
ვეფხისტყაოსანი
L’uomo dalla pelle di leopardo
ავთანდილისაგან მის ყმისა ძებნად წასლვა
Avtandil in viaggio alla ricerca di Tariel
ამ საქმესა მემოწმების დიონოსი ბრძენი, ეზროს:
საბრალოა, ოდეს ვარდი დაერთვილოს, და-ცა-ეზროს.
ვის ბადახში არა ჰგვანდეს და ლერწამი ტანად ეზროს,
იგი სადმე გაღარიბდეს, სამყოფთაგან იაბეზროს.
ავთანდილ იგი მინდორი ოთხ-ახმით გარდაიარა,
დააგდო ზღვარი არაბთა, სხვათ ზღვართა არე იარა,
მაგრა მის მზისა გაყრამან სიცოცხლე გაუზიარა;
თქვა: “თუ მე მასმცა ვეახელ, აწ ცხელსა ცრემლსა ვღვრი არა”.
ახალმან ფიფქმან დათოვა, ვარდი დათრთვილა, დანასა;
მოუნდის გულსა დაცემა, ზოგჯერ მიჰმართის დანასა;
თქვის: “ჭირი ჩემი სოფელმან ოთხმოცდაათი ანასა,
მოვჰშორდი ლხინსა ყველასა: ჩანგსა, ბარბითსა და ნასა!”
ვარდი მის მზისა გაყრილი უფრო და უფრო ჭნებოდა,
გულსა უთხრის, თუ: “დათმეო”, ამად არ დია ბნდებოდა.
უცხო უცხოთა ადგილთა საძებრად იარებოდა,
მგზავრთა ჰკითხვიდის ამბავთა, მათ თანა-ემოყვრებოდა.
მუნ ეძებს, ცრემლი მტირალსა სდის ზღვათა შესართავისად.
უჩნდის ქვეყანა ტახტად და მკლავი სადებლად თავისად.
თქვის: “საყვარელო, მოგშორდი, გული შენ დაგრჩა, ვთქვა, ვისად?
შენთვის სიკვდილი მეყოფის ლხინად ჩემისა თავისად”.
ყოვლი პირი ქვეყანისა მოვლო, სრულად მოიარა,
ასრე რომე ცასა ქვეშე არ დაურჩა, არ ეარა,
მაგრა იგი მის ამბვისა მსმენელსაცა ვერ მიმხვდარა.
ამას შიგან წელიწადი სამი სამ თვედ მიიყარა.
მიჰხვდა რასმე ქვეყანასა უგემურსა, მეტად მქისსა,
თვე ერთ კაცსა ვერა ნახავს, ვერას შვილსა ადამისსა,
იგი ჭირი არ უნახავს არ რამინს და არცა ვისსა,
დღე და ღამე იგონებდა საყვარელსა მასვე მისსა.
Mi siano testimoni Dionigi il Saggio ed Esdra: fa pena
rosa che, non più pari al purpereo cristal di Badakhashàn,
serva solo a dare forma a un giunco, di brina e gel coperta;
e chi foreste terre batta senza sul capo un tetto.
Sulla piana volò Avtandìl col cavallo a sfioro d’erba
in peasi stranieri oltre il confin d’Arabia. Ma lungi
da chi tenea per sole, sentiva lacreato l’esser suo.
Se con lei fossi, -pensava- “qual altra luce avrei negli occhi!”
Neve recente era caduta, e rappresa a ghiaccio al viso
gliel’ebbe vizzo. Deciso a trapassarsi il petto, più volte
pose l’eroe mano alla daga. “Di mia pena ha fatto sorte
cento e cento pene; addio gioie, addio salterio, flauto ed arpa.”
Scissa dal sole, la rosa sempre più pativa. Però
disse tra sè: “Coraggio e spera!”, e sì facendo non morì
del tutto ma continuò a cercare errando per contrade
misteriose e a pietire, cortese, notizie ai vagabondi.
Chi là insegue il fantasma è il cavaliere che di sue lacrime
fa gonfi gli occhi e il mare, Terra gli è giaciglio e il braccio
gli è guanciale. “Amata,” -diceva ancor- “io ti son lungi
ma a te vicino ho il cuore, e per te morte mi saria diletto.”
Girò il mondo in lungo e in largo, eneppure una zolla lasciò
intosa di quante sotto il cielo giaccion, ma niun trovò
che qualcosa sapesse dell’uomo che cercava. Intanto
mancavan sol tre mesi allo scadere del terz’anno, quando
giunse in un sito d’altri ancora più selvaggio ed aspro,
ove per trenta dì non incontrò figlio d’Adamo:
né Vis ne Ràmin videro mai cotal desolazione.
Notte e dì non fe ‘ il prode che pensare al bene amato.