მე ვარო მონა მეფისა მაღლისა, ქაჯთა მფლობლისა;
მათ მიჰხვდა ცემა სენისა, მათისა დამამხობლისა:
მოგვიკვდა შემწე ქვრივისა, შემწყნარებელი ობლისა,
აწ შვილთა მისთა და მისი ზრდის, უკეთესი მშობლისა.

დულარდუხტ არის დიაცი, მაგრა კლდე, ვითა ლოდია,
ვისცა არ დაჰკოდს, ყმა მისი ვერავის დაუკოდია;
მას უსხენ წვრილნი ძმის-წულნი: როსან და ერთი როდია, –
აწ იგი ქაჯეთს ხელმწიფედ ქვე ზის, მორჭმული სწოდია.

გვესმა ამბავი, ზღვათ იქით სიკვდილი დისა მათისა,
შეიჭირვებდეს ვაზირნი, დაშალეს ქმნა ხალვათისა:
ვითა ვჰკადროთო დავსება პირისა, ხმელთა მნათისა?
როშაქ მონაა, თავადი მონისა ბევრ ათასისა.

როშაქ ბრძანა: “მო-ცა-ვინ -მკლას, მე ტირილსა არ დავჰხვდები.
მინდორს წავალ, ვიმეკობრებ, ალაფითა ავივსები,
შინა მოვალ შოვებული, ადრე ზედა მოვესწრები,
მეფე დისა დატირებად წავიდოდეს, წა-ცა-ვჰყვები”.

გვითხრა მისთა ხელისათა: “წავალ, თანა წამომყევით!”
წაგვიტანა მონა ასი, ყველაკაი მისგან რჩევით.
დღისით, მზისით ვმეკობრობდით, ღამეთაცა ვიყვნით თევით;
დია ვლეწეთ ქარავანი, ლარი ჩვენკე გარდმოვდევით.

მინდორ-მინდორ მოვდიოდით ჩვენ ღამესა დია ბნელსა,
დიდნი რამე სინათლენი გამოგვიჩნდეს შუა ველსა;
ვთქვით, თუ: “მზეა, ნუთუ ზეცით ჩამოჭრილი ზედა ხმელსა!
დაბნეულნი მივეცენით გონებასა ჩვენსა მსჯელსა.

ზოგთა ვთქვით: არის ცისკარი; ზოგთა ვთქვით: არის მთვარეო;
მას დარაზმულთა მივჰმართეთ, ახლოს-მცა ვნახეთ ბარეო!
შორს მოვუარეთ, მივედით, შემოვადეგით გარეო;
მით ნათლიდაღმა გამოხდა ხმა, ჩვენი მოუბარეო.

Τοΰ μεγάλου βασιλιά είμαι δούλος τοϋ Κατζέτι,
έπεσε μιά μαύρη άρρώστεια, πού θέρισε τό μιλέτι.
Πέθανε καί ό προστάτης τών χηρών καί ορφανών,
τούς δύο γιους του ή άδελφή τ ’ άνατρέφ σάν τό γονιό.

Ντουλαρντούχτ τό όνομά της, πιό σκληροί δέν ειν οί βράχοι,
ποιός τολμά νά πλήξ’ οπλίτη της εκτός τήν ίδια μονάχη!
Ροσάν καί Ροδιά τά λένε τά δυό ορφανά άνήψια,
τώρα άρχει στό Κατζέτι κι έχει δύναμη περίσσια.

Κάπου άκούσαμε στά ξένα τό χαμό τής άδερφής της,
τάχασαν οί βεζυράδες, φοβηθήκαν τήν όργή της.
Πώς τής ρήγισσας νά πούμε ότι χάθηκε τ άστέρι;
Ό Ροσάκ τότ’ οδηγούσε πολυχίλιαδο άσκέρι.

Εϊπ ό Ροσάκ: -Κάλλιο τάφος παρά κλάματα ν’ άκούσω,
θά κατέβω στά λαγκάδια, θά ληστέψω, θά πλουτίσω.
Θάρθω πλούσιος όπίσω, πάν’ στήν ώρα θά προφτάσω,
τή βασίλισσα στόν τάφο συνοδεία θά βαστάξω-.

Είπ’ αυτός στούς συνοδούς του: -Έγώ πάω, άκολουθείτε-,
έκατό δούλους μάς πήρε καί στή στράτα πρώτος μπήκε.
Τήν ημέρα στή ληστεία καί τίς νύχτες άγρυπνούμε,
ληστεύουμε καραβάνια, τίς πραμάτειες κουβαλούμε.

Σκοτεινή πολύ μιά νύχτα προχωρούσαμε μέ βία,
ξάφνου δυνατή μιά λάμψη σχίζ’ τού κάμπου τή σκοτία.
Είπαμε: -Μήν είν ό ήλιος πού κατέβηκε στή γή μας;-
Σαστισμένοι συζητάμε, μάς τραβά τήν προσοχή μας.

Άλλοι είπαν: -Ξημερώνει, βγαίνει τό φεγγάρι-, οί άλλοι.
Προχωρούμε γιά νά δούμε, μ’ άπορία μας μεγάλη.
Τό κυκλώσαμε τριγύρω, τό σιμώνουμε, μάς καίγει,
άπ τό φώς φωνή άνθρώπου άκούσαμε νά μάς λέγει:

გვითხრა: “ვინ ხართ, ცხენოსანნო? თქვენ სახელნი თქვენნი თქვენით;
გულანშაროთ მოციქული ქაჯეთს მივალ, მერიდენით!”
ესე გვესმა, მოვადეგით, ალყად გარე მოვერტყენით,
პირ-მზე რამე ცხენოსანი გავიცადეთ თვალით ჩვენით.

ვუჭვრიტეთ პირსა მნათობსა, ელვათა მაელვარებსა;
მისი ციმციმი მზისაებრ ეფინებოდა არებსა;
ძვირ-ძვირად გვეუბნებოდა სიტყვასა რასმე წყნარებსა,
კბილთაგან შუქი შეადგა ზედა გიშრისა სარებსა.

კვლა ვეუბენით მას მზესა ტკბილ-მოუბრითა ენითა.
არ მონა იყო, ტყუოდა, ჩვენ ესე შევიგენითა;
როშაქ შეატყო ქალობა, გვერდსა წაუდგა ცხენითა,
აღარ გავუშვით, დაჭირვა ვჰკადრეთ ხელითა ჩვენითა.

კვლა ვჰკითხეთ: “გვითხარ მართალი საქმე შენ მზებრ ნათელისა,
ვისი ხარ, ვინ ხარ, სით მოხვალ მანათობელი ბნელისა?”
მან არა გვითხრა გაუშვა წყარო ცრემლისა ცხელისა.
რა საბრალოა გავსილი მთვარე, ჩანთქმული გველისა!

არცა რა ცხადი ამბავი, არცა რა დასამალავი,
არა არ გვითხრა, ვინ იყო, ან ვისგან ნამუხთალავი;
ქუშ-ქუშად გვეუბნებოდა კუშტი, თავისა მკრძალავი,
ვითა ასპიტი, მჭვრეტელთა მისთა თვალითა მლალავი.

როშაქ გვიბრძანა: “ნუ ჰკითხავთ, აწ თურე არ-სათქმელია,
ამისი საქმე უცხოა, საამბობლადცა ძნელია;
ბედი მეფისა ჩვენისა არსთაგან სანატრელია,
მით რომე ღმერთი მას მისცემს, რაც უფრო საკვირველია.

ესე ღმერთსა მისაგვრელად მისად ჩვენთვის მოუგვრია,
მივუტანოთ არმაღანად, დაგვიმადლებს მეტად დია.
თუ დავმალავთ, დავმჟღავნდებით, მეფე ჩვენი ამაყია,
პირველ – მათი შეცოდება, მერმე დიდი აუგია”.

Είπε: -Σείς ποιοι είστε, πέστε δλοι τά όνόματά σας.
Πρέσβυς άπ τό Γουλανσάρο στό Κατζέτι στέκ’ μπροστά σας.
Δώστε δρόμο!- Σιμώσαμε γιά νά δούμε τό φεγγάρι
κι άντικρύσαμε μπροστά μαςλιόμορφο έναν καβαλάρη.

Τήν πεντάμορφη κοιτάμε, τήν ολόφωτη μορφή,
τίς αχτίδες πού φώτιζαν γύρω μας κάθε κορφή.
Σπάνια άνοιγε τό στόμα κάποιο λόγο γιά νά πέί,
τ ’ άσπρα δόντια της άστράφταν, σάν νά φώτιζ’ άστραπή.

Γλυκομίλητα στόν ήλιο, είπαμε έμεϊς καί πάλι,
δέν είναι στρατιώτης, άφοΰ έχει τέτοια κάλλη.
Είπ’ ό Ροσάκ: -Είναι κόρη-, τή σιμώνει καί τή θίγει,
κι έμεϊς, χωρίς καμιά βία τήν κρατήσαμε μή φύγει.

Τή ρωτήσαμε καί πάλι: -Τήν αλήθεια, ήλιε, πές μας,
ποιά καί άπό ποϋ νά είσαι, πού φωτίζεις τή φωλιά μας;-
Δίχως λέξη ν’ άπαντήσει, άνοιξε δάκρυα ρέμα,
έσκοτείνιασε τό άστρο καί μάς πάγωσε τό αίμα.

Καί τό φανερό μάς κρύβει καί τό μυστικό δέ λέγει,
δέ θέλει νά μαρτυρήσει ποιά είναι κι άπό ποϋ φεύγει.
Μάς μιλοϋσε φοβισμένα, μάς άπόφευγε μέ τρόμο,
σάν τό φίδι μάς κοιτούσε, ζήταγε ν’ άνοίξει δρόμο.

-Μή ρωτάτε-, εΐπ’ ο Ροσάκ:, -σά δέ θέλει νά μιλήσει,
μαύρη θάχ ή μαύρη μοίρα, πώς νά μάς τήν ιστορήσει;
Ποιός θνητός δέ θά ζηλέψει τής άρχόντισσας τήν τύχη,
άφού ό θεός τό θέλει τέτοια μοίρα νά πετύχει.;-

-Ό θεός τή στέλνει-, είπε, -νά τή φέρουμε πεσκέσι
στή βασίλισσά μας, ξέρω, τέτοιο δώρο θά άρέσει.
Νά τήν κρύψουμε, τού κάκου, θά τό μάθει, θά θυμώσει,
φταίχτες σ’ αυτήν θά φανούμε, μόνο ντροπή θά μάς δώσει-.

მივემოწმენით, თათბირნი არ კიდე გავაკიდენით;
დავბრუნდით, ქაჯეთს მივჰმართეთ, მას წინა მოვეკიდენით,
არცა რა ვჰკადრეთ ხელდახელ, არცა თუ წავეკიდენით;
იგი ტირს, ღაწვსა გულ-მდუღრად ჩაჰრცხის ცრემლისა კი დენით.

მე როშაქს ვჰკადრე: “გამიშვი კვლა ადრე თქვენი მხლებელი;
აწ გულანშაროს ქალაქსა ვარ საქმის რასმე მდებელი”.
მან გამომიშვა, აქ სადმე ლარი მიც წასაღებელი,
თანა წავიტან, წა-ცა-ვალ მე მათი ზედა-მსწრებელი”.

მათ კაცთა დია ეამა ესე ამბავი მონისა.
მე გავიგონე, შე-რე-მშრა ნაკადი ცრემლთა ფონისა,
მენიშნა, ყოვლი ნიშანი ვიცან ჩემისა ღონისა,
ცოტაი ლხინი მომეცა, მსგავსი დრამისა წონისა.

მოვიყვანე იგი მონა, ახლოს დავსვი ჩემსა წინა,
ვჰკითხე: “მითხარ, რას იტყოდი? გაგონება მეცა მინა”.
მან იგივე კვლა მიამბო, რაცა მუნით მომესმინა,
მან ამბავმან გამაცოცხლა, სულთ-მობრძავი დამარჩინა.

მე ორნი შავნი მონანი მყვანან სავსენი გრძნებითა:
უჩინოდ მივლენ, წამოვლენ მათითა ხელოვნებითა;
მოვასხენ, ქაჯეთს გავგზავნენ, ვარქვი, თუ: “ნუ დასდგებითა,
მაცნობეთ მისი ამბავი თქვენითა მოქმედებითა”.

სამ დღე მოვიდეს, მიამბეს, ფიცხლავ ებიჯა გზისადა:
“მიუგვრიაო მეფისა, ზღვას იქით წამავლისადა,
ვერვის შეუდგმან საჭვრეტლად თვალნი, მართ ვითა მზისადა,
ქვე დაუწინდავს საცოლედ როსან ცოტასა ყმისადა.

როსანს შევჰრთოთო, – დულარდუხტს მეფესა უბრძანებია, –
ჯერ ქორწილობად არა მცალს, აწ გული ცეცხლ-ნადებია;
შემოვიქცევი, შევისძლობ, ვინ ცისა მზედ ნაქებია”.
ციხეს დაუსვამს, ხადუმი ერთაი უახლებია.

Συμφωνήσαμε μ’ αύτόνα, πάψαμε νά τή ρωτάμε,
στρέψαμε πρός τό Κατζέτι καί αύτή μαζί τήν πάμε.
Πάμε πρός τό κάστρο όλοι, δίχως λόγια καί φοβέρες,
μά αύτή θρηνεί καί δάκρυα χύνει όλες τίς ημέρες.

Εϊπα τότε στό Ροσάκ: -’Άλλο δρόμο γώ θά πάρω,
πρέπει αύριο νά πάγω γιά δουλειά στό Γουλανσάρο.
Μ’ άφησε καί τώρα πρέπει τά μεταξωτά νά πάρω
καί νά πάω νά τούς φτάσω, πριν νά φτάσουνε στό κάστρο- .

Στούς άλλους ή ιστορία άρεσε πολύ τ ’ οπλίτη,
μά έγώ άκούγοντάς την, μ’ έπιασε τό καρδιοχτύπι.
Όλα τού ήλιον τά σημάδια μάντεψα μέ μιά ελπίδα
καί μοϋ λάφρωσε τόν πόνο καί τήν τόση μου φροντίδα.

Φώναξα κείνο τό δοϋλο καί τόν κάθησα κοντά μου,
εϊπα: “Αύτή τήν ιστορία ας άκούσω μέ τ ’ αύτιά μον’ .
Μοϋ ξανάπε σαστισμένος ό,τι εΐχ’ άκούσει πιά,
μοϋ ξανάδωσε τό νοϋ μου, ένιωσα ξαλαφρωσιά.

Ανό μαύρονς έχω δούλονς επιδέξιους στή μαγεία,
άφαντοι μπορούν νά γίνουν, νάμπουν, νάβγουν μ’ εύκολία.
Τούς έστειλα στό Κατζέτι, είπα: “Μήν άργοπορέίτε,
είδηση γιά νά μοϋ φέρτε, κοιτάξτε νά τήνε βρείτε”.

Μόνο σέ τρεις μέρες μέσα ήρθαν μέ τήν Ιστορία,
στήν βασίλισσα τήν φέραν π’ έφευγε γιά έκστρατεία.
Δέν μπορούν νά τήν κοιτάξουν, σάν τόν ήλιο τούς σκοτίζει,
ή Ντουλαρντούχτ γιά τό Ροσάν σύζυγο τήν προορίζει.

Είπ ή ρήγισσα: Θά είναι τοϋ Ροσάν μας ή μνηστή,
τώρα γιά χαρές δέν εϊμαι, ή καρδιά μ ’ θά σφαγιαστεί.
Οταν έπιστρέψει έκεϊνος, νύφη μου θά ’νομαστει”.
Τήν έκλείδωσε στόν πύργο μέ εύνοϋχο φυλαχτή.

ყოვლი მცოდნელი გრძნებისა მას თანა წაუტანია,
მით რომე გზა საჭიროა, მტერნი საომრად მზანია;
ქვე დაუყრია მოყმები, ვინც უფრო გულოვანია,
დაეყოვნების: წასრულა, ჯერეთ ცოტაი ხანია.

ქაჯთა ქალაქი აქამდის მტერთაგან უბრძოლველია:
ქალაქსა შიგან მაგარი კლდე მაღალი და გრძელია,
მას კლდესა შუა გვირაბი, ასაძრომელი ხვრელია,
მუნ არის მარტო მნათობი, მისთა შემყრელთა მწველია.

გვირაბის კარსა ნიადაგ მოყმე სცავს არ პირ-ნასები,
ათი ათასი ჭაბუკი დგას, ყველაკაი ხასები,
ქალაქის კართა სამთავე – სამათას-სამათასები.
გულო, გაგსაჯა სოფელმან, არ ვიცი რასა, გლახ, ები!”

ესე ამბავი ავთანდილ პირ-მზემან, მაგარ-ვადამან,
რა მოისმინა, ეამა, სხვად არა გაუცხადა მან,
შესწირა ღმერთსა მადლობა ტურფამან დანაბადამან:
ამბავი ჩემი სალხინო მითხრაო ვისმანღა დამან!

ფატმანს უთხრა: “საყვარელო, კმა ხარ ჩემგან სასურველად,
მე ამბავი სანატრელი მომასმინე არ პირ-ბნელად,
მაგრა საქმე ქაჯეთისა გამაგონე უფრო მრთელად,
ქაჯნი ყველა უხორცოა, რამან შექმნა ხორციელად?

მის ქალისა სიბრალული ამანთებს და მიდებს ალსა,
მაგრა ქაჯნი უხორცონი რას აქმნევენ, მიკვირს, ქალსა?!”
ფატმან უთხრა: “მომისმინე, მართლად გხედავ მანდა მკრთალსა,
არ ქაჯნია, კაცნიაო, მიჰნდობიან კლდესა სალსა.

ქაჯნი სახელად მით ჰქვიან, არიან ერთად კრებულნი
კაცნი, გრძნებისა მცოდნელნი, ზედა გახელოვნებულნი,
ყოველთა კაცთა მავნებნი, იგი არვისგან ვნებულნი;
მათნი შემბმელნი წამოვლენ დამბრმალნი, დაწბილებულნი.

Ή βασίλισσα τούς μάγους έπήρε γιά συνοδειά της,
ήταν φοβερός ό δρόμος κι οί έχτροί σέ τάξη μάχης.
Άφησε φρουρά στόν πύργο τούς καλύτερους τοξότες,
θάργησ έκεϊ. Πέρασαν λίγοι μήνες άπό τότες.

Τών Κατζέτηδων τήν πόλη δέν τήν πάτησε έχθρός,
μέσ στήν πόλη τρανός βράχος, μακρύς όσο καί ψηλός.
Μυστικό πέραμα έχει μιά ρυγμή πού βγαίν’ στό κάστρο,
κείνο, πού φλογίζει όλους, κλείσανε έκεϊ τό άστρο.

Τό κρυφό στρατί φυλάγαν μαχητές γέροι καί νέοι
δέκα χιλιάδες, όλοι διαλεγμένοι καί γενναίοι.
Άπό τρεις χιλιάδες άντρες στέκονταν σέ κάθε πύλη,
τ άκουσα καί μιά τρομάρα μοϋ έσφράγισε τά χείλη».

Καταχάρηκε ό Άβταν, π’ άκουσε αύτά τά νέα,
μά ο όμορφος λεβέντης δε τό έδειξε στή νέα.
Ευχαρίστησε τόν πλάστη, π’ έτσι τάφερε τυχαία.
«Σέ ευχαριστώ, θεέ μου, πού χαρά μοϋ στέλνεις νέα!»

ΕΙπ ό Άβταντίλ: «Καλή μου, γιά σέ νιώθω έπιθυμία,
Τό ό,τι όνειρευόμουν μοϋ τόπες μέ προθυμία.
Όμως γιά αυτούς τούς Κάτζους άς πουν τά γλυκά σου χείλη,
άνλοι δέν ειν οί Κάτζοι, πού τή βρήκανε τήν ϋλη;

Λύπη γιά τή νέα εκείνη νιώθω στήν καρδιά νά καίει,
μ’ άπορώ τί θέλαν τάχα τή γυναίκα οί Κατζαϊοι,
άυλοι άντρες;;» «Έχεις δίκιο ν απορείς», ή Φατμά λέει,
«μ ’ αύτοί άυλοι δέν είναι, είναι άνθρωποι γενναίοι.

Κάτζους εκείνους τούς λένε, τί μαζευτήκαν αντάμα,
όλοι πού μαγείες ξέρουν, μάγοι καί δράκοι, σάν θάμα.
Πολλούς βλάπτουν, μά οί ίδιοι δέ φοβούνται άπ τή μοίρα,
κι όποιος τάβαλε μαζί τους καταριέται αύτή τή μέρα.

იქმან რასმე საკვირველსა, მტერსა თვალთა დაუბრმობენ,
ქართა აღსძრვენ საშინელთა, ნავსა ზღვა-ზღვა დაამხობენ,
ვითა ხმელსა გაირბენენ, წყალსა წმიდად დააშრობენ,
სწადდეს – დღესა ბნელად იქმან, სწადდეს – ბნელსა ანათლობენ.

ამისთვის ქაჯად უხმობენ გარეშემონი ყველანი,
თვარა იგიცა კაცნია ჩვენებრვე ხორციელანი”.
ავთანდილ მადლი უბრძანა: “ცეცხლნი დამივსენ ცხელანი,
დიდად მეამნეს ამბავნი, სიტყვანი აწინდელანი”.

გულითა ღმერთსა ადიდებს ავთანდილ ცრემლთა მდენელი;
თქვა: “ღმერთო, გმადლობ, რომელი ხარ ჭირთა მომალხენელი;
ყოფილი, მყოფი, უთქმელი, ყურთაგან მოუსმენელი,
წყალობა თქვენი იჩქითად არს ჩვენი გარდმომფენელი!”

მის ამბვისა ცნობისათვის ცრემლით ღმერთსა ადიდებდა.
ფატმან ეჭვდა თავისათვის, ამად ცეცხლსა კვლა იდებდა;
ყმა ნამუსსა ინახვიდა, სიყვარულსა იფერებდა;
ფატმან ყელსა ეხვეოდა, პირსა მზესა აკოცებდა.

მას ღამით ფატმან იამა ავთანდილს თანა წოლითა;
ყმა უნდომ-გვარად ეხვევის ყელსა ყელითა ბროლითა,
ჰკლავს თინათინის გონება, ძრწის იდუმლითა ძრწოლითა,
გული მხეც-ქმნილი გასჭრია მხეცთავე თანა რბოლითა.

ავთანდილ მალვით ცრემლსა სწვიმს, სდის ზღვათა შესართავისად
შიგან მელნისა მორევსა, ცურავს გიშრისა ნავი სად;
იტყვის, თუ: “მნახეთ, მიჯნურნო, იგი, ვინ ვარდი-ა ვისად,
უმისოდ ნეხვთა ზედა ვზი ბულბული მსგავსად ყვავისად!”

მუნ ცრემლნი, მისგან ნადენნი, ქვათაცა დასალბონია;
გიშრისა ტევრი აგუბებს, ვარდისა ველსა ფონია;
ფატმან მას ზედა იხარებს მართ ვითა იადონია.
თუ ყვავი ვარდსა იშოვნის, თავი ბულბული ჰგონია.

Κάνουνε κακό μεγάλο, τούς έχτρούς όλους ταράζουν,
στέλνουν δυνατό άέρα, τα καράβια τα βουλιάζουν.
Τό νερό αύτοί ξηραίνουν καί σάν τήν ξηρά τό σχίζουν,
τήν ή μέρα κάνουν νύχτα καί τη σκοτεινιά σκορπίζουν.

Γι’ αυτό καί οι γειτονάδες τούς ονομάσανε Κάτζους,
σάν άνθρώπους όπως όλοι, όμως τρομερούς καπάτσους».
Τή φχαρίστησε ό Άβταν: «Τή φωτιά μου μοΰ τή σβήνεις
καί μέ τούτα σου τά λόγια χαρά στή ζωή μου δίνεις».

Κι άπό τής καρδιάς τά βάθη τόν Πανάγαθο δοξάζει.
«Σέ ευχαριστώ, θεέ μου, τίποτα πιά δέ μέ νοιάζει.
Σύ ό ών παντού καί πάντα, άκατάληπτος στά ΰψη,
τ ’ ελεός σου άπό μένα ποτέ είθε νά μή λείψει!»

Χύνει ό Άβταντίλ δάκρυα καί τόν πλάστη του ύμνεΐ
κι ή Φατμά άπό τή ζήλια κλαίγει μέ καρδιά γυμνή.
Συγκρατήθηκε ό Άβταν, δέχοντας τόν έρωτά της
κι ή Φατμά τόν άγκαλιάζει, τόν ζαλίζουν τά φιλιά της.

Ή Φατμά όλη τή νύχτα ήταν έρωτα γεμάτη,
ό Άβταντίλ άθελά του τή φιλά δίχως άγάπη.
Μέ τό νού του στήν Τινατίν τρέμει άπό κούφιο ρίγος,
ή καρδιά του τήν τρελλαίνει σάν πουλιών χτυπιέται σμήνος.

Δάκρυα κρυφά σκορπίζει, μ’ αύτά πλύνει τόν καημό του,
στών ματιών του μαύρες λίμνες πλέει τό καρδιακό κακό του.
Λέγει. «Δέστε με, μιτζνοϋροι, τοϋ τριαντάφυλλου τό ταίρι,
το άηδονι ποϋν μακριά της δίνει τοΰ κοράκου χέρι».

Ώ ς κι οί πέτρες θ άπαλύναν άπ’ τά δάκρυα τών ματιών του,
πού πληρούν αγάπης λίμνες, βρέχουν ρόδα τών παρειών του.
ΚελαηδεΙ ή Φατμά μέ χάρη σάν άνέβγαλτο άηδόνι,
κόρακας σάν έβρει ρόδο, καμαρώνει καί φουσκώνει.

გათენდა. ბანად წავიდა მზე, სოფელს შუქ-ნაკიდები;
დიაცმან უძღვნა მრავალი კაბა, ყაბაჩა, რიდები,
მრავალი ფერი სულნელი, ტურფა პერანგი, წმიდები:
რაცა გწადდესო, ჩაიცვი, მე ნურას ნუ მერიდები.

ავთანდილ თქვა: “საქმე ჩემი გავაცხადო ამა დღესა!”
სამოსისა ვაჭრულისა ცმა აქამდის დაეწესა;
მას დღე ყოვლი საჭაბუკო შეიმოსა ტანსა მხნესა,
მოიმატა დაშვენება, დაემსგავსა ლომი მზესა.

ფატმანს პური შეეკაზმა ავთანდილის საწვეველად;
ყმა შევიდა მოკაზმული მხიარულად, არ პირ-ბნელად;
ფატმან ნახა, გაუკვირდა ვაჭრულისა უმოსელად,
შემოსცინნა: “აგრე სჯობსო შენთვის ხელთა სასურველად”.

ფატმან მისსა შვენებასა მეტის-მეტად ჰკვირდებოდა.
მან პასუხი არა გასცა, თავის წინა ღიმდებოდა:
შეეტყვების, არ მიცნობსო, რეგვნადა და რაგვარ ჰხმობდა!
თუცა რასმე იფერებდა, მეტი არა გაჰვიდოდა.

პური ჭამეს, გაიყარნეს, ყმა მივიდა მისსა შინა,
ღვინო-სმული, მხიარული დაწვა, ამოდ დაიძინა;
საღამო-ჟამ გაიღვიძა, შუქი ველთა მოაფინა,
ფატმან უხმო: “მოდი, მნახე, მარტო ვარო, თავის წინა”.

ფატმან მივიდა, ავთანდილს ხმა ესმა მისგან ოხისა;
იტყოდა: “მომკლავს უცილოდ ტანი ალვისა, მო-, ხისა!”
გვერდსა დაისვა, ბალიში მისცა მისისა ნოხისა,
ვარდისა ბაღსა უჩრდილობს ჩრდილი წამწამთა ქოხისა.

ავთანდილ ბრძანა: “ჰე ფატმან, ვიცი ეს საქმე შენია,
დაჰკრთები ამა ამბავსა, მართ ვითა გველ-ნაკბენია,
მაგრა აქამდის მართალი შენ ჩემი არა გსმენია,
ჩემნი მომკლველნი წამწამნი შავნი გიშრისა ხენია.

Μέρωσε καί πήγ ό ήλιος στό γιαλό νά κολυμπήσει
κι ή Φατμά τοϋ φέρνει πλούσιες φορεσιές γιά νά τόν ντύσει.
Μεταξένια πουκαμίσα, μόσχους καί μυρωδικά.
«Φόρεσ ό,τι σοϋ άρέσει, φορεσιές καί νυχτικά».

ΕΙπ ό Άβταντίλ: «Θ ’ άνοίξω σήμερα τά μυστικά μου».
Άφησε τού πραματευτή τά φορέματα τού γάμου
κι έβαλε τήν πανοπλία τοϋ ιππότη, όπως πρέπει,
έλαμψ’ ή κορμοστασιά του, γειά στό μάτι πού τόν βλέπει.

Έστρωσ’ ή Φατμά τραπέζι νά φιλέψει τό λεβέντη,
μπήκ ό Άβταν στολισμένος, εύθυμος, καλός γιά γλέντι.
Σάν τόν είδε ή Φατμά, θαύμασε τήν άλλαγή του:
«Ετσι είσαι πιό ωραίος γιά όποιον σ’ έχει στήν ψυχή του!»

Θαύμαζε τήν ομορφιά του, τή λιγνή κορμοστασιά,
δέν τήν άπαντοΰσ έκεΐνος, χαμογέλαγε κρυφά:
«Δέν κατάλαβε ποιός ήμουν, τής λείπαν τά λόγια».
Άλλος δέν τοϋ μένει τρόπος, κάνει πώς τήν άγαπα.

Φάγανε καί χωρίστηκαν, πήγε ό νέος στό κρεβάτι,
εύθυμος καί ποτισμένος, ύπνος τουκλεισε τό μάτι.
ξύπνησε πρός τό βραδάκι, σκόρπισε παντού άχτίδες,
τή Φατμά τήν προσκαλάει: «Έλα , φτάν’ όσο δέ μ’ είδες!»

Ήρθε κι άκουσε ό Άβταν τά κρυφοστενάγματά της:
«Σίγουρα, θά μ’ άφανίσεις σύ ό μέγας καρδιοκαύτης!»
Τήν έκάθησε κοντά του κι έπαψ’ αύτή νά στενάζει
κι άπό τά ματόκλαδά της ίσκιος τή μορφή σκιάζει.

Λέγ’ ό νέος: « Ώ Φατμά μου, ξέρω πώς θά σέ λυπήσω,
μέ αυτά πού θά σέ λέγω τήν καρδιά σου θά ραγίσω.
Ώς τά τώρα δέ γνωρίζεις ποιός είμαι καί τί γυρεύω,
άλλα μάτια μέ σκλαβώσαν καί αύτά μόνο λατρεύω.

გგონივარ ვინმე ვაჭარი, პატრონი ქარავანისა;
მე ვარ სპასპეტი მაღლისა მეფისა როსტევანისა,
თავადი სპისა დიდისა, მათისა შესაგვანისა,
მაქვს პატრონობა მრავლისა საჭურჭლე-ზარადხანისა.

შენ გიცი კარგი მოყვარე, ერთგული, მისანდობელი.
მათ უვის ერთი ასული, მზე ხმელთა მანათლობელი, –
იგია ჩემი დამწველი და ჩემი დამადნობელი, –
მან გამომგზავნა, დავაგდე პატრონი, მათი მშობელი.

რომე შენ ქალი გყოლია, მე ძებნად მისვე ქალისად
მივლია ყოვლი ქვეყანა, მის მზისა მონაცვალისად;
მისთვის გაჭრილი მინახავს, წევს ლომი ფერ-ნამკრთალი სად,
გამცუდებელად თავისად, მის გულისა და ძალისად”.

ავთანდილ ფატმანს ყოველი უთხრა ამბავი თავისა,
ამბავი ტარიელისა, შემოსა ვეფხის ტყავისა;
უბრძანა: “შენ ხარ წამალი ჯერთ შენგან უნახავისა,
ღონე წამწმისა ხშირისა, ყორნის ფრთებრ ნაფუშავისა.

მოდი და, ფატმან, მეწიე, ვეცადნეთ მისსა რგებასა,
ვუშველოთ, იგი მნათობნი ნუთუ მიეცნენ შვებასა;
ვინცა სცნობს, კაცი ყველაი ჩვენსა დაიწყებს ქებასა,
ნუთუ კვლა მიჰხვდენ მიჯნურნი ერთმანერთისა ხლებასა.

მომგვარე, ქაჯეთს გავგზავნოთ იგივე მონა გრძნეული,
ქალსა ვაცნობოთ ყველაი, ამბავი ჩვენგან ცნეული;
მანცა გვაცნობოს მართალი, ვქმნათ მისი გამორჩეული,
ღმერთმან ქმნას, ქაჯთა სამეფო მოგესმას ჩვენგან ძლეული!”

ფატმან თქვა: “ღმერთსა დიდება, საქმენი მომხვდეს, მო-, რანი,
დღეს რომე მესმნეს ამბავნი, უკვდავებისა სწორანი!”
მოჰგვარა მონა გრძნეული, შავი მართ ვითა ყორანი;
უბრძანა: ” ქაჯეთს გაგგზავნი, წა, გზანი გისხენ შორანი!

Γιά πραματευτή μέ ξέρεις, τού καραβανιού άφέντη,
όμως εΐμ’ εγώ στρατάρχης τού Ροστεβάν τού άφθέντη.
Είμαι πρώτος στό στρατό του κι άρχηγός τοΰ παλατιού,
έχω θησαυρούς άπειρους κι άποθήκες οπλισμού.

Φίλο σέ θαρώ πιστό μου καί μέ θάρρος σέ κοιτάζω,
έχ’ ό βασιλιάς μιά κόρη, πού γι’ αυτήν πάντα στενάζω.
Αύτή τήν καρδιά μοϋ καίει καί μέ λιώνει σάν κερί,
αύτή μ’ έστειλε στά ξένα, χωρισμού σκληροί καιροί.

Καί ζητώ παντού τήν κόρη ποϋτανε σ’ αύτό τό θόλο,
γι’ αύτήν πού τόν ήλιο μοιάζει, γύρισα τον κόσμο όλο.
Είδα περιπλανεμένο λέοντα καί πληγωμένο,
πού τόν έαυτό του τρώγει, στή σπηλιά του λαβωμένο».

Διηγήθηκε ό νέος στή Φατμά γιά τή ζωή του,
τού Ταριέλ τήν ιστορία καί τήν περιπλάνησή του.
Είπε: «Βάλσαμο σύ είσαι γιά κείνον πού καρτερά,
πού τά μαύρα βλέφαρά του μοιάζουν κόρακα φτερά.

“Ελα Φατιμά, βοήθα, άς τοΰ δώσουμ’ έμεϊς χέρι,
άς βοηθήσουμε κι οι δυό μας τάστρα μας νά γίνουν ταίρι.
Όποιος κι άν θά τό άκούσει, όλοι θά μάς επαινέσουν,
όταν δύο έρωτευμένοι ευτυχείς θά άνταμώσουν.

Φώναξ’ έκειό τό μάγο νά τόν στείλεις στό Κατζέτι,
γιά νά μάθ ή κόρη όλα, όσα γίναν τόσα έτη.
Άς μάς γράψει τήν αλήθεια, θά κάμουμε ό,τι θέλει,
ας δώσ ό θεός νά μάθεις γιά τή νίκη πού μάς στέλλει».

Είπ’ ή Φατμά: «Δόξα νάχει ό θεός, πού μάς ορίζει,
όσα είπες είναι έργο έκείνου π’ όλα γνωρίζει».
Προσταξε κι ήρθε ό δούλος, μαύρος – μαύρος σάν κοράκι.
«Στό Κατζέτι θά πάς», είπε, «νά γιατρέψεις τό μεράκι.