამან.
საწოლის მეკრე შემოდგა, მოლარე გაიყვანა მან;
ვთქვი, თუ: “რა იცის ამბავი, ნეტარ, ან იმან, ან ამან?”

“მონააო ასმათისი”. -” რა იცისო?”, ვარქვი, ვჰკითხე.
შემოვიდა, სააშიკო წიგნი მომცა, წავიკითხე;
გამიკვირდა, სხვად ვითამცა ვქმენ გულისა მწველთა სითხე?
მისგან ეჭვი არა მქონდა, სევდად მაწვა გულსა მით ხე.

მე გამიკვირდა: “სით ვუყვარ, ანუ ვით მკადრებს თხრობასა?
მიუყოლობა არ ვარგ-ა, დამწამებს უზრახობასა,
ჩემგან იმედსა გარდასწყვედს, მერმე დამიწყებს გმობასა”.
დავწერე, რაცა პასუხად ჰმართებდა აშიკობასა.

“’Abandon me not!’ I implored, ‘but hear my lowly petition!
Give me the strength to endure, that I may rise from my sickbed,
Lest I reveal in my weakness the secret I nurse in my bosom!”
With the help of the Lord, I recovered, and braced my heart for endeavour.

“I raised myself on the couch, and those who were watching me hastened
To carry the news to the king: ‘He has raised himself, all unaided’.
The queen broke into my chamber, the king bareheaded ran after,
He gloried God in amazement, and all kept silence around him.

“On either side of my couch the royal couple were seated.
I sipped from a cup of broth, and told them my heart was stronger.
Bring me my horse’, I implored. ‘I would gaze upon meadow and river’.
They did as I asked, and the king mounted his horse and came with me.

“We crossed the piazza together, we followed the course of the river,
At the very door of my dwelling the king turned back and rode homeward.
But misfortune did not desert me, again I was stricken by sickness.
Yielding to destiny’s malice, I called upon death to relieve me.

“My cheeks had grown sallow with weeping, the crystal had turned to saffron,
Ten thousand piercing blades cut deeper into my heart.
When one day the door-keeper entered, and summoned my treasurer to him.
What are the tidings?’ I wondered, and raised my voice in impatience.

“Asmat, the sun-maid’s attendant had sent her slave with a letter.
Let him come in’, I commanded, and took from his hands a missive.
I broke the seal and perused it, with ever-increasing amazement.
A letter of love from Asmat! A thing I had never thought of.

“What had caused her to love me? And how had she dared to declare it?
I knew I must answer her letter, lest she reproach me for silence.
If I should spurn her, ‘I pondered,’ her womanly feelings will suffer”.
Therefore I wrote what was fitting, and the slave of Asmat received it.

დღენი გამოხდეს, მე გული უფრორე დამწვეს კვლავ ალთა,
ვეღარ ვუჭვრეტდი ლაშქართა მინდორს თამაშად მავალთა;
დარბაზს ვერ მივე; მკურნალთა დაიწყეს მოსლვა მრავალთა,
მაშინ დავიწყე გარდახდა სოფლისა ლხინთა და ვალთა.

“მათ ვერა მარგეს, მე გულსა ბინდი დამეცა ბნელისა,
სხვამან ვერავინ შემატყვა დება ცეცხლისა ცხელისა;
სისხლი დამწამეს; მეფემან ბრძანა გახსნევა ხელისა.
გავიხსენ ფარვად პატიჟთა, არვისგან საეჭველისა.

ხელ-გახსნილი, სევდიანი, საწოლს ვიყავ თავის წინა;
ჩემი მონა შემოვიდა, შევხედე, თუ თქვას: რა მინა.
მონააო ასმათისი. შემოყვანა ვუთხარ შინა.
გულსა შინა დავუზრახე: “რა მპოვაო, ანუ ვინ-ა?!”

მონამან წიგნი მომართვა, მე წავიკითხე ნებასა;
წიგნსა შევატყევ, ლამოდა შეყრისა მოსწრაფებასა;
პასუხად გავეც: “ჟამია, მართალ ხარ გაკვირვებასა;
მოვალ, თუ მიხმობ, მე ნუ მეჭვ მოსლვისა დაზარებასა”.

გულსა ვარქვი, თუ: “ლახვარნი ეგრე ვით დაგაღონებენ?
ამირბარი ვარ, ხელმწიფე, სრულნი ინდონი მმონებენ;
აზრად შეიქმან, საქმესა ათასჯერ შეაწონებენ,
თუ შეიგებენ, მე მათთა არეთა არ მარონებენ”.

კაცი მოვიდა მეფისა: “სწადსო ამბისა სმინება”.
მოყვანა ვუთხარ; ებრძანა: “ქმნაცა სისხლისა დინება?”
მე ვჰკადრე: “ხელი გავიხსენ, დამიწყო მოჯობინება,
წინაშე მოვალ, ამისთვის კვლა უფრო მმართებს ლხინება”.

დარბაზს მივე. მეფე ბრძანებს: “ამის მეტსა ნუ იქმ აბა!”
ცხენსა შემსვა უკაპარჭო, წელთა არა არ შემაბა,
შეჯდა, ქორნი მოუტივნა, დურაჯები დაინაბა,
მშვილდოსანნი გასაგანნა, იტყოდიან: “შაბაშ, შაბა!”

“But the flames in my heart blazed higher, the torture was never abated.
No longer I watched the soldiers sporting in plain and arena;
I could not attend at the court, physicians crowded my chamber,
The votary of the world must pay the world for his pleasures.

“The lore of the doctors was useless, they never discovered the furnace
Burning within my heart. They thought that my blood was polluted.
The king gave orders to bleed me; I consented to still their suspicions.
But all their endeavours were vain, they knew not the root of the trouble.

“After my arm had been bled, the doorkeeper entered my chamber.
Told me the slave of Asmat begged to deliver a message.
Bid him to enter’, I answered, but in my head I reflected:
What is Asmat to me, and how have I earned her favour?’

“Again came the slave with a letter, I opened it slowly and read It.
Asmat desired to see me. What could I do but obey her?
I wrote in reply: ‘You have willed it, I shall obey your summons’.
But I could not recover my spirits, the heart in my bosom was heavy.

“Thus I admonished my heart: ‘Am I not Amirbar, king?
Have I not subjects in thousands? What if it came to their knowledge
That their ruler languishes vainly and sighs for a treasure forbidden?’
Would not they rise against me, and cast ma forth from my kingdom?”

“A messenger came to my chamber – the king had sent him for tidings.
He ordered the doctors to bleed me, but I answered: ‘The thing has been done.
I have begun to recover. Permit me to bask in your presence.
There may the joys of reunion hasten my heart’s restoration’.

“I went to the court of the monarch, where Parsadan kindly received me,
Saying: ‘Have done with your sicknessl’ And seated me on a charger,
Just as I was, unarmed. Himself, he mounted beside me,
And released the tethered falcons. While all eyes followed their flight.

შინა დავსხედით ნადიმად მას დღესა მინდორს რებულნი;
მომღერალნი და მუტრიბნი არ იყვნეს სულ-დაღებულნი;
მეფემან გასცნა მრავალნი თვალნი, ღარიბად ქებულნი.
აუვსებელნი არ დარჩეს მას დღესა მათნი ხლებულნი.

ვეცდებოდი, არა მცალდა სევდისაგან თავის კრძალვად;
ვიგონებდი, ცეცხლი უფრო მედებოდა გულსა ალვად;
ჩემნი სწორნი წავიტანენ, ჩემსა დავჯე, მთქვიან ალვად,
შევქმენ სმა და ნადიმობა პატიჟთა და ჭირთა მალვად.

მოლარემან შინაურმან ყურსა მითხრა ნაუბარი:
ქალი ვინმე იკითხავსო: ინახვისა ამირბარი?”
ზეწარითა მოუხურავს პირი, ბრძენთა საქებარი”;
ვარქვი: “საწოლს წაიყვანე, ჩემგან არის ნახმობარი”.

ავდეგ, მსხდომნი ნადიმობად აემზადნეს ასაყრელად;
შადი ვუთხარ: ” ნუ ასდგებით, მოვალ ხანთა დაუზმელად”;
გამოვე და საწოლს შევე, მონა მოდგა კარსა მცველად.
გული მივეც თმობა-ქმნათა აუგისა საკრძალველად.

კარსა შევდეგ, ქალი წინა მომეგება, თაყვანის-მცა;
მითხრა: “მოსლვა თქვენს წინაშე კურთხეულ არს, ვინცა ღირსმც-ა!”
გამიკვირდა, მიჯნურისა თაყვანება ექმნა ვისმცა?
ვთქვი: “არ იცის აშიკობა; თუ-მც იცოდა, წყნარად ზისმცა”.

შევე, დავჯე ტახტსა ზედა; ქალი მოდგა ნოხთა პირსა,
ჩემსა ახლოს დასაჯდომლად თავი მისი არ აღირსა;
ვარქვი: “მანდა რად ჰზი შენ, თუ სიყვარული ჩემი გჭირსა?”
მან პასუხი არა მითხრა, ჩემთვის ჰგვანდა სიტყვა-ძვირსა.

მითხრა: “დღე ეგე სირცხვილად მედების გულსა ალობა:
გგონია ჩემგან წინაშე მაგისთვის მომავალობა,
მაგრა აწ მიდებს იმედსა შენგან ცდის არღა მალობა.
ამას თუ ღირს ვარ, ვერ ვიტყვი, მაკლია ღმრთისა წყალობა”.

“A banquet was held that day for those who returned from the, hunting;
The musicians played and the minstrels sang of the prowess of heroes.
Parsadan honoured his guests with presents of matchless jewels,
None went away displeased, I alone was dejected,

“Nothing could assuage the torture of the thoughts that were burning within me,
But I called my friends to the table, and listened, unmoved, to their praises.
I ate and drank with the best, to conceal the sorrow that gnawed me,
That none should discover my secret, or guess at the cause of my chagrin.

“My treasurer stepped to my side, whispered a word in my ear,
Saying a lady was waiting, hoping that I would receive her.
She is veiled, ‘ he said, ‘but her mien commands the respect of the wise’.
I said: ‘Lead her in to my chamber. She has come at my bidding’.

“I rose from my seat, and my comrades, seeing me rise, would have followed,
But I bade them await my return, promising not to be tardy.
I passed the slave in the doorway, guarding approach to my chamber,
And I entered with shame in my heart for the tryst I would fain have avoided.

“I halted, and stood on the threshold, and a woman came forward to meet me.
She did me homage, and murmured: ‘Blessed the one who is worthy
To stand in your presence!’ I marveled. Whoever thus greeted a lover!
She is a novice in loving, and knows not the part of the woman!

“I seated myself on the sofa, but she stood on the edge of the carpet,
Judging herself unworthy to sit on the cushions beside me.
Why do you hold yourself distant,’ I asked; ‘If my love you are seeking?”
She stood for a moment in silence, as if choosing the words she would utter.

“Then answered in tones of abashment: ‘This is the hour of my shaming.
You have mistaken my purpose, but you have hot prolonged my discomfort.
You did not delay in coming, therefore my heart is emboldened,
Therefore I crave your patience while I unfold my mission.