თვით მეფემან მამა-ჩემი დაიჭირა სწორად თავსა.
თქვა: “ჩემებრი ამირბარი, ნაძლევი ვარ, ვისმცა ჰყავსა!”
ლაშქრობდის და ნადირობდის, აძლევდიან მტერნი ზავსა.
მას არა ვჰგავ ასრე, ვითა მე სხვა კაცი არა მგავსა.

ძე არ ესვა მეფესა და დედოფალსა მზისა დარსა,
ჭმუნვა ჰქონდა, ჟამი იყო, მით აეხვნეს სპანი ზარსა.
ვაჲ კრულია დღემცა იგი, მე მივეცი ამირბარსა!
მეფემ ბრძანა: “შვილად გავზრდი, თვით ჩემივე გვარი არსა”.

მეფემან და დედოფალმან მიმიყვანეს შვილად მათად,
საპატრონოდ მზრდიდეს სრულთა ლაშქართა და ქვეყანათად,
ბრძენთა მიმცეს სასწავლელად ხელმწიფეთა ქცევა-ქმნათად;
მოვიწიფე, დავემსგავსე მზესა თვალად, ლომსა ნაკვთად.

ასმათ, მითხრობდი, რაცა სცნა ჩემგან ამბობა ცილისა.
ხუთისა წლისა შევიქმენ მსგავსი ვარდისა შლილისა;
ჭირად არ მიჩნდის ლომისა მოკლვა, მართ ვითა სილისა;
არ გაჰვიდოდის ფარსადანს მისი არა-სმა შვილისა.

ასმათ, შენცა ხარ მოწამე ჩემისა ფერ-მიხდილისა,
მზესა მე ვსჯობდი შვენებით, ვით ბინდსა ჟამი დილისა;
იტყოდეს ჩემნი მნახავნი: “მსგავსია ედემს ზრდილისა”.
აწ მაშინდლისა ჩემისა სახე ვარ ოდენ ჩრდილისა.

მე ხუთისა წლისა ვიყავ, დაორსულდა დედოფალი”.
ესე რა თქვა, ყმამან სულთქვნა, ცრემლით ბრძანა: “შობა ქალი”.
დაბნედასა მიეწურა, ასმათ ასხა გულსა წყალი;
თქვა: “მაშინვე მზესა ჰგვანდა, აწ მედების ვისგან ალი!

ქება არ ითქმის ენითა, აწ ჩემგან ნაუბარითა.
ფარსადან დაჯდა ხარებად ზეიმითა და ზარითა;
ყოვლგნით მოვიდეს მეფენი ნიჭითა მრავალ-გვარითა.
საჭურჭლე გასცეს, აივსნეს ლაშქარნი საბოძვარითა.

“Teneva Parsàdan mio padre per suo pari, e un di gli disse:
‘Sfido chiunque a mostrarmi un amirbàr simile al mio.’ Guerre e
cacce conducean, e forzavan il nemico a chieder pace.
Non son degno di lui più che di me lo sia ogn’altro uomo.

“Eran afflitti per non aver eredi il re e la splendida
regina, del che un dì sentirono disagio anche i guerrieri.
Maledetto il giorno che mi vide nato all’amìrbar, quando
disse Parsàdan:’Poiché m’è pari in rango, mi sia figlio.’

“E come figlio m’ebbero e allevarono i sovrani a duce
di tutte milizie le contrade, e i saggi
m’istruirono a portarmi e comportarmi da monarca.
Crebbi bello come un astro e fier come leone.

“Smentiscimi, Asmàth, se dico una bricola di falso!
A ciunq’anni ero uno schiuso bocciolo di rosa, e trafigger
un leone mi era ugual fatica che un fringuello.
Più non curarva il re di non avere figli.

“Di mie gote puoi tu dire, Asmàth, quali erano allora e quai son
oggi. Io stavo al sole come sta l’aurora a notte,
e solea dir chi mi mirava: ‘E’ del cielo il pupillo.’
Nulla più di un’ombra è l’esser mio di quanto allora fosse.

“Giusto cinqu’anni avevo, quando fu pregna la regina.”
Ciò detto sospirò, ma proseguì piangendo. “Nacque una
bimba.” Qui quasi svenne; poi, spruzzatogli la donna il petto:
“Già in culla era splendore colei ch’or di sua fiamma m’arde.

“Son impari mie labbra a tesserne le lodi. Sul trono
s’assise fastoso Parsàdan, lieto sf annunciar lieta
novella. da tutti i luoghi giunsero sovrani con doni
d’ogni sorta, e coprirono di gioie i cavalieri a corte.

საშობელი გაიყარა, ზრდა დაგვიწყეს მე და ქალსა.
მართ მაშინვე ჰგვანდა იგი მზისა შუქთა ნასამალსა.
ვუყვარდით და სწორად ვუჩნდით მეფესა და დედოფალსა.
აწ ვახსენებ, ვისგან ჩემი დაუდაგავს გული ალსა!”

ყმა დაბნდა, რა სახელისა ხსენებასა მიეწურა;
ავთანდილსცა აეტირა, მისმან ცეცხლმან გულსა ჰმურა;
ქალმან სულად მოაქცია, მკერდსა წყალი დააპკურა.
თქვა: “ისმენდი, მაგრა ჩემი სიკვდილისა დღე დასტურ- ა.

მას ქალსა ნესტან-დარეჯან იყო სახელად ხმობილი.
შვიდისა წლისა შეიქმნა ქალი წყნარი და ცნობილი,
მთვარისა მსგავსი, შვენებით მზისაგან ვერ-შეფრობილი;
მისსა ვით გასძლებს გაყრასა გული ალმასი, წრთობილი!

იგი ასრე მოიწიფა, მე შემეძლო შესლვა ომსა;
მეფე ქალსა ვით ხედვიდა მეფობისა ქმნისა მწთომსა,
მამასავე ხელთა მიმცეს, რა შევიქმენ ამა ზომსა;
ვბურთობდი და ვნადირობდი, ვით კატასა ვხოცდი ლომსა.

მეფემან სახლი ააგო, შიგან საყოფი ქალისა:
ქვად ფაზარი სხდა, კუბო დგა იაგუნდისა თვალისა,
პირსა ბაღჩა და საბანლად სარაჯი ვარდის წყალისა;
იგი მუნ იყვის, მედების ვისგან სახმილი ალისა!

დღე და ღამე მუჯამრითა ეკმეოდის ალვა თლილი;
ზოგჯერ კოშკს ჯდის, ზოგჯერ ბაღჩას ჩამოვიდის, რა დგის ჩრდილი.
დავარ იყო და მეფისა, ქვრივი, ქაჯეთს გათხოვილი,
მას სიბრძნისა სასწავლელად თვით მეფემან მისცა შვილი.

სრა ედგა მოფარდაგული ოქსინოთა და შარდითა;
ვერვინ ვხედევდით, შეიქმნა პირითა მინა-ვარდითა;
ასმათ და ორნი მონანი ჰყვიან, იმღერდის ნარდითა;
მუნ იზრდებოდის ტანითა, გაბაონს განაზარდითა.

“Passata la festa, s’affannarono a palazzo a crescer me e
la bimba, già tre volte più del sol radiosa. Ci amavano
entrambi, la regina e il re, e pari si prendeano cura.
Or ecco il nome di chi col fuoco consuma la mia mente.”

Ma quel pensiero perse i sensi il prode e singhiozzò Avtandìl
col cuore a pezzi. Lo riebbe l’ancella aspergendogli
il petto. Allora: “Ascoltami”, -disse l’infelice-
“anche se questo fosse a me l’estremo, ultimo giorno.

“La bimba fu chiamata Nestàn Daregiàn. A sette anni
era fanciulla delicata e saggia, bella come luna
ma del sol più radiosa. Può soffrir d’esser a lei strappato
un cuore, sia pure di diamante e acciar di forgia?

“Crescemmo, ed io fu abile alle armi. Vedendo adesso in lei
l’erede al trono, me rimandò dal padre mio sovrano.
Avevo allor l’età del gioco a palla della giostra in campo,
e a caccia uccidevo i leoni come fosser gatti.

“Dimora alla figlia costruì una villa il padre. Basalto
era la pietra, adorna di rubini e di zirconi. C’eran
davanti un giardinetto e una fontana a rinfrescar con acqua
di rose. Là stava il fuoco che del cor mio fece fornace.

“Notte e dì salia dagli incensieri effluvio d’aloè. Lei
sedeva talora nelle torre, ma calava in giardino
insieme all’ombra. Al senno l’istruiva Davàr, germana al re,
reduce, fresca vedovalla, dalle fiabesche terre.

“Drappi d’oro e serici broccati foderavan le stanze.
Niun poté vedere come divenne il viso suo cristallo e
rosa, fuorché due schiave e Asmàth, con cui giocava ai dadi.
E’ là maturaon le sue forme sì pianta a Gibeòn.