ესე თქვა და კაცმან წვერთა მოიზიდნა, გავლნა კარნი;
ფატმან შექმნა თავსა ცემა, ღაწვნი ესხნეს ნახოკარნი;
ცრემლთა მისთა შეეყარნეს, წყაროსაებრ ისმნეს წკარნი;
თქვა: “დამქოლეთ, მოდით, ქვითა, მომადეგით მომაკარნი.

მოთსქვამს: “მოვკალ, თავი, ქმარი, ამოვწყვიდენ წვრილნი შვილნი,
იავარ-ვყავ საქონელი, უსახონი თვალნი თლილნი,
გავეყარე საყვარელთა, ვა გამზრდელნი, ვა გაზრდილნი.
ბოლოდ ვექმენ თავსა ჩემსა, სიტყვანია ჩემნი წბილნი”.

ამას ყველასა ავთანდილ ისმენდა გაცბუნვებული;
უბრძანა: “რა გჭირს, რას იტყვი, რასთვის ხარ აგრე ვებული?
რას დაგექადა იგი ყმა, რა ნახა შენგან კლებული?
დადუმდი, მითხარ, ვინ იყო, ანუ რად საქმედ რებული?”

დიაცმან უთხრა: “ჰე ლომო, ხელი ვარ ცრემლთა დენითა,
ნურას ნუ მკითხავ ამბავსა, ვერცა რას გითხრობ ენითა;
დავხოცენ შვილნი ხელითა, მით ვარ აღარას ლხენითა.
თავი მოვიკალ უთმინოდ სიყვარულითა შენითა.

ესეგვარი დია მიჰხვდეს სიტყვა-მცთარსა, ენა-მეტსა,
ხვაშიადთა ვერ-მმალავსა, უჭკუოსა, შმაგსა, რეტსა;
ვაგლახითა მეწიენით, გეტყვი ყოვლსა ჩემსა მჭვრეტსა,
მკურნალმანცა ვერა ჰკურნოს თავისისა სისხლთა მხვრეტსა.

ორისაგან ერთი ქმენით, ამის მეტსა ნურას ჰლამით:
მო- ვითა -ჰკლავ იმა კაცსა, წადი, მოკალ მალვით ღამით,
მე და სრულად სახლი ჩემი დახოცასა დაგვხსენ ამით!
მოხვალ, გითხრობ ყველაკასა, მო- ვით-გითხრა ცრემლთა ლამით.

თვარა ღამითვე ტვირთები შენი წაიღე ვირითა,
დააგდე ჩემი მიდამო, სრულად მიკრიფე, მი-, რითა.
ვეჭვ, რომე ჩემთა ცოდვათა შენცა აგავსონ ჭირითა,
თუ დარბაზს მივა იგი ყმა, შვილთა დამაჭმევს პირითა”.

Touching his beard with his hand, he turned and quickly departed.
Patman beat her head and tore at her cheeks in anguish.
Loudly she wept and her tears fell about her in showers.
“You who would stone me approach and stone me to death”, she wailed.

“Woe unto me!” she wailed, “I have slain my husband and children!
I have lost my own kindred! Woe unto you, my loved ones!
All my possessions, my peerless cut gems I have looted and squandered.
Thus have I ruined my children and my house with my tongue and my folly”.

Avtandil listened to her astonished and greatly bewildered.
“What is your trouble?” he asked her, “Why all these tears and this wailing?”
What have you done or said that he threatens to ruin and slay you?
Be calm and tell me who was that youth and what was his errand?”

The woman replied: “O Iion! I am maddened and frantic with weeping.
Ask me no more to speak for my tongue lacks strength to relate it.
Why do I weep and lament? With my own hands I have slaughtered my children.
Woe! In my passion for you I have slain myself and my dear ones!

“Justice thus punishes him who cannot conceal a secret,
Cannot be silent but chatters in witless and half-maddened phrases.
You who now witness my sorrow, help me with your lamentations.
There is no cure for him who devours the flesh of his loved ones.

“Avtandil, you must take one of the only two ways before you:
Go if you can in the dead of the night, and secretly kill him.
Thus you will rescue my house and me from death and dishonour.
When you return to me I shall tell you the cause of my troubles.

“If not, go away at once. Take away your wares on asses.
Gather your goods and while there is time escape from this country,
Lest all my sins overwhelm and fill you with untold sorrows.
For if he comes at dawn he will make me devour my children”.

რა ესე ესმა ავთანდილს ლაღსა, ბუნება-ზიარსა,
ადგა და ლახტი აიღო, რა ტურფა რამე მხნე არსა!
“ამა საქმისა ვერ-ცნობა, – თქვა, -ჩემი სიძუნწე არსა.
ნუ ეჭვ სულ-დგმულსა ქვეყანად, თუ ვითმე მისებრი არსა!

ფატმანს უთხრა: “კაცი მომეც მასწავლელად, წინამძღვარად,
გზასა მართლად წამიყვანოს, თვარა მეშვლად მინდა არად;
იმა კაცსა ვერა ვხედავ მეომარად ჩემად დარად,
რაცა ვუყო, მოგახსენებ, მომიცადე, იყავ წყნარად”.

მას მისცა მონა დიაცმან წინამძღვრად, წა-ცა-მყვანელად,
კვლავე შეჰყივლა: “ვინათგან ცეცხლი ცხელია აწ ნელად,
თუ მო- ვითა -ჰკლა იგი ყმა ჩემად გულისა მფხანელად,
ბეჭედი ჩემი აცვია, მას გვედრებ მოსატანელად”.

ავთანდილ გავლო ქალაქი მით უებროთა ტანითა;
ზღვის პირსა სახლნი ნაგებნი დგეს ქვითა წითელ-მწვანითა,
ქვეშეთკე სრითა ტურფითა, კვლა ზედათ ბანის-ბანითა,
დიდროვანითა ტურფითა, მრავლითა თანის-თანითა.

მუნ მიჰყავს პირ-მზე ავთანდილ მას, მისსა წინამძღომელსა;
ხმა-მდაბლად ჰკადრებს: “ისია სრა მისი, ეძებ რომელსა”.
უჩვენებს, ეტყვის: “ჰხედაო ბანსა ზე და ქვე მდგომელსა?
იქი წევს ძილად, იცოდი, ანუ ქვე ჰპოვებ მჯდომელსა”.

კარსა წინა დარაჯანი ორნი უწვეს მას, გლახ, ყმასა.
ყმა გავიდა, გაეპარა, დააგდებდეს ვირე ხმასა,
თვითო ხელი ყელსა მიჰყო, მუნვე მისცა სულთა ხდასა,
თავი თავსა შეუტაკა, გაურია ტვინი თმასა.

იგი ყმა საწოლს მარტო წვა გულითა ჯავრიანითა;
ხელ-სისხლიანი ავთანდილ შედგა ტანითა ჯანითა;
ვერღა აესწრა, იდუმალ მოკლა, ვერცა თუ ვცანითა,
ხელი მოჰკიდა, მიწასა დაასკვნა, დაკლა დანითა.

Avtandil, courageous and proud, was now kindled to action.
Taking a ponderous whip, he rose, an impregnable tower!
“Only a coward”, he said, “would fly and leave you defenceless!”
Think not to find a mortal braver or fairer than he was!

“Give me a gUide to show me the way”, he said to Patman.
“I need no other assistance; I will engage him alone.
That youth is no warrior, Patman, nor do I think him my equal.
Strengthen and comfort your heart; you have nothing to fear, my lady”.

Patman then gave him a trustworthy slave to gUide and attend him.
Her fear was appeased, and the fires that had blazed to distraction were slackened.
“Since you will kill him”, she said, “and rid the world of a blackguard,
Bring me the ring he wears, my present to him, I entreat you”.

Avtandil stealthily passed through the city to Chachnagir’s palace.
A building of red and green stone which stood on the seashore before them.
In the lower part of the palace, hanging one over the other
They saw terrace upon terrace, beautiful, numerous, vast.

There was the sun-faced, lion-like Avtandil led by his guide
Who said in a whisper to him: “This my lord, is the palace”.
He showed it to him, and added: “Do you see that terraced roof?
There on that terrace he rests or perhaps he now sleeps In his chamber”.

Avtandil saw two men sleeping before the chamber.
Losing no time he advanced and stealthily entered the building.
When he approached the man, with one sweep of his hands he seized them,
Struck head against head until brain, hair and blood were mingled.

Angry at heart the youth lay alone on his bed in his chamber.
Before he had time to rise or to see who had fallen upon him
With an impetuous charge the blood-stained Avtandil seized him,
Dashed him to the ground, with one fierce stroke slew him.