უკმოვახვენ სარკმელნი და შევაქციე პირი გზასა,
ვიხედვიდი, ვიქარვებდი კაეშნისა ჩემგან ზრდასა,
შორს ამიჩნდა ცოტა რამე, მოცურვიდა შიგან ზღვასა,
მფრინველად ვთქვი, ანუ მხეცად, სხვას ვამსგავსე მე-მცა რასა!

მაშორვიდა, ვერად ვიცან; მომეახლა, იყო ნავი;
ორთა კაცთა, ტანად შავთა, თვით პირიცა ედგა შავი;
იქით-აქათ მოსდგომოდეს, ახლოს უჩნდა ოდენ თავი,
გამოიღეს, გამიკვირდა იგი უცხო სანახავი.

გამოზიდნეს იგი ნავი, გამოიღეს ბაღსა წინა,
მიიხედნეს, მოიხედნეს, ვინ გვიჭვრეტსო, სადა, ვინა,
ვერა ნახეს სულიერი, ვერცა რამან შეაშინა;
მე იდუმალ ვიხედვიდი, სულ-ღებული ვიყავ შინა.

მით ნავიდაღმა მათ რომე გარდმოსვეს კიდობანითა,
აჰხადეს, ქალი გარდმოხდა უცხოთა რათმე ტანითა,
თავსა რიდითა შავითა, ქვეშეთ მოსილი მწვანითა,
მზესა სიტურფედ ეყოფის, იყოს მისითა გვანითა.

რა მობრუნდა ქალი ჩემკე, შემოადგეს სხივნი კლდესა,
ღაწვთა მისთა ელვარება ელვარებდა ხმელთა, ზესა;
დავიწუხენ თვალნი, ყოლა ვერ შევადგენ, ვითა მზესა,
უკმოვიხაშ კარი, ჩემგან მათი ჭვრეტა ვერა ცნესა.

მოვიხმენ ოთხნი მონანი, ჩემსა წინაშე მდგომელნი,
ვუჩვენე: “ჰხედავთ, ინდოთა ტყვედ ჰყვანან შუქნი რომელნი?
ჩაეპარენით, ჩაედით წყნარად, ნუ ჩქარად მხლტომელნი,
მოგყიდონ, ფასი მიეცით, რისაცა იყვნენ მნდომელნი.

თუ არ მოგცენ, ნუღა მისცემთ, წაჰგვარეთ და დახოცენით,
მოიყვანეთ ისი მთვარე, ქმენით კარგად, ეცადენით!”
ჩემნი ყმანი ზედადაღმა ჩაეპარნეს, ვითა ფრენით,
დაევაჭრნეს, არ მოჰყიდეს, შავნი ვნახენ მეტად წყენით.

Άνοιξα τό παραθύριι, πού κοιτάζει στό γιαλό,
είπα: Τοϋ γιαλοϋ τ ’ άγέρι κάνει στήν καρδιά καλό”.
Μακριά στό πέλαγ’ είδα κάτι πλέει στ’ άκρογιάλι
“Πουλί νάναι ή θεριό, άλλο τί ό νοϋς νά βάλλει;”

Τό πλεούμενο έκεϊνο είδα ήτανε μιά βάρκα,
Μεσα όλομαυροι δυο δοϋλοι, άπ’ τής γής θάσαν τήν άκρα.
Στάθηκαν στά δύο πλάγια καί μ’ έμπόδιζαν νά δώ,
τό άπόρεσα πού πλέαν όλοΐσια κατά δώ.

Τράβηξαν τή βάρκα έξω, κϋμα νά μήν τήν πειράζει,
και ολόγυρα προσέχαν μήπως κάποιος τούς κοιτάζει.
Τίποτα δέν είδαν τέτοιο, πού νά τούς φοβίζει γύρω,
μά έγώ κρυφοκοιτοϋσα, άπό ποϋ θά πάρουν γύρο.

Μαύρη μακριά μιά κάσα βγάλανε άπό κεϊ μέσα
καί μιά κόρ άπό κεί βγήκε, μιά πανώρια πριγκιπέσσα.
Σκεπασμένη μαϋρο σάλι καί πρασινοφορεμένη,
καλλονή, πού καί ό ήλιος δέν μπορεΐ νά παραβγαίνει.

Όταν στράφηκε σ έμένα, ήλιου φώτισε άχτίδα,
τέτοια λάμψη σάν έκείνη, στή ζωή ποτέ δέν είδα.
Μοϋ έθάμπωσε τά μάτια σάν τόν ήλιο όταν κοιτάζω,
έκλεισα τό παραθύρι, μή μέ δοϋνε πώς θαυμάζω.

Κι είπα σέ τέσσερεις δούλους ποϋταν στήν υπηρεσία:
“Βλέπετε τό φώς πού έχουν οί Ινδοί σ’ αιχμαλωσία;
Κατεβάτε δίχως κρότο ήσυχα, μή σάς νοήσουν’,
τήν πουλούν, πληρώστε όσα οΐ μαύροι θά σάς ζητήσουν.

Όχι, πάρτε την μέ βία, κόψτε, κάντε τους κομμάτια,
Φέρτε πάνω τό φεγγάρι, πού μοϋ έσβησε τά μάτια”.
Σίμωσαν σιγά οί δούλοι, σά στή γή νά μήν πατούσαν,
τούς μιλάνε, τούς ρωτάνε, οί μαύροι δέν τήν πουλούσαν.

მე სარკმელთა გარდავადეგ. რა შევიგენ, არ მოჰყიდეს,
მევუზახენ: “დახოცენით!” დაიპყრნეს და თავსა სჭრიდეს;
იგი ზღვასა შეასრივნეს, შემოადგეს ქალსა, სცვიდეს;
ჩავეგებე, გამოვჰგვარე, ზღვის პირს ხანსა არ დაზმიდეს.

რა გიამბო ქება მისი, რა სიტურფე, რა ნაზობა!
ვფიცავ, რომე იგი მზეა, არა ჰმართებს მზესა მზობა!
ვინ გაიცდის შუქთა მისთა, ვინ-მცა ვით ქმნა ნახაზობა!
მე თუ დამწვავს, აჰა მზად ვარ, აღარ უნდა ამას მზობა!”

ესე სიტყვა დაასრულა, ფატმან იკრნა პირსა ხელნი;
ავთანდილსცა აეტირნეს, გარდმოყარნა ცრემლნი ცხელნი;
ერთმანერთი დაავიწყდა, მისთვის გახდეს ვითა ხელნი,
ღვარმან, ზედათ მოდენილმან, გააწყალნა ფიფქნი თხელნი.

მოიტირეს.ყმამან უთხრა: “ნუღარ გასწყვედ, გაასრულე”.
ფატმან იტყვის: “მივეგებე, გული მისთვის ვაერთგულე,
გარდვუკოცნე ყოვლი ასო, თავი ამად მოვაძულე,
ზედა დავსვი ტახტსა ჩემსა, შევეკვეთე, გავესულე.

ვჰკადრე: “მითხარ, ვინ ხარ, მზეო, ანუ შვილი ვისთა ტომთა?
იმა ზანგთა სით მოჰყვანდი შენ, პატრონი ცისა ხომთა?”
მან პასუხი არა მითხრა მე სიტყვათა ესეზომთა,
ას-ნაკეცი წყარო ვნახე ცრემლთა, მისგან მონაწთომთა.

რა მივაჭირვე კითხვითა, მეტითა საუბარითა,
გულ-ამოხვინჩვით ატირდა მით რათმე ხმითა წყნარითა;
ბროლ-ლალსა ღვარი ნარგისთა მოსდის გიშრისა ღარითა;
მისი მწვრეტელი დავიწვი, გავხე გულითა მკვდარითა.

მითხრა: “შენ ჩემთვის, დედაო, ხარ უმჯობესი დედისა,
რას აქმნევ ჩემსა ამბავსა, ზღაპარი არის ყბედისა!
ღარიბი ვინმე, შემსწრობი ვარ უბედოსა ბედისა;
თუ რაცა მკითხო, ძალი-მცა გიგმია არსთა მხედისა!”

Κοίταξα στό παραθύρι, είδα έτσι δέ θά γίνει,
φώναξα: “Τί τούς κοιτάτε;” Τούς έσκότωσαν εκείνοι
καί στήν θάλασσα τούς ρίξαν, πήραν κι ήρθαν τήν κοπέλα.
Πήγα στή συνάντησή τους, τάστρο άστραφτε κι έγέλα.

Πώς νά σοϋ τήν ιστορήσω τήν ούράνια καλλονή,
όπου εΐναι τέτοιος ήλιος, όλα είναι ήδονή.
Ποιός μπορεϊ νά τήν κοιτάξει δίχως νά έκτυφλωθεϊ,
άν τό φώς της θά μέ κάψει, ή ψυχή μου θά σωθεί».

Καί άρχισε νά χτυπιέται, σάν είπε τά λόγια αύτά,
έκλαψε κι ό Άβταντίλος, δάκρυα έχυσε καυτά.
Ξέχασαν ένας τόν άλλο, είχαν χάσει τό μυαλό,
τών δακρύων τους τό ρέμα δέν τούς έκανε καλό.

Κλάψανε, τής είπ’ ό νέος: «Μίλησε, καλή κυρά μου».
Ξακολούθησε έκείνη: «Τής άνοιξα τήν καρδιά μου,
τήν αγκάλιαζα μ’ άγάπη, τή φιλοϋσ’ άδελφικά,
τήν κάθησα στό ντιβάνι, τή μιλούσα φιλικά.

Τή ρωτώ: “Πές μου, ποιά είσαι, ποιό τό γένος καί ποϋ κάστρο
σέ έπήρανε οί μαύροι τή βασίλισσα τών άστρων;”
Όσο κι άν τήν έρωτοϋσα, δέν τολμούσε ν’ άπαντήσει
καί τά δάκρυά της τρέχαν σάν πολλών πηγών μιά βρύση.

Όσο τήν πολυρωτοϋσα γιά νά μάθω πώς καί τί
τόσο πλειότερο θρηνούσε κι έλιωνε στά δάκρυα αύτή.
Στά κρυστάλλινά της κάλλη έτρεζε ναρκίσσου ρέμα,
φλογιζόμουν βλέποντάς την, θάδινα ζωή καί αίμα.

Είπε: Μάνα, πιό καλή είσαι κι από τή γεννήτρα μάνα.
Τί ρωτάς τήν ιστορία, είναι παραμύθια πλάνα.
Είμαι μιά καταδιωγμένη, πού τήν κατατρέχ’ ή μοίρα,
έρωτώντας με ποιά είμαι, ψέγεις τού θεοϋ τήν πείρα”.

ვთქვი: “უჟამოდ არ წესია მოყვანა და მზისა ხმობა;
მომყვანელი გაშმაგდების და წაუვა ერთობ ცნობა;
ხმობა უნდა ჟამიერად, სააჯოსა ყოვლსა თხრობა.
რად არ ვიცი ამა მზისა საუბრისა უჟამობა?”

ავიყვანე იგი პირ-მზე ნაქები და ვერ ვთქვი უქი;
სურვილმან და მზემან მისმან, ძლივ დავმალე მისი შუქი,
ჩამოვჰბურე მრავალ-კეცი სტავრა მძიმე, არ-სუბუქი;
ცრემლსა სეტყვს და ვარდსა აზრობს, წამწამთაგან მოქრის ბუქი.

მოვიყვანე შინა ჩემსა იგი პირ-მზე ტანით ალვით,
მოვუკაზმე სახლი ერთი, შიგან დავსვი მეტად მალვით;
არვის ვუთხარ სულიერსა, შევინახე ფარვით, კრძალვით,
ერთი ზანგი ვამსახურე; მე შევიდი, ვნახი ხალვით.

ვით გიამბო საკვირველი მე, გლახ, მისი ყოფა-ქცევა,
დღე და ღამე გაუწყვედლად ტირილი და ცრემლთა ფრქვევა!
შევეხვეწი: “დადუმდიო”, წამ ერთ ჰქონდის ჩემი თნევა.
აწ უმისოდ ვით ცოცხალ ვარ, ჰაი ჩემთვის, ვაგლახ მე, ვა!

შინა შევიდი, მას წინა ედგის ცრემლისა გუბები,
შიგან სისხლისა მორევსა ეყრდნის გიშრისა შუბები,
მელნისა ტბათათ იღვრების სავსე სათისა რუბები,
შუა ძოწსა და აყიყსა ჭვირს მარგალიტი ტყუბები.

ჟამი ვერ ვპოვე კითხვისა ნიადაგ ცრემლთა ღვრისაგან,
თუ-მცა მეკითხა: “ვინა ხარ, ეგრე გასრული რისაგან?”
მჩქეფრად სისხლისა ნაკადი მოსდის ალვისა ხისაგან,
მას ხორციელი ვით გასძლებს სხვა, კიდეგანი ქვისაგან!

არად უნდის საბურავი, არცა წოლა საგებლითა,
მიწყივ იყვის რიდითა და მით ერთითა ყაბაჩითა,
მკლავი მისი სასთაულად მიიდვის და მიწვის მითა,
ძლივ ვაჭამი ცოტა რამე ათასითა შეხვეწითა.

Τή λαλιά της νά άκούσω”, σκέφτηκα, “γιατί πεισμώνω;
Μόνο πού τής περισσεύω τόν καημό της καί τόν πόνο.
Κάθε πράμα στόν καιρό του, θάρθη κι αυτού ή ώρα”.
Δέ γροικούσα πώς άκόμα δερνει τήν ψυχή της μπόρα.

Άνοιζ άγκαλιά στήν κόρη τού ήλιού τήν πονεμένη,
πού τή λάμψη της νά κρύψω, νά είμαι άσφαλισμένη;
Χρυσούφαντη κουρτίνα κρέμασα στήν κάμαρά της,
σάν ποτάμι άπ τά μάτια κύλαγαν τά δάκρυά της.

Πήρα τό άστέρι μέσα, λεύκη μέ ήλιον αχτίδα.
Τήν έφερα σ’ ένα δώμα καί τήν έκρυψα μ’ ελπίδα,
πώς καμιά ψυχή κεϊ μέσα δέ θά μάθαινε τί είναι.
Έβαλα στήν πόρτα δούλο κι έρχομουν κρυφά σ’ αύτήνε.

Πώς νά σοϋ τό Ιστορήσω τό αγνό τό φέρσιμό της;
Έκλαιγε νύχτα και μέρα καί θρηνούσε τόν καημό της.
Έλεγα νά ήσνχάσει, μ’ άκονγε γιά μιά στιγμούλα,
Πώς νά ζώ χωρίς έκείνη, πού μ ’ έπήρε τήν καρδούλα;

Έβλεπα δακρύων λίμνες, όταν πήγαινα μπροστά της,
τών ματιών της τις άβύσσους έστεφαν λόγχες άγάτης.
Άπ τις μελανιένιες λίμνες δάκρυα τρέχανε ποτάμια,
μέσ στά κοραλλένια χείλη στράφτανε μαργαριτάρια.

Άπ’ τόν άπαυστό της θρήνο δέ βρήκε καιρό γιά λόγια,
σάν τή ρώταγα “Ποιά είσαι;” άρχιζε τά μοιρολόγια.
Έτρεχε ζεστό τό αίμα σάν τό ορεινό τό ρέμα,
π’ άντεχε σέ τέτοιους πόνους μόνο πέτρας θάταν θρέμμα.

Δέν τής άρεσαν φουστάνια, ουτε πλάγιαζε σέ στρώμα,
όλο τόν καιρό φορούσε μία ρόμπα μαύρο χρώμα.
Τό κεφάλι άκουμποΰσε στήν παλάμη καί κοιμόταν;
μέ τά χίλια παρακάλια λίγο ψωμί φιλευόταν.

სხვა გიამბო საკვირველი რიდისა და ყაბაჩისა;
ვარ მნახავი ყოვლისავე უცხოსა და ძვირფასისა,
მაგრა მისი არა ვიცი, ქმნილი იყო რაგვარ რისა:
სილბო ჰქონდა ნაქსოვისა და სიმტკიცე – ნაჭედისა.

მან ტურფამან სახლსა ჩემსა ეგრე დაყო ხანი დიდი.
ვერ გავანდევ ქმარსა ჩემსა, შესმენისა მქონდა რიდი;
ვთქვი: ” თუ ვუთხრობ, ვიცი, დარბაზს გაამჟღავნებს ისი ფლიდი”.
ესე მეყო საგონებლად, კვლა შევიდი, კვლა გავიდი.

ვთქვი: “თუ არ ვუთხრა, რა ვუყო ჩემგან რა მოეგვარების?
არცა რა ვიცი, რა უნდა, რა ვისგან მოეხმარების;
ქმარი რა მიგრძნობს, მო-ცა-მკლავს, ვეღარა მომეფარების;
ვითა დავმალო ნათელი, ვინ მზესა დაედარების?!

მე, გლახ, მარტომან რა ვუყო, მიმატებს ცეცხლთა დებასა!
მო და გავანდო, ნუ შევალ უსენის შეცოდებასა;
არ გამამჟღავნოს, ვაფიცო, თუ მომცემს იმედებასა,
სულსა ვერ წასწყმედს, ვერა იქმს ფიცისა გაცუდებასა.

მივე მარტო, ქმარსა ჩემსა ველაღობე, ველაციცე,
მერმე ვუთხარ: “გითხრობ რასმე, მაგრა პირველ შემომფიცე,
არვის უთხრა სულიერსა, საფიცარი მომეც მტკიცე”.
ფიცი ფიცა საშინელი: “თავიცაო კლდესა ვიცე!

რაცა მითხრა, სიკვდილამდის არვის ვუთხრა სულიერსა,
არა ბერსა, არა ყმასა, მოყვარესა, არცა მტერსა”.
მერმე ვუთხარ ყველაკაი უსენს, კაცსა ლმობიერსა:
მოდი, მომყევ აქა სადმე, მე, გიჩვენებ მზისა ფერსა.

ადგა, ამყვა და წავედით, შევლენით კარნი სრისანი.
უსენ გაჰკვირდა, გა-ცა-კრთა, რა შუქნი ნახნა მზისანი;
თქვა: “რა მიჩვენე, რა ვნახე, რანია, ნეტარ, რისანი?!
თუ ხორციელი არის-მცა, თვალნიმცა მრისხვენ ღმრთისანი!”

Δέν μπορώ νά περιγράψω τή ρόμπα της καί τό σάλι,
έχω δει πολλά καί σπάνια πράματα καί έχω βάλει.
Μ’ από τί ήταν υφασμένα καί ποιά τά ϋφαιναν χέρια,
μαλακά σάν τό βαμβάκι καί σά σιδερένια στέρια;

Έτσ ’ άπ’ τό λαμπρό φεγγάρι έλαμψε τό σπιτικό μου
πολλές μέρες, μά φοβόμονν μήν τό μάθει ό δικός μου,
τόν γνωρίζω δά τί είναι, καί τό πεϊ στό βασιλέα.
Καί μέ τέτοια ανησυχία πάντα ‘ρχόμουνα στή νέα.

Μά κι άν δέν τό πώ καί πάλι, πώς θά τήνε βοηθήσω;
Δέν ξέρω τί ντέρτι έχει, πώς μπορώ νά ένεργήσω;
Άν ό άντρας μου τό μάθει, σίγουρα θά μέ σκοτώσει.
Πώς νά κρύψω τέτοιον ήλιο, μέ τή λάμψη πόχει δώσει;

Τί μπορώ νά κάμω μόνη μέ τή φλόγα πού μέ καίει,
κάλλιο ό Ούσέν άς τό μάθει κι έτσι φταίγω, μή μοΰ λέει.
Θά τού πώ νά πάρει όρκο, νά μήν τό πει σέ κανένα,
δέ θά χάσει τή ψυχή του μέ τά λόγια τά χαμένα.

Κάποτε στόν άντρα μ’ ήρθα καί τοΰ είπα μέ λαχτάρα:
“Θά σοϋ πώ τό μυστικό μου, μά βαριά δίνω κατάρα,
νά μήν τό πεϊς σέ κανένα, όρκο σοϋ ζητώ μέ ζέση.
Τό κεφάλι μου στό βράχο νά τό σπάσω, σοϋ αρέσει;

Ό,τι πεις όρκο σοϋ δίνω κανενός νά μην τό πω,
οϋτε γέρο, οϋτε νέο, οϋτε φίλο, οϋτ’ εχτρό!”
Όλα τότε τοΰ τα είπα τοϋ καλόκαρδου μου άντρα.
Ελα πάμε να σοϋ δείξω τό φεγγάρι μέ τά άστρα”.

Πήγαμε μαζί στό δώμα, πού βρισκότανε τ ’ άστέρι,
είδε τή χρυσή άχτίδα, κλείν’ τά μάτια μέ τό χέρι.
Έκραξε: Θαϋμα τών θαυμάτων είναι τοϋτο τό πλάσμα.
Τής γής κάτοικος δέν εϊναι, είναι τών άγγέλων άσμα!”

ვთქვი, თუ: “არცა რა მე ვიცი ამისი ხორციელობა,
რაცა არ გითხარ, მის მეტი არა მაქვს მეცნიერობა;
მე და შენ ვჰკითხოთ, ვინ არის, ვისგან სჭირს ისი ხელობა,
ნუთუ რა გვითხრას, ვეაჯნეთ, ქმნას დიდი ლმობიერობა”.

მივედით, გვქონდა ორთავე კრძალვა მისისა კრძალისა;
ვჰკადრეთ, თუ: “მზეო, სახმილი გვედების შენგან ალისა,
გვითხარ, რა არის წამალი მთვარისა შუქ-ნამკრთალისა?
რას შეუქმნიხარ ზაფრანად შენ, ფერად მსგავსი ლალისა?”

რაცა ვჰკითსეთ, არა ვიცი, ესმა, ანუ არ ისმენდა:
ვარდი ერთგან შეეწება, მარგალიტსა არ აჩენდა;
გველნი მოშლით მოეკეცნეს, ბაღი შეღმა შე-რე-შენდა,
მზე ვეშაპსა დაებნელა, ზედა რადმცა გაგვითენდა!

ვერა დავჰყარეთ პასუხი ჩვენ საუბრითა ჩვენითა:
ვეფხი-ავაზა პირ-ქუშად ზის, წყრომა ვერ ვუგრძენითა.
კვლაცა ვაწყინეთ, ატირდა მჩქეფრად ცრემლისა დენითა,
არა ვიციო, მიმიშვით!- ეს ოდენ გვითხრა ენითა.

დავსხედით და მას თანავე ვიტირეთ და ცრემლი ვლამეთ,
რაცა გვეთქვა, შევინანეთ, სხვამცა რაღა შევიწამეთ!
ძლივ ვიაჯეთ დადუმება, დავადუმეთ, დავაამეთ,
ჩვენ მივართვით ხილი რამე, მაგრა ვერა ვერ ვაჭამეთ.

უსენ იტყვის: “ბევრ-ათასნი ჭირნი ამან ამიხოცნეს;
ესე ღაწვნი მზისად ხმანან, კაცთაგანმცა ვით იკოცნეს!
უმართლეა, ვერ-მჭვრეტელმან თუ პატიჟნი იასოცნეს,
მე თუ შვილნი მირჩევნიან, ღმერთმან იგი დამიხოცნეს!”

მას ვუჭვრიტეთ დიდი ხანი, წამოვედით სულთქვმით, ახით;
შეყრა გვიჩნდის სიხარულად, გაყრა დიდად ვივაგლახით;
ვაჭრობისა საქმისაგან მოვიცალით, იგი ვნახით,
გული ჩვენი გაუშვებლად დაეტყვევნეს მისით მახით.

Τ άπαντώ: Κι έγώ δέν ξέρω, άν είναι άνθρώπου γέννα,
άλλο τίποτε δεν ξερω και δέν κρύβω άπό σένα.
Άς ρωτήσουμε αντάμα ποιόν μπορεϊ νά έχει πόνο;
Ίσως νά μάς Απαντήσει στήν παράκλησή μας μόνο”.

Μπήκαμε καί τής μιλάμε μέ τρόπο καλό, γλυκό.
Πονά ή λύπη πού σέ καίει, πού νά βροϋμε γιατρικό;
Τι μπορεϊ νά ξαναδώσει τή λάμψη του στό φεγγάρι
και τι κάνει σάν τόν κρόκο τό λαμπρό μαργαριτάρι;”

Δέν ξέρω άκουσε ή όχι όσα τής είπαμε λόγια,
κλειστά τά ρόδινα χείλη, φαίνετ’ έπασχε ή δόλια.
Οί πλεξούδες της σά φίδια τής στόλιζαν τό κεφάλι,
κρύβ’ ό δράκοντας τόν ήλιο, ήρθαμε σ’ άσχημο χάλι.

Δέν έπείστηκε στά λόγια μας αύτή νά απαντήσει,
πάνθηρα έμοιαζε είτε τίγρη έτοιμη γιά νά όρμήσει.
Πάλιν άρχισε τό κλάμα, τρέξαν δάκρυα ποτάμι,
Είπ: Αφήστε με, δέν ξέρω τί κακό νά έχω κάμει”.

Έκαθήσαμε κοντά της, μέ πικρό κλάψαμε δάκρυ,
μετανοιώσαμε γιά όσα είπαμε Απ’ άκρη ώς άκρη.
Μέ πολλά μας παρακάλια τή σνχάσαμε λιγάκι,
τήν προσφέραμε καί φρούτα, μά δέν άπλωνε χεράκι.

Είπ’ ό Ούσέν: “Μέ γλυτώνει αυτή άπό ντέρτια χίλια,
είναι ήλιος! Ποιός εϊν’ άξιος νά φιλήσει τέτοια χείλια!
Δίκιο έχ’ πού δέν τήν βλέπει καί τούς πόνους του πληθύνει,
άν προτιμώ τά παιδιά μου, οΰτε ένα μή μοϋ μείνει”.

Πολλή έκαθήσαμ’ ώρα, φύγαμε μέ στεναγμούς,
χάσμα δίν’ άντίκρυσμά της καί ό χωρισμός καημούς.
Σάν τελειώναν οί δουλειές μας, πάντα τρέχαμε κοντά της,
οί καρδιές μας έπιαστήκαν δυνατά στά δίχτυά της.

რა გარდახდა ხანი რამე, გამოვიდეს ღამე-დღენი,
უსენ მითხრა: “არ მინახავს ძოღანდითგან მეფე ჩვენი.
მივაზირებ, წავალ, ვნახავ, ვუდარბაზო, ვუძღვნა ძღვენი”.
მოვახსენე: “დია, ღმერთო, ბრძანებაა ეგე თქვენი!”

უსენ ტაბაკსა დააწყო მარგალიტი და თვალები.
დავჰვედრე: “დარბაზს დაგხვდების დარბაზის ერი მთრვალები;
ამა ქალისა ამბავსა, მომკალ, თუ არ ეკრძალები”.
კვლა შემომფიცა: “არ ვიტყვი, თავსაცა მეცეს ხრმალები!”

უსენ მივიდა, ხელმწიფე დაჰხვდა ნადიმად მჯდომელი-
უსენ არიფი მეფისა, მეფეა მისი მნდომელი-
წინა მიისვა, შეიძღვნა, ძღვენი მიართვა რომელი.
აწ ჰნახო მთრვალი ვაჭარი, ცქაფი, უწრფელი მწთომელი.

რა მეფემან უსენს წინა სვა მრავალი დოსტაქანი,
კვლა შესვეს და კვლა აუვსნეს სხვა ფარჩნი და სხვა ჭიქანი.
დაავიწყდეს იგი ფიცი, რა მუსაფი, რა მაქანი!
მართლად თქმულა: “არა ჰმართებს ყვავსა ვარდი, ვირსა რქანი”.

უთხრა დიდმან ხელმწიფემან უჭკუოსა უსენს, მთრვალსა:
“დია მიკვირს, საძღვნოდ ჩვენად სით მოიღებ ამა თვალსა,
მარგალიტსა დიდროანსა, უმსგაცსოსა ჰპოვებ ლალსა?
ვერ გარდვიხდი, თავმან ჩემმან, ძღვენთა შენთა ნაათალსა”.

თაყვანის-სცა უსენ, ჰკადრა: “ჰე მაღალო ხელმწიფეო,
ზეცით შუქთა მომფენელო, მარჩენელო არსთა, მზეო!
რაცა სხვა მაქვს, ვისი არის ოქრო, თუნდა საჭურჭლეო?
დედის მუცლით რა გამომყვა? მბოძებია თქვენგან მეო.

ამას გკადრებ, თავმან თქვენმან, არა გმართებს მადლი ძღვნისა;
სხვა რამე მითქს სასძლო თქვენი, შესართავი თქვენის ძისა;
მას უცილოდ დამიმადლებთ, ოდეს ჰნახოთ მსგავსი მზისა,
მაშინ მეტად გაამრავლოთ თქვენ ბრძანება ნეტარძისა”.

Πέρασε άρκετός χρόνος, μιά σειρά ήμερονύχτια.
Είπ’ ό Ούσέν: “Στό παλάτι δέν επήγα, είναι άλήθεια.
’Άν τό δέχεσαι θά πάγω στό ρήγα δώρο νά φέρω”.
Τ ’ άπαντώ: “Γιατί ρωτάς, νά πάς, είναι συμφέρο”.

Γέμισε τό πιάτο πέτρες άκριβές, πολλά διαμάντια,
τόν παρακαλώ, τοΰ λέγω: “Άνοιξε καλά τά μάτια.
Μή μεθύσεις καί άνοίξεις τής κόρης τό μυστικό”.
Μ’ άπαντά: “Μά δέν τό λέγω κι άς μέ κάψει τό κακό”.

Ό Ούσέν φίλος τού ρήγα καί αύτός τόν άγαπά,
πήγε ό Ούσέν καί βρήκε τό βασιλιά νά γλεντά.
Κάθησε κοντά στό ρήγα καί τοϋ πρόσφερε τά δώρα,
σβέλτος, ζωηρός, καπάτσος ό Ούσέν εγινε τώρα.

Πριν τόν Ούσέν ήπιε ό ρήγας πολλές κούπες μέ κρασί,
ξανά ήπιανε μαζί του, άρχισαν άπ’ τήν άρχή.
Ξέχασ’ ό Ούσέν τόν όρκο, τό κοράνι καί τή Μέκκα,
κόρακας δέ θέλει ρόδο, οΰτε γάιδαρος στιλέτα.

Ό μεγάλος ρήγας είπε στόν Ούσέν τόν μεθυσμένο:
“Απορώ γι’ αύτά τά δώρα, πόσο πλούτο έχεις κρυμμένο;
Ποϋ τά παίρνεις μαργαριτάρια καί ρουμπίνια, χρυσά τόσο,
οΰτε δέκατο δέν έχω γιά άνταμοιβή νά δώσω”.

Ό Ούσέν τοϋ ύποκλίθη: “Ώ μεγάλε βασιλιά,
ήλιε, πού άπ’ τά ούράνια στέλνεις φως καί θερμασιά,
ποιανού εϊναι ό χρυσός μας, τά πλούτη καί ό,τι έχω;
Άπ’ τή γέννησή μου, ρήγα, κι άπ’ τή μάνα μου ’τι εχω.

Τί θά ευχαριστήσεις; Δέν άξίζει δά τόν κόπο,
εχω νύφη γιά τό γιό σας, πού δέν βρίσκεται στόν τόπο.
Ήλιοπρόσωπη, πού πάντα γι’ αύτή θά μ’ ευχαριστείτε
καί θά σκώνετε ποτήρι, στήν ύγεία μου νά πιείτε!”

რას ვაგრძელებდე! გატეხა ფიცი, სიმტკიცე სჯულისა,
უამბო პოვნა ქალისა, მჭვრეტთაგან მზედ სახულისა.
მეფესა მეტად ეამა, მიეცა ლხინი გულისა,
უბრძანა დარბაზს მოყვანა, სრულ-ქმნა უსენის თქმულისა.

მე აქა ჩემსა ამოდ ვჯე, მუნამდის არ მიკვნესია.
შემოდგა კარსა მეფისა მონათა უხუცესია,
თანა ჰყვა მონა სამოცი, ვით ხელმწიფეთა წესია,
მოვიდეს; მეტად გავკვირდი, ვთქვი: “რამე საქმე ზესია”.

მისალამეს, “ფატმან! – მითხრეს – ბრძანებაა ღმრთისა სწორთა:
დღეს რომელი უსენ შესძღვნა ქალი, მსგავსი მზეთა ორთა,
აწ მოგვგვარე, წავიყვანოთ, ვლა არ გვინდა გზათა შორთა”.
ესე მესმა, დამტყდეს ცანი, რისხვა ღმრთისა ეცა გორთა.

მე გაკვირვებით კვლა ვჰკითხე: “რა ქალი გინდა, რომელი?”
მათ მითხრეს: “უსენ შემოსძღვნა პირი ელვათა მკრთომელი”.
არას მარგებდა, დაესკვნა დღე ჩემი სულთა მხდომელი,
ავთრთოლდი, ავდეგ ვეღარა, ვერცა ქვე ვიყავ მჯდომელი.

შევე, ვნახე იგი ტურფა მტირალად და ცრემლ-დასხმულად,
ვჰკადრე: “მზეო, ბედმან შავმან ვით მიმუხთლა, ჰხედავ, რულად!
ცა მობრუნდა რისხვით ჩემკე, იავარ-მყო, ამფხვრა სრულად,
შემასმინეს, მეფე გითხოვს, ვარ ამისთვის გულ-მოკლულად”.

მან მითხრა: “დაო, ნუ გიკვირს, ეგე რაზომცა ძნელია!
ბედი უბედო ჩემზედა მიწყივ ავისა მქმნელია.
კარგი რამ მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია!
სხვა-და-სხვა ჭირი ჩემ ზედა არ ახალია, ძველია”.

თვალთათ ვითა მარგალიტი გარდმოყარა ცრემლი ხშირი,
ადგა ასრე გულ-უშიშრად, ვეფხი იყო, ანუ გმირი,
ლხინი ლხინად არად უჩნდა, მართ აგრევე ჭირად ჭირი.
მთხოვა, გარე აჯიღითა მოიბურა ტანი, პირი.

Πάτησ’ ό Ούσέν τόν όρκο, πού ποτέ νά μήν προκόψει,
μίλησε γιά τήν κοπέλα, πού τοϋ ήλιου έχει όψη.
Ευχαρίστησε τό ρήγα τοϋ Ούσέν ή φλυαρία,
διάταξε νά τοϋ τήν φέρουν καί χωρίς άργοπορία.

Ήσυχα καθόμουν σπίτι δίχως κάνα ντέρτι νάχω,
τό μεγάλο τελετάρχη είδα νά ’μπει όχι μονάχο.
Εξήντα μαζί του δοϋλοι μέ τοϋ παλατιού τήν τάξη,
ένιωσα, όταν τούς είδα, πώς κακό θά μέ σπαράξει.

Ύποκλίθηκαν καί είπαν: “Ό ισόθεος προστάζει,
ήλιόμορφη κοπέλα δίνει ό Ούσέν στό νταρμπάζι.
Φέρτην εδώ, θά τήν πάμε στό βασιλικό παλάτι
’Εξαφνιάστηκα καί είπα: “Είν’ αύτό όργή τοϋ πλάστη!”

Τούς ρωτάω ξαφνισμένα: “Ποιόν ζητάτε, ποια νέα;”
Λέει: “Τοϋ Ούσέν τό δώρο στό μεγάλο βασιλέα”.
Τί μπορούσα πιά νά κάμω; Ήρθ’ ή ώρα τοϋ χαμοϋ μου,
τρόμαζα καί λαχταρούσα, πήρε ό καημός τό νοϋ μου.

Τήν έσίμωσα κι εκείνη έκλαιγε καί μοιρολόγα,
είπα: “Φώς μου, βλέπεις, πάλι ή μοίρα άνάβει φλόγα.
Μαύρισε ό ούρανός, μαϋρα βάσανα μέ καίνε,
μέ προδώσαν καί ό ρήγας σέ ζητά, όπως μοϋ λένε”.

Μ’ άπαντά: “Ώ άδελφή μου; είναι ή παλιά κατάρα,
καί ή μαύρη μου ή μοίρα νέα μ’ έστειλε λαχτάρα.
Θ’ απορούσα καλό κάτι άν θά μοϋφερνε ή τύχη,
στά κακά πιά μαθημένη, δέ μέ νοιάζει ό,τι κι άν τύχει .

Άπ’ τά μάτια της άρχισαν νά κυλούν μαργαριτάρια,
έσηκώθηκε μέ τόλμη, όπως τίγρη στά ποδάρια.
Ή χαρά, χαρά δέν ήταν, ούτε καί ή λύπη, λύπη,
μοϋ έζήτησε μιά σάρπα τή μορφή της νά καλύψει.

შევე საჭურჭლეს, რომელსა ფასი არ დაედებოდა,
თვალ-მარგალიტი ავიღე, რაც ოდენ ამეღებოდა,
თვითო და თვითო თვითოსა ქალაქსა ეფასებოდა,
მივე, მას წელთა შევარტყი, შავ-გული ვისთვის კვდებოდა.

ვარქვი: “ჩემო, განაღ სადმე გეხმარების ესეგვარი”.
მათ მონათა ხელთა მივეც იგი პირი, მზისა დარი.
ცნა მეფემან, მოეგება; ჰკრეს ტაბლაკსა, გახდა ზარი;
იგი მივა თავ-მოდრეკით წყნარი, არას მოუბარი.

ზედა მოატყდა მჭვრეტელი, გახდა ზათქი და ზარები,
ვერ იჭირვიდეს სარანგნი, მუნ იყო არ-სიწყნარები;
იგი რა ნახა მეფემან, საროსა მსგავსი ნარები,
გაკრთომით უთხრა: “ჰე, მზეო, აქა ვით მოიგვარები?”

ვით მზემან, მისნი მჭვრეტელნი შექმნნა თვალისა მფახველად;
მეფემან ბრძანა: “გამხადა ნახული მე უნახველად,
ღმრთისაგან კიდე ვინ-მც იყო კაცი ამისად მსახველად!
ჰმართებს ამისთა მიჯნურთა, ხელნი თუ რბოდენ, გლახ, ველად!”

გვერდსა დაისვა, ეუბნა ტკბილითა საუბარითა:
მითხარო, ვინ ხარ, ვისი ხარ, მოსრული ვისით გვარითა?
მან არა გასცა პასუხი პირითა, მზისა დარითა;
თავ-მოდრეკილი დაღრეჯით ქვე ზის ცნობითა წყნარითა.

არ ისმენდა მეფისასა, რასა გინდა უბრძანებდა,
სხვაგან იყო გული მისი, სხვასა რასმე იგონებდა;
ვარდი ერთგან შეეწება, მარგალიტსა არ აღებდა,
მჭვრეტნი მისნი გააკვირვნა, რასა-მცა ვინ იაზრებდა!

მეფე ბრძანებს: “რა შევიგნათ, გული ჩვენი რით იხსნების?
ამა ორთა კიდეგანთა აზრი არა არ იქმნების:
ან ვისიმე მიჯნურია, საყვარელი ეგონების,
მისგან კიდე არვისად სცალს, ვეღარცა ვის ეუბნების.

Άνοιξα τούς θησαυρούς μου, ήταν άπειρ’ ή τιμή τους,
πήρα σάπφειρους, κοράλλια, θησαυρούς άνεκτιμήτους.
Κάθε μιά τους καί μιά πόλη εΐναι άξια κάθε πέτρας,
πήρα κι έζωσα τή μέση τής γλυκιάς μου καρδιοκλέφτρας.

Εϊπα: “Ίσως κάπου νάχεις άνάγκη άπό τή ζώνη”.
Τήν παράδωσα στούς δούλους τήν ήλιόμορφη πιά μόνη.
Ό ρήγας τή συναντάει, σήκωσαν συναγερμό,
κι αύτή πήγαινε σκυμμένη καί βουβή άπ’ τόν καημό.

Πλήθος έτρεξαν πολίτες, θόρυβο κάνανε μεγάλο,
δέν μπορούσαν οί οπλίτες νά συχάσουνε τό σάλο.
Σάν τήν εϊδ’ ό βασιλέας, λεβεντόκορμη πού μπήκε,
ρώτησε: “Άπό πού ήρθε ό ήλιος καί πώς μέ βρήκε;

Όπως ήλιος αναγκάζει όλους νά καμμοϋ τά μάτια,
κι είπ’ ό ρήγας: “Τώρα νιώθω τήν καρδιά μ’ όλη κομμάτια.
Μόνο ό θεός μπορούσε τέτοια ομορφιά νά δώσει,
Χρεωστά ό έραστής της νά χαθεί γιά νά τήν σώσει”.

Τήν έκάθησε κοντά του κι άρχισε νά τή ρωτά:
“Πές ποιά είσαι κι άπό ποϋθε ή φαμίλια σου κρατά;
Ήλιοπρόσωπη σωπαίνει, οΰτε τσιμουδιά δέ βγάζει,
μέ σκυμμένο τό κεφάλι, γιά τόν κόσμο δέν τή νοιάζει.

Καί στοϋ ρήγα τούς επαίνους αυτή δέ δίνει αύτί,
μακριά ήταν ό νους της γι άλλον σκέφτονταν αύτή.
Κλειστά κράταγε τά χείλη, ποϋκρυβαν μαργαριτάρια,
όλοι κοίταζαν, θαύμαζαν, έχασαν τού νοϋ τ ’ άχνάρια.

Εϊπ ο ρήγας: Τί νά κάμω νά μαλάψω τήν ψυχή,
απ τα δυο ενα συμβαίνει, όπως λέγει ή λογική:
ειτε κάποιον αγαπαει και σ΄ αυτόν ό νοϋς της τρέχει
και σε άλλον πια κανένα δε μιλά καί δέν προσέχει.

ანუ არის ბრძენი ვინმე, მაღალი და მაღლად მხედი,
არცა ლხინი ლხინად უჩანს, არცა ჭირი ზედას-ზედი;
ვით ზღაპარი, ასრე ესმის უბედობა, თუნდა ბედი,
სხვაგან არის, სხვაგან ფრინავს, გონება უც ვითა ტრედი.

ღმერთმან ქმნას, შინა მოვიდეს ძე ჩემი გამარჯვებული,
მე დავა ხედრო ესე მზე, და-, მისთვის დამზადებული;
მან ათქმევინოს ნუთუ რა, ჩვენცა ვცნათ გაცხადებული,
მუნამდის მთვარე შუქ-კრთომით ჯდეს, მზისა მოშორვებული”.

ხელმწიფისა შვილსა გითხრობ კარგსა ყმასა, გულოვანსა,
უებროსა ზნედ და თვალად, შვენიერსა პირსა, ტანსა;
მაშინ ლაშქარს წასრულ იყო, მუნ დაჰყოფდა დიდსა ხანსა,
მამა მისთვის ამზადებდა მას, მნათობთა დასაგვანსა.

მოიღეს, ტანსა ჩააცვეს შესამოსელი ქალისა,
მას ზედა შუქი მრავალი ჩნდა მნათობისა თვალისა,
დაადგეს თავსა გვირგვინი ერთობილისა ლალისა,
მუნ ვარდსა ფერი აშვენებს ბროლისა გამჭვირვალისა.

მეფემან ბრძანა: “მოკაზმეთ საწოლი უფლის-წულისა!”
დაუდგეს ტახტი ოქროსა, წითლისა მაღრიბულისა;
ადგა თვით დიდი ხელმწიფე, პატრონი სრისა სრულისა,
მას ზედა დასვა იგი მზე, ლხინი მჭვრეტელთა გულისა.

უბრძანა ცხრათა ხადუმთა დადგომად მცველად კარისად;
ხელმწიფე დაჯდა ნადიმად, მსგავსად მათისა გვარისად;
უბოძა უსენს უზომო მუქფად მის მზისა დარისად.
სცემენ ბუკსა და ტაბლაკსა მოსამატებლად ზარისად.

გააგრძელეს ნადიმობა, სმა შეიქმნა მეტად გრძელი,
ქალი პირ-მზე ბედსა ეტყვის: “რა ბედი მიც ჩემი მკლველი!
სადაური სად მოსრულ ვარ, ვის მივჰხვდები ვისთვის ხელი,
რა ვქმნა, რა ვყო, რა მერგების, სიცოცხლე მჭირს მეტად ძნელი!”

Ειτ αύτή ειν ή σοφία καί κοιτάζ’ ανυψωμένη,
τή χαρά, χαρά δέ λέει κι ή πίκρα τήν πικραίνει.
Γι αυτήν είναι παραμύθια ή τύχη κι ή άτυχία,
μακριά σάν περιστέρι πλέει ό νούς της μ’ ησυχία.

Μέ καλό ας έρθ’ ό γιός μου νικητής καί δοξασμένος
κι ας τού δώσω αύ τόν τόν ήλιο, πού γι αύτόν είν’ γενημμένος.
Τότε ΐσως νά μιλήσει καί άκοϋμε τή λαλιά της,
ώς τότε άς ζεϊ μονάχη, άν θέλει τή μοναξιά της”.

Ό διάδοχός του ήταν νέος καλός καί γενναίος,
μέ άνιδωτ’ ομορφάδα, μέ άντρεία καί μέ κλέος.
Ήταν τότε σ έκστρατεία, πού τόν κράταγε πολύ,
γι αύτό έκρυψε ό ρήγας αύτήν πού φεγγοβολεί.

Φέραν γιά νά τήν φορέσουν πλούσια ακριβά φουστάνια,
κεντημένα μέ διαμάντια, μαργαριτάρια καί γαϊτάνια.
Τήν φορέσανε στεφάνι μ’ ολοκάθαρο ρουμπίνι
κι έλαμψε τό πρόσωπό της, πιό πολύ φώς τώρα χύνει.

Πρόσταξε ό βασιλέας: “Στρώσετέ της τόν κοιτώνα,
από καθαρό χρυσάφι βάλτε έκεϊ μιά πολυθρόνα”.
’Εσηκώθη ό βασιλέας πώχει τά χρυσά παλάτια,
κάθησε στό θρόνο έκείνη, πού χαρά χαρίζ’ στά μάτια.

Διάταξε τήν κάμαρά της νά φρουρούν έννιά ευνούχοι,
πήρε ό Ούσέν ρεγάλο – θησαυρούς ένα σεντούκι.
Κι άναψε ξανά τό γλέντι σύμφωνα μέ τή συνήθεια,
οί ζουρνάδες καί τά ντέφια ξαναγάλιασαν τά στήθια.

Δέ βιάζονταν νά φύγουν άπ’ τό γλέντι οί καλεσμένοι
κι η Νεστάν μοιρολογούσε: Σκλάβα ’γώ δυστυχισμένη!
Ποιόν άγάπησα, ποιόν παίρνω καί πού βρέθηκα κλεισμένη;
Τι θά κάμω, τι θά γίνω καί ποιά τύχη μέ προσμένει;

კვლაცა იტყვის: “ნუ დავაჭნობ შვენებასა ვარდთა ფერსა,
ვეცადო რას, ნუთუ ღმერთმან მომარიოს ჩემსა მტერსა!
სიკვდილამდის ვის მოუკლავს თავი კაცსა მეცნიერსა?
რა მისჭირდეს, მაშინ უნდან გონებანი გონიერსა!”

ხადუმნი უხმნა, უბრძანა: “ისმინეთ”, მოდით ცნობასა!
მოღორებულ ხართ, დამცთარ ხართ თქვენ ჩემსა პატრონობასა,
დამცთარა თქვენი პატრონი, ჩემსა თუ ლამის სძლობასა,
ჩემთვის ბუკსა და ტაბლაკსა ცუდად, გლახ, იცემს, ნობასა.

არ ვარგ ვარ თქვენად დედოფლად, ჩემი გზა კიდეგანია;
მაშოროს ღმერთმან მამაცი, პირად მზე, სარო-ტანია!
სხვასა რად მნუკევთ საქმესა? ჩემნი საქმენი სხვანია!
თქვენ თანა ჩემი სიცოცხლე არ ჩემი შესაგვანია.

უცილოდ თავსა მოვიკლავ, გულსა დავიცემ დანასა,
თქვენ დაგხოცს თქვენი პატრონი, სოფელს ვერ დაჰყოფთ ხანასა;
ესე სჯობს: მოგცე საჭურჭლე, მძიმე მარტყია ტანასა,
მე გამაპარეთ, გამიშვით, თვარა დაიწყებთ ნანასა”.

შემოიხსნა მარგალიტი, შემოერტყა რაცა თვალი,
მოიხადა გვირგვინიცა გამჭვირვალი ერთობ ლალი;
მისცა, უთხრა: “გამომიღეთ, გეაჯები გულ-მხურვალი,
მე გამიშვით, ღმერთსა თქვენსა მიავალეთ დიდი ვალი”.

მონათა მიჰხვდა სიხარბე მის საჭურჭლისა ძვირისა,
დაჰვიწყდა შიში მეფისა, ვითა ერთისა გზირისა,
გამოპარება დაასკვნეს მის უებროსა პირისა.
ნახეთ, თუ ოქრო რასა იქმს, კვერთხი ეშმაკთა ძირისა!

რა ოქრო მისთა მოყვასთა აროდეს მისცემს ლხენასა,
დღედ სიკვდილამდის სიხარბე შეაქმნევს კბილთა ღრჭენასა:
შესდის და გასდის, აკლია, ემდურვის ეტლთა რბენასა,
კვლა აქა სულსა დააბამს, დაუშლის აღმაფრენასა.

Δέ θά μαραθώ σά ρόδο στής τύχης τήν άστασία,
μ’ άξιος λύπης είναι όποιος σέ στιγμής λιγοψυχία
θέλει τή ζωή ν άφήσει, άντίς νά ‘βρει κάποια λύση.
Ό έχθρός δέ θά μέ πάρει, ό θεός άν δέ θελήσει”.

Τούς ευνούχους κράζ’ καί λέγει: “Στό τί θά σάς πώ προσέξτε:
έγώ σκλάβα σας νά μείνω, ποτέ σας μήν τό πιστέψτε.
Άδικα ό βασιλιάς σας θέλει νά μέ στεφανώσει
κι άδικα αύτά τά γλέντια καί οί κόποι του οί τόσοι.

Δέν τόν θέλω ’γώ τό θρόνο! Έχω τό δικό μου δρόμο,
άς πάει λέγει ό,τι θέλει, άλλο έγώ νιώθω τρόμο.
΄Ειν αδύνατο νά μείνω στόν τόπο αύτό γιά πάντα
η άς είν’ όμορφος ό γιός του, έγώ δέν τόν παίρνω άντρα.

Τή’ ζωή μου θά τελειώσω μέ τό δίκοπο μαχαίρι
Κι ο άφέντης σας λυσσώντας στήν κρεμάλα θά σάς φέρει.
Έχω θησαυρό κρυμμένο, σάς τόν δίνω νά πλουτίστε,
αν μέ βγάλτ’ άπό δώ μέσα καί έλεύτερη μ’ άφήστε”.

Καίτούς έδωσε άπ’ τή ζώνη άπειρο χρυσό, διαμάντια,
κι ειπε: “Σάς χαρίζω όλα, στέμμα καί μαργαριτάρια.
Ρήγισσά σας δέ θά γίνω, δρόμο έγώ έχω άλλο,
ο θεος να με φυλάξει Κάτζων στέμμα ’γώ νά βάλλω”.

Ζαλισμένοι οί εύνοϋχοι μπιστευτήκαν τήν Νεστάν
καί κρυφά άπ’ τήν πίσω πόρτα έφυγε ή Ταρετζάν,
φορεμένη δούλου ρούχα στό αγγελικό κορμί της
κι έτσι γλύτωσ’ άπ’ τά νύχια τ’ όρνεου ό Αποσπερίτης».

Ό χρυσός χαρά δέ φέρει σέ όσους τόν αγαπούνε,
πάντα οί άπληστοι διψούνε, πιό πολλά πάντα ζητούνε.
Έρχετ’ ό χρυσός καί πάει, μά αύτός κλαίει τή μοίρα,
δένει τήν ψυχή στά μάταια καί τήν καίει νύχτα μέρα.

რა ხადუმთა აუსრულეს საქმე მისი საწადელი,
ერთმან ტანსა აიხადა, მისცა მისი ჩასაცმელი,
სხვანი კარნი გამოარნეს, იჯარვოდა დარბაზს მსმელი.
დარჩა მთვარე გავსებული, გველისაგან ჩაუნთქმელი.

მონანიცა გარდიხვეწნეს, გაიპარნეს მასვე თანა.
ქალმან კარსა დამირეკა, ფატმანობა ჩემი ბრძანა.
გავე, ვიცან, მოვეხვიე, გამიკვირდა მეცა განა!
შინა ყოლა არ შემომყვა: “რად მაწვეო?”, შემანანა.

მიბრძანა: “თავი ვიყიდე მოცემულითა შენითა,
მუქაფა ღმერთმან შემოგზღოს მოწყალებითა ზენითა!
ვეღარ დამმალავ, გამიშვი, ფიცხლავ გამგზავნე ცხენითა,
სადამდის სცნობდეს ხელმწიფე, კაცთა მომწევდეს რბენითა”.

შევე ფიცხლავ საჯინიბოს, ავხსენ ცხენი უკეთესი,
შევუკაზმე, ზედა შევსვი მხიარული, არ მოკვნესი;
ჰგვანდა, ოდეს ლომსა შეჯდეს მზე, მნათობთა უკეთესი.
წახდა ჩემი ჭირნახული, ვერ მოვიმკე, რაცა ვსთესი.

დღე მიიყარა, ხმა გახდა, მოვიდა მისი მდევარი,
მოიცვეს შიგან ქალაქი, შეიქმნა მოსაწევარი;
მე მკითხეს, ვარქვი: “თუ ჰპოვოთ მუნ სასლსა, სადა მე ვარი,
მეფეთა ვიყო შემცოდე და მათთა სისხლთა მზღვევარი!”

მონახეს, ვერა შეიგნეს, შეიქცეს დაწბილებულნი,
მას აქათ იგლოვს ხელმწიფე და ყოვლნი მისნი ხლებულნი.
დაჰხედენ დარბაზის ერთა! შევლენ ისფრითა ღებულნი:
“მზე მოგვეშორვა, მას აქათ ჩვენ ვართ სინათლე-კლებულნი.

მის მთვარისა სადაობა კვლა გიამბო, საქმე კვლაცი;
აწ უწინა ესე გითხრა, რას მექადდა ისი კაცი:
მე, გლახ, ვიყავ მისი ნეზვი, იგი იყო ჩემი ვაცი.
კაცსა დასვრის უგულობა და დიაცსა ბოზი ნაცი.

«’Οταν οι εύνουχοι κάμαν τα θελήματα της,
ένας τά ρούχα του δίνει γιά νά βάλει τά δικά της.
Άπ’ άλλη τή βγάλαν πόρτα, στή σάλα πάει τό παιγνίδι,
τό φεγγάρι μέν άκαίριο, δέν τό έφαγε τό φίδι.

Μ’ αυτήν φύγανε κι οί δούλοι καί τήν φέραν ώς τήν πόρτα,
τήν εξώπορτα χτυπά, μέ φωνάζει σάν καί πρώτα.
Τήν έγνώρισα αμέσως, φιληθήκαμε στό στόμα,
μά στό σπίτι μου δέ μπήκε, έφοβότανε άκόμα.

“Μέ τά δώρα σου”, μοϋ είπε, “έλύτρωσα τή ζωή μου,
ό θεός νά στ’ άποβγάλει, πού γλύτωσες τήν ψυχή μου.
Δέν μπορώ πιά δώ νά μείνω, δώσ’ μου άλογο νά φύγω,
πριν ό βασιλιάς τό μάθει καί άρχίσει τό κυνήγιο”.

Διάλεξα άπ’ όλα πούχα τό πιό σβέλτο άλογό μου,
τό έσάλωσα κι άπάνω κάθησα τ ’ όνειρό μου.
Έτσι μίσεψε ό ήλιος στ’ άλογο καβαλημένος,
άδικα πήγαν οί κόποι καί ό σπόρος ό σπαρμένος.

Βράδιασε, τό μάθαν όλοι καί άρχισαν τό κυνήγι,
κύκλωσαν τήν πόλη όλη, καμιά πύλη δέν άνοίγει.
Μέ ρωτήσανε ποϋ πήγε. Είπα: “Άν έδώ τήν βρείτε,
τότε θάμαι γώ ή φταίχτρα κι αύστηρά μέ τιμωρείτε”.

Δέν τήν βρήκανε καί πήγαν όλοι τους μέ άδεια χέρια,
κλαιν ο βασιλιάς, οι άρχόντοι, τις καρδιές τρυποϋν μαχαίρια.
Λυπημέν οι μεγιστάνες πένθιμα φοροϋν ‘ιμάτια,
λένε: Κρύφτηκε ό ήλιος, τό φώς λείπει άπ’ τά μάτια”.

Τού ήλιου τήν ιστορία λίγο τώρα θά άφήσω,
άκουσε ό νιός τι έχει, πού δέ μ’ άφηνε νά ζήσω:
“Ήμουνα ή προβατίνα καί έκεϊνος ό κριός,
τ άντρα αίσχος ή δειλίαι, τής γυναίκας ό πρωκτός.

მით არ ჯერ ვარ ქმარსა ჩემსა, მჭლე არის და თვალად ნასი.
ისი კაცი ჭაშნაგირი დარბაზს იყო მეტად ხასი;
ჩვე გვიყვარდა ერთმანერთი, არ მაცვია თუცა ფლასი,
ნეტარძი ვინ სისხლი მისი შემახვრიტა ერთი თასი!

ესე ამბავი მას თანა ვთქვი დიაცურად, ხელურად:
ჩემსავე მოსლვა მის მზისა და გაპარება მელურად.
გამჟღავნებასა მექადდა არ მოყვარულად, მტერულად,
აწ ისრე მკვდარსა ვიგონებ, იშ, თავი ვისსენ მე რულად!

დამექადის, რაზომჯერცა წავიკიდნით თავის წინა.
ოდეს მეხმე, არ მეგონა მე იმისი ყოფა შინა;
მოსრულიყო, მოსლვა ეთქვა; შენცა მოხვე, შემეშინა,
ამად გკადრე: “ნუ მოხვალო”, მოგაგებე მონა წინა.

აღარ დაჰბრუნდით, მოხვედით, შუქნი თქვენ ჩემთვის არენით;
შეიყარენით ორნივე, ჩემზედა დაიჯარენით;
ამად შევშინდი, ღონენი ვეღარა მოვაგვარენით,
იმას, გლახ, ჩემი სიკვდილი გულითა სწადდა, არ ენით.

თუ-მცა ისი არ მოგეკლა, მისრულიყო დარბაზს ვითა,
შემასმენდა ჯავრიანი, გული ედვა ცეცხლებრ წვითა;
მეფე მწყრალი გარდასწმედდა სახლსა ჩემსა გარდაგვითა,
შვილთა, ღმერთო, დამაჭმევდა, დამქოლვიდა მერმე ქვითა!

მუქაფა ღმერთმან შემოგზღოს! – მადლსა გკადრებდე მე რასა-
რომელმან დამხსენ მშვიდობით იმა გველისა მზერასა!
აწ ამას იქით ვჰნატრიდე ჩემსა ეტლსა და წერასა,
აღარ ვიშიშვი სიკვდილსა, ჰაი, ჩავიჭერ ქვე რასა!”

ავთანდილ უთხრა: “ნუ გეშის, წიგნსაცა აგრე სწერია:
მოყვარე მტერი ყოვლისა მტრისაგანც უფრო მტერია;
არ მიენდობის გულითა, თუ კაცი მეცნიერია.
ნუღარ იშიშვი იმისგან, აწ იგი მკვდართა ფერია.

Δέ μ άρέσ’ ό σύζυγός μου, κοκκαλιάρης καί ψιλός,
μά αύτός ό οίνοχόος ήταν όμορφος, ψηλός.
Χρόνια άγαπιόμασταν, άλλά δέ φόρεσα τά μαύρα,
τό αΐμα του θά ρουφούσα μέσ’ στήν πρωϊνή τήν αΰρα.

Τού ήλιου τήν ιστορία σάν γυναίκα τού τήν είπα,
πώς τήν βρήκα καί πώς τώρα αυτή ξέφυγ’ άπ’ τήν τρύπα.
Άρχισε νά φοβερίζει σάν έχτρό κι όχι σά φίλο”.
Πέθανε, τό λυτρωμό μου σ ’ εσένα τόν οφείλω.

“Μέ φοβέριζ’ ολοένα, όταν μνήσκαμε οί δυό,
όταν καλεσα εσένα, νόμιζα δέν εΐν’ έδώ.
Ηρθε, είπε ν άναμένω, ήρθες σύ, τρόμαξα γώ,
γι αύτό μήνυσα μήν έρθεις, τό μπελά μου νά μή βρώ.

Μά δέ γύρισες όπίσω καί μοΰ έφερες τή λάμψη,
σά σέ εΐδ έδώ μαζί μου, φωτιά κόντεψε ν’ άνάψει.
Γι αύτό τρόμαξα άπ’ τό φόβο, μή γροικώντας τί θά γίνει,
ήθελε τό θάνατο μου, τώρα άταφος άς μείνει.

Άν δέν τόν είχες σκοτώσει θά πήγαινε στό νταρμπάζι,
λυσσασμένος νά μ’ έκθέσει, στή καρδιά είχε μαράζι.
Κι ό βασιλιάς θυμωμένος θάκαιγε τό σπιτικό μου,
τά παιδιά μου θάχανόνταν κι έγώ θά πετροβολώμουν”.

Ό θεός άς σ’ ανταμείψει, πώς νά σε ευχαριστήσω,
τή ζωή μου σοϋ χρωστάω, συ μοϋ τηνε δίνεις πισω.
Μ’ έσωσες άπό τό ψίδι, δέ φοβούμαι πια κανένα,
οΰτε χάρο, οΰτε ρήγα, μά τής μοίρας τά γραμμένα».

Καί τής ειπ’ ό Άβταντίλ: «’Έτσ’ είναι γραφτό στή βίβλο:
“στή ζωή σου νά φοβάσαι τόν έχτρό πού κάν’ τό φίλο”.
Ό σοφός ποτέ σέ τέτοιους δέ δίνει έμπιστοσύνη,
τώρα πιά μήν τόν φοβάσαι, έχασε τήν κακοσύνη.