წიგნი ავთანდილისა თავის ყმათა თანა

MESSAGE D’AVTANDIL À SES VASSAUX

დაწერა, თუ: “ჩემნო ყმანო, გამზრდელნო და ზოგნო ზრდილნო,
ერთგულნო და მისანდონო, ამას ზედა გამოცდილნო,
თქვენ ჩემისა საწადლისა მიდგომილნო, ვითა ჩრდილნო,
წიგნი ჩემი მოისმინეთ, ყოვლნო ერთგან შემოყრილნო!

მიწაცა თქვენი ავთანდილ, ისმინეთ, გიწერ მე რასა:
თვით ვიქმ ხელითა ჩემითა ამა წიგნისა წერასა,
ცოტასა ხანსა ვარჩივე გაჭრა სმასა და მღერასა,
პურად და საჭმლად მივენდევ ჩემსა მშვილდსა და ცერასა.

საქმე რამე მიც თავისა ზე სადმე გარდსახვეწელი,
დავყო მარტოდ და ღარიბად ესე წლეული მე წელი,
გემუდარები ამისთვის, ვარ თქვენი შემომხვეწელი,
მე დამახვედროთ სამეფო მტერთაგან დაულეწელი.

მე შერმადინ დამიგდია, ჩემად კერძად პატრონობდეს,
სიკვდილსა და სიცოცხლესა სადამდისცა ჩემსა სცნობდეს,
ყოვლთა მზეებრ მოგეფინოს, ვარდს არ ზრვიდეს, არ აჭნობდეს,
შემცოდესა ყველაკასა ვითა ცვილსა დაადნობდეს.

თქვენცა იცით, გამიზრდია, ვითა ძმა და ვითა შვილი.
ამას ასრე ჰმორჩილობდით, არის ვითამც ავთანდილი,
ბუკსა იკრას, აქმნევინეთ ყოვლი საქმე, ჩემგან ქმნილი;
მე თუ დრომდის არ მოვიდე, გლოვა გმართებს, არ სიცილი”.

ესე წიგნი გაასრულა წყლიანმან და სიტყვა-ნაზმა,
წელთა ოქრო შემოირტყა, საღარიბოდ მოეკაზმა,
ბრძანა: “მინდორს შევჯდებიო”, ლაშქარიცა დაერაზმა;
მასვე წამსა წამოვიდა, შინა ხანი არა დაზმა.

ბრძანა: “წადით ყველაკაი, აქა მომხრედ არვინ მინა”.
მონებიცა მოიშორვა, თავი გაითავისწინა,
მარტო გარე შემობრუნდა შამბი შიგან გაირბინა,
მიწყივ მისად საგონებლად მისი მკლველი თინათინ- ა.

Il écrivit: «Ô mes vassaux, disciples et précepteurs sages,
Fidèles, passés à l’épreuve, ayant fait votre apprentissage,
Telle une ombre vous me suiviez, je vous trouvais sur mon passage,
Ô vous, ensemble réunis, veuillez entendre mon message!

«Poussière à vos pieds, Avtandil, oyez ce que je vous écris:
De ma propre main je le fais et vous livre mon manuscrit,
Pour quelque temps j’ai préféré au chant, au vin le chemin gris
La flèche et l’arc me fourniront le pain quotidien et l’abri.

«Je quitte ma patrie à un projet défini engagé,
Une année je devrai errer, gens et pays interroger.
Je vous adresse une prière, une chère espérance j’ai:
De retrouver mon beau royaume intègre et non point ravagé.

«En mon absence Chermadin exercera le plein empire
Jusqu’à ce qu’il me sache mort ou apprenne que je respire.
Que son soleil luise pour vous sans flétrir la rose ou l’occire,
Qu’il confonde le criminel, comme sur le feu fond la cire.

«Je l’élevai en frère, en fils, apprécié par vous soit-il,
Votre maître vous servirez comme si c était Avtandil.
Au son du cor vous l’aiderez, obéissant à votre édile.
Si je péris, vous prendrez deuil, oubliant le rire futile.»

Sa lettre terminée d’un ton persuasif et déférent,
D’or se ceignit et s’équipa le noble chevalier errant,
Puis dit: «Ma monture m’attend.» Les guerriers s’alignent en rangs.
Sans atermoyer un instant, le cavalier le chemin prend.

II dit: «Regagnez vos maisons, que personne ici ne piétine.»
Il éloigne les écuyers, à demeurer seul il s’obstine.
Faisant demi-tour à cheval, il frôle buissons, églantines,
Emportant au fond de son cœur l’image de sa Tinatine.