აწ დაემზადე, მოპარვა მე შენი არა მწადიან;
შემები, რაზმი დააწყევ, პირველვე გამიცხადიან;
პირ-ბოზო, ჩემი მორევნა რა დია დაგიქადიან?!
მე ჩაბალახად გახმარებ, რაცა გიმუზარადიან”.

დარაჯანი წავიდეს და ერთმანერთსა მიუსწრობდეს.
რამაზს ჰკადრეს ყველაკაი, დამალვასა ვერა სთმობდეს:
“მოვიდაო ინდოთ მეფე, ლაშქარნიცა კარგნი ჰყმობდეს,
ვინცა ვითა გარდეხვეწოს, იგი ერთი ორთა სჯობდეს!”

ინდოთა დროშა ტარიელს აქვს და ალამი უბია,
დროშა არაბთა მეფისა მას თანა შენატყუბია;
არაბთა იცის ყველამან, მათი აბჯარი შუბია;
ფრიდონ – მზე მოყმე, რომელმან შექმნა სისხლისა გუბია.

ცოტაი წავლეს, გამოჩნდეს ხუთასნი ცხენოსანანი;
შეტევებასა ჰლამოდეს ყმანი არაბთა თანანი;
ტარიელ ეტყვის: “ნუ იქმთო”, მისცა სიტყვისა ნანანი;
მოვიდეს, აჩნდა უაბჯროდ, არცა თუ ჰქონდეს დანანი.

ცხენის ფერხთა მოეხვია, მუხლ-მოყრილი შეეხვეწა,
მოახსენა: ” შემიბრალე, მისსა ძალსა, ვინცა გხვეწა!
ნუ დამარჩენ, ნუ მაცოცხლებ და წამიღონ მკვდარი მე, წა-!
გული თქვენი სასაკუთრო ბედმან ასრე დამილეწა.

დაიკარგენით, წახვედით თქვენ, წელნი მეათენია,
გახდეს მფრინველნი უმეფოდ, არწივსა მოსტყდეს ფრთენია;
ამად შევმართენ საქმენი ჩემნი საკამათენია,
ადრე გამიტყდა სოფელი, მართ ვითა კაბათენია.

ვიაჯი, მომკალ მე ხოლმე, ყველაი ჩემი ბრალია;
მერმე ხუთასი ვაზირი მყავს აქათ წაუვალია,
თავები დასჭერ, ადინე სისხლი, მართ ვითა ღვარია,
სპა უბრალოა, ნუ დაჰხოც, ვტირ ამად გულ-მდუღარია”.

Tritt hervor, Ramaz! nicht wünsch ich heimlich mich heranzuschleichen.
Ordne deine Reihn und wehr dich! zieh ins Feld und zeig dein Zeichen!
Maulheld, lachhaft ist dein Drohen! Meintest du, ich würde weichen?
Ich zerspell dir deinen Topfhelm, schmeiß dich zu den andern Leichen!“

Die Gefangnen, freigelassen, liefen heim als gält’s die Wett,
meldeten Ramaz die Fährde, die er zu erwarten hätt:
„Indiens Fürst mit ausgesuchten Truppen füllt der Täler Bett.
Ihm entgegentreten hieße spleißen wie ein morsches Brett.“

Tariel hob sein indisch Banner, hißte hochgemute Farben,
dicht daneben sich Arabiens Fahnen flatternd wettbewarben
und Arabiens Speere starrten, wie gerafft zu schroffen Garben.
Strahlend stand Phridon, der Lichte, blutig-rauh, bedeckt von Narben.

Vorne sprengten in die Quere fünf berittne Hundertschaften.
Tariel sah, wie die Araber rüstig sich zum Angriff strafften.
„Halt!“ befahl er, daß gehorsam jene sich zusammenrafften.
Sieh! Ramaz erschien, entwaffnet: wer ihn faßt, dem wird er haften!

Wirft sich vor des Rosses Beine, bittet auf den Knien um Gnade:
„Tariel! Denkt an Gott, daß Eure Seel sich nicht mit Schuld belade!
Strafe, Recke, meinen Meineid! Um den Leugner ist’s nicht schade.
Denn statt Euch zu dienen, trag ich Schuld an diesem blutigen Bade.

Wie vom Schlund der Zeit verschlungen, bleibt Ihr, Fürst, zehn Jahr verschollen,
Aar! das Heimatnest verwaiste ohne Euch im Donnerrollen.
Drum, auf Spuren frühren Anlaufs, hab ich Indien knechten wollen;
jung verlor ich meinen Frieden und begann der Zeit zu grollen.

Bitte, zieht das Schwert nun, daß ich hier mein schuldig Haupt verliere!
Schlagt auch die fünfhundert Edlen, meine Kämmrer und Wesire;
spart ihr Blut nicht, köpft sie alle! schlachtet sie wie Opfertiere!
Nur verschont mir meine Krieger! Dieser Krieg war nicht der ihre.“

ყოვლთა მისცეს ზენაარი, მიუყარნეს მუხლნი წინა:
ნუ დაგვხოცო, მისსა ძალსა, ვინცა აგრე დაგარჩინა!
ტარიელ დგას დაყმუნვებით, რამაზ წინა მოეფინა.
ღმერთი ალხენს მონანულთა, არ შეუნდობს კაცი ვინა!

კაცი ცრემლითა შეინდობს, თუ ცოდვა მის თანაც არსა.
ვით ნინეველნი, ისხემდეს თავსა მტვერსა და ნაცარსა,
ამით დაეხსნეს რისხვასა, ზეცით მოსრულსა ნაცარსა.
წაღმავე წაგრეხს სოფელი კვლა მისგან უკუნაცარსა.

ბრძენთა ვინმე მოსწავლემან საკითხავი ესე ვპოვნე:
“ესეაო მამაცისა მეტის-მეტი სიგულოვნე:
ოდეს მტერსა მოერიო, ნუღარ მოჰკლავ, დაიყოვნე;
გინდეს სრული მამაცობა, ესე სიტყვა დაიხსოვნე”.

ტარიელ მოტკბა, ღმრთისავე მსგავსად იგ წაღმართულია:
“აღარ დაგხოცო”, უბრძანა, – ძლეული შიშმან თუ ლია, –
წაღმავე წაგრეხს საქმესა, რაცა უკუღმა სთულია;
ნაქმარი მრუდი ყველაი აწ ჩემგან გამართულია.

თაყვანის-სცეს და დალოცეს, ყოვლთა ხმა ერთად იერეს,
ღმერთსა შეჰვედრეს ზახილით, სვე მათი გააძლიერეს,
თავები დახსნეს სიკვდილსა, სიცოცხლე ამით მიერეს.
ტარიას ხრმალნი ვერ გაძღეს, ჯერთ ხორცი მოიმშიერეს.

ტარიას ნახვად მოსრული მუშთარი ახლოს მჭვრეტია;
რისხვისა ცეცხლი ტარიელს სიტკბოთა დაუშრეტია;
მოვიდეს, ნახეს: რამაზის ლაშქარი ძლივღა ეტია;
ინდოეთს ზეცით სინათლე ჩადგა, მართ ვითა სვეტია.

ერთი კაცი მახარობლად მათ ლაშქართა მიუვიდა:
არ დაგხოცსო, შეგიწყალნა, – ყველაკაი დალოცვიდა;
ბუკსა ჰკრეს და იხარებდეს, ყველა ამას მოზრახვიდა:
მოვიდაო იგი მოყმე, რომე ერთი ბევრსა სრვიდა.

Nun beschworen ihn die Mannen, fielen vor ihm auf die Knie:
„Tariel! schenk uns heut das Leben, das einst Gott der Herr uns lieh!“
Tariel stand und blickte sinnend auf Ramaz und dann auf sie.
Kann der Mensch Verzeihung weigern, wo der Himmel selbst verzieh?

Dem Bekehrten hilft die Träne, als ob sie die Sünd abwasche;
wie die Niniviten streut er fäustevoll aufs Haupt sich Asche,
daß nicht jäh des Schöpfers Rache den Zerknirschten überrasche.
Sorglich knüpft das Schicksal wieder die von ihm gelöste Masche.

Wer, wie ich, die Weisheitssprüche hochgelehrter Männer ehrt,
weiß: nur wahre Herzenstugend leiht dem Heldenmut erst Wert.
Dies der Leitsatz, der den Sieger den Besiegten schonen lehrt.
Weder Mut noch Weisheit eignet dem, der dieser Einsicht wehrt.

Tariel, schon erweicht, begütigt, folgt des All-Erbarmers Güte.
„Euch verschüchtert Volk verschon ich“, sagt er, „daß mich Gott behüte.
Da ich stets das Ausgerenkte einzurenken mich bemühte,
weis ich nun gerechte Bahnen eurem irrenden Gemüte.“

Nun verneigen sie sich, preisen Tariel wie aus einem Mund
und erneuen, Gott anrufend, den verklärten Segensbund.
Die dem Tod Entkommnen finden: Leben ist der schönste Fund!
Klagen mag nur Tariels Klinge: ihr entging manch blutig Pfund.

Tariel faßt sich milden Sinnes, kühlt und bändigt seine Wut;
über Stirn und Scheitel strahlt ihm Jupiter in sanfter Glut;
und Ramaz’ Gefolg bestaunt ihn, drängt und wogt wie Wasserflut.
Menschen, seht die Säule Lichtes, die auf Indiens Fluren ruht!

Und ein Bote sprengt zur Heermacht der Chatajer, kündet laut:
„Er verzeiht uns, schenkt uns Gnade!“ Alles dankt ihm, froh erbaut,
alles jubelt, stößt in Hörner, harft und rührt die Trommelhaut.
„Grüßt ihn, der uns einstmals gräßlich schlug, da er uns heut vertraut!“

მოეგებნიან ტარიელს, შორი-შორ უსალამიან;
შიგანთა დროშა ინდოთა მათად ცნეს, იალამიან.
ვერ გამოენდვნეს ინდონი, თქვეს, თუ: “ღალატსა ლამიან”, –
არ მოელოდეს ტარიელს, მით ცრემლი დაილამიან.

ტარიელ მიდგა, უყივლა: “მე მოველ, მეფე თქვენიო,
თანა მყავს ჩემი მნათობი, პირი ელვათა მფენიო,
ჩვენ მოგვცა მაღლით მაღალმან წყალობა მისი ზენიო,
გამოდით, თქვენი სიშორე არს ჩემგან მოუთმენიო”.

მაშინღა იცნეს ტარიელ, მათგან მი და მო სრბანია,
სრულად ნათლითა აივსო ზღუდე და ბანის-ბანია;
ხმა-მაღლად ხმობდეს, იზახდეს: “მოგვშორდეს სალმობანია,
აქამდის რისხვა-მაღალმან აწ მოგვცნა წყალობანია”.

კარნი გაახვნეს, გამოჩნდეს, მოიხვნეს მათ კლიტენია;
ერთობ ფლასითა მოსილნი უმზერდეს მუნ მჭვრეტენია;
ტირან ორნივე ქალ-ყმანი, ვარდისა ბაღსა ტენია,
ზახილით თავსა იცემდეს, ყორნის ფრთა ბროლსა სტენია.

ვითა გამზრდელსა ჰმართებდა, გაზრდილი აგრე ხელია;
რომე სდის ცრემლი თვალთაგან, ცეცხლთაგან უფრო ცხელია;
თავსა იცემდეს, იზახდეს, ტირს მეტად გულ-ფიცხელია.
გიშრისა ტევრსა მოჰფოცხდა ბროლისა საფოცხელია.

რა ნახნა ხასნი, ვაზირნი ფლასითა დამოსილნია,
კვლა დაიზახნა ტარიელ უფროსნი დანაკივლნია;
სისხლი და ცრემლი თვალთაგან სდის და მიწყობით მილნია.
მოვიდეს, ყელსა მოეჭდვნეს, ვითა ძმანი და შვილნია.

დიდებულნი მოეხვივნეს, მოუზრუნვეს მათ ცოლ-ქმართა;
ქალი დაბნდა, მამისათვის ტირილიცა ვერ შემართა,
ვარდსა რტონი ჩამოსცვივდეს, ზე ვერავინ წამომართა,
მუნა კაცთა ვერ ჰნახვიდი გაცინებით მოღიმართა.

Die Belagerten, die Inder, halten dort des Lagers Kern;
da gewahren sie die Fahnen Indiens vorn, beim Feinde fern.
Eine Kriegslist witternd, wollen sie die Schanzung fester sperrn;
sie erwarten nicht, hier Tariel zu begegnen, ihrem Herrn!

Tariel spornt sein Roß zum Sprunglauf. „Freunde, euer Fürst ist da!
Und mit ihm die blendend Lichte, wie die Welt noch keine sah!
Dankt dem Schöpfer, der mit starken Adlerflügeln uns versah!
Lang ertrugen wir die Trennung. Kommt! ich bin euch wieder nah!“

Jetzt erkennen alle Tariel; Lärm, Gelauf belebt die Gassen.
All die Lager und die Hauptstadt, Gärten, Plätze, Dachterrassen
schallen laut von Ruf und Rede: „Not hat unser Land verlassen!
Seht, die Allmacht, die uns zürnte, liebt uns, wird uns nie mehr hassen!“

Knappen bringen schwere Schlüssel, Wächter öffnen Tür und Tor;
Trauer trägt das Volk, Wehklagen brechen aus der Stadt hervor.
Tariels Träne, Nestans Träne netzt der Beete Rosenflor,
wo im Schwarz der Rabenflügel der Kristall des Auges fror.

Huld und Andacht bringt der Zögling des Erziehers Schatten dar;
bittre, brennend heiße Zähren weint das hehre Fürstenpaar;
Tariel klagt mit lauter Stimme, schlägt die Wangen, rauft das Haar,
Asche deckt achatne Locken grau wie einen Brandaltar.

Nun erblickt der Fürst den Hofstaat, die Wesire all in Trauer,
lehnt das Haupt mit dumpfem Wehruf an die marmorkalte Mauer;
seinem teuern Toten weiht er Blut und Tränen, Schmerz und Schauer;
wie Gebrüder, sanft und tröstlich, wünscht der Hof ihm Kraft und Dauer.

Man umarmt ihn, bringt dem jungen Brautpaar alle Gunst entgegen.
Nestan fehlt der Trost des Weinens, fehlt der warme Tränensegen;
hangen läßt der Busch die Zweige, seinen Rosen fehlt der Regen.
Düster schaun Gesind und Zofen, die sonst gern zu lachen pflegen.

დედოფალი გამოჭრილი მოვიდოდა მათად ნახვად,
უბრძანებდა: “რად ვინ სტირთო, – ესე ჰქონდა წყრომა-ზრახვად, –
ღმერთმან რისხვა მოაქცია წყალობისა გამოსახვად,
გვმართებს, რომე მადლი მივსცეთ, აღარა გვცალს გლოვა-ახვად”.

ტარიელ ზედა მოიჭდო მხურვალთა ცრემლთა მდენელმან;
იტყვის, თუ: “ცეცხლი დამევსო ცხელი, აწ დამწვა მე ნელმან;
დადუმდი, სული დაიღე ჩემგან ამისმან მსმენელმან,
თქვენი სიცოცხლე მალხინა ღმერთმან, ობოლთა მლხენელმან”.

ქალმან დედასა შესტირნა: “ჰაი მე, რა ვქმნა, დედაო!
წითელ-ყვითლითა დაგაგდე, აწ შაოსანსა გხედაო,
მამამან ტახტი დაცალა, აღარსადა ზის ზედაო!”
დედამან ცრემლნი მოსწურნა: “ნუ სტირ, დადუმდი, ბედ-აო”.

გარდაუკოცნა პირი და ბაგეთა ვარდი თხელები,
ვარდსა დაუტყლეჟს ბაგითა, გახდა ალვისა მთხელები,
ნესტანჯარს ეტყვის: “რადღა ვთქვათ სიტყვები ბედით ხელები?
ჩვენ ყოვლთა გვმართებს ნეტარძი ათასი, არ ერთხელები”.

რა გარდახდა მცირე ხანი, ჟამი იქმნა გარდასრულად,
დიდებულნი ეთაყვანნეს, ერთობილნი ადგეს სრულად;
იგი მზენი მიეგებნეს, მოეხვივნეს გულის-გულად.
აკოცეს და მოიკითხეს თავის-თავის, თვითეულად.

ავთანდილ და ფრიდონ ჰკადრეს დედოფალსა მიმტკივნება;
ტარიელ თქვა: “დედოფალო, გჭირს ამათი არა-მცნება,
ესენია მხსნელნი ჩვენნი, აწ არა გვცალს გრძლად უბნება,
ამათგან გვაქვს ჩვენ ორთავე სიცოცხლისა მოპოვნება”.

ადგეს და ქალაქს შევიდეს, თვით გარდახდეს სრასა მათსა;
ერთსა ბრძანებს დედოფალი, მართ სიტყვასა ვითამ ათსა:
“ღმერთმან მოსრნა მტერნი ჩვენნი, ვერ დაგვცემენ ყოლ შამათსა,
ამად შევიქმ სიხარულსა მართ გულისა საკამათსა”.

Rasch die Kömmlinge zu grüßen, eilt die Königswitwe her;
Mutterarme breitend, ruft sie ungehalten: „Weint hier wer?
Wandelte nicht Gott zur Gnade alles Unheil und Beschwer?
Heute gilt es, Gott zu danken. Kein Gestöhn und Seufzen mehr!“

Doch sie selber weint, indeß sie Tariel in die Arme schließt:
„Ach, gelindert ist mein brennend Leid, doch brennt’s noch, wie du siehst!
Faß dich, hör nun, Sohn, wenngleich mir meine Red nicht munter fließt.
Der die Waisen labt und tröstet, will, daß ihr die Welt genießt.“

Nestan schluchzt: „O Mutter, Mutter! muß ich so dich wiedersehen?
Dein Gewand war Gold und Purpur. Ärmste! Schwarz will dir nicht stehen.
Vaters Thron, verwaist, verlassen, spricht von Scheiden und Vergehen!“
Doch die Mutter tröstet Nestan: „Alles Wehe wird verwehen …“

Lang entbehrte Mutterliebe wärmt den Schmelz der Rosenwange,
preßt die Blütenlippen schmerzhaft unterm Kuß in heißem Drange,
spricht: „O Nestan, Kind, wie lang noch harmvoll sein, vergrämt und bange?
Tausend Lebensfreuden warten, rüsten selig zum Empfange!“

Flügelnd in gewohnter Eile trug die Zeit den Schmerz vorbei,
und nach angemeßner Weile nahten Hof und Kämmerei;
das erlauchte Paar begrüßte Würdenträger allerlei,
manch ein Freundeskuß versüßte der Gepränge lange Reih.

Anteil an des Hauses Trauer nahmen Awthandil, Phridon.
„Edle Frau“, sprach Tariel, „jeder sei Euch teuer wie ein Sohn!
Laßt mich kurz sein: zwei Befreier sind’s, zwei Stützen Euerm Thron;
ihnen danken wir das Leben. Sie verdienen Lieb und Lohn!“

Stadtwärts strebt ein Zug von Rittern, schwer von Waffen Mann und Roß.
Ihn empfängt die Königswitwe ernst und feierlich im Schloß:
„Gott der Gute schlug die Feinde, unser hoher Bundsgenoß!
Darum laßt den Wein der Wonne fließen, wie er nie noch floß!“