ვეფხისტყაოსანი
The Knight in the Panther's Skin
ცნობა როსტევან მეფისაგან ავთანდილის გაპარვისა
KING ROSTEVAN HEARS OF AVTANDIL’S SECRET FLIGHT
აწ ამბავი სხვა დავიწყო, ყმას არ წავჰყვე წამავალსა.
არ შეექმნა დარბაზობა მას დღე როსტანს გულ-გამწყრალსა;
რა გათენდა, ქუში ადგა, ჰგავს, თუ ადენს პირით ალსა,
ხმობა ბრძანა ვაზირისა, მიიყვანდეს შიშით მკრთალსა.
რა ვაზირი მოწიწებით დარბაზს ნახა შემოსრული,
როსტან უთხრა: “არა მახსოვს გუშინდელი შენგან თქმული.
მაწყინე და გამარისხე, ვერ დავიღე დიდხან სული,
აზომ რომე გაგათრიე შენ, ვაზირი გულის-გული.
თუღა გახსოვს, რა უნდოდა, ისრე ავად რად გაგხადე?
მართლად უთქვამს მეცნიერთა: “წყენააო ჭირთა ბადე”;
ესეგვარსა ნუოდეს იქმ, საქმე ხოლე გაიცადე,
აწ მითხარ, თუ რას იტყოდი, თქვი და სიტყვა გააკლადე”.
კვლა მოახსენა ვაზირმან სიტყვა ნაგუშინდელევი,
რა გაიგონა, შესთვალა პასუხი არ-ნაგრძელევი:
“შენ თუ უშმაგო მგონიხარ, ვარმცა ურია მე ლევი!
კვლა მაგის მეტად ნუ მასმენ, თვარა მე სრულად გელევი!”
რა გამოვიდა, ვაზირმან ძებნა, ვერ პოვნა მინანი,
მართ გაპარვასა უთხრობდეს მონანი, ცრემლთა მდინანი.
მან თქვა: “მე დარბაზს ვერ შევალ, მახსოვან დღენი წინანი,
ვინცაღა ჰკადრებს, მან ჰკადროს; რაცა ვთქვი, მასცა ვინანი”.
რა ვაზირი არ შევიდა, კვლა მეფემან კაცი გზავნის;
კაცმან ცნის და გარეთ დადგის, წასლვა ვერვინ გაამჟღავნის;
როსტანს ეჭვი შეუვიდა, ჭმუნვა ამით გაათავნის;
თქვა: “უცილოდ გაიპარა, ვინ მარტომან ასთა ავნის”.
თავ-დადრეკით იგონებდა, გულსა ჰქონდა ჭმუნვა დიდი,
უში ქმნა და აიხედნა, უბრძანებდა მონას: “მიდი,
მოვიდეს და აწ მიამბოს, შემოვიდეს იგი ფლიდი!”
რა ვაზირი შემობრუნდა, ფერი ჰკრთა და ჰქონდა რიდი.
Let us not follow the swordsman but return to Rostevan’s palace.
There was no audience that day for the King was still perplexed and angered.
When the day dawned he rose with a lowering frown on his countenance,
Gave the command that Sograt, the vizier, appear before him.
When he beheld the vizier enter the hall of audience.
Rostevan said with emotion: “I recall not what had provoked me,
Yet I remember your discourse maddened my heart and my reason.
I also recall, my Sograt, how I scolded, cursed and abused you.
“What was it Avtandil wished that enraged me to treat you thus sorely?
Truly the sages assert that spite is a net of afflictions.
One must not hasten to blame but must first consider the matter.
Fear not and boldly speak out and acquaint me with all that has happened”.
Sograt again told the king of Avtandil’s hasty departure.
“Hold! “ interrupted Rostevan “Hold! lest my wrath turn to frenzy.
May I be Levi the Jew, if I think you sane and not maddened!
Say not a word, old vizier, lest I turn against you forever!”
Sograt took leave of the king and hastened to Avtandil’s palace,
But he was told by the slaves that the youth had already departed.
“Woe! I will not return to the king and ten him such tidings!
Nor will I suffer again the violent rage of his fury”.
When the old vizier returned not, the king sent a servant to call him
But the man on learning the tidings dared not return to his master
Who suspecting the truth fell a prey to bitter reflections.
“He who alone slays a hundred has stolen away”, he lamented.
Lowering his head the sovereign conversed with himself and pondered.
Then with a sigh he rose and called at once for a servant.
“Bid that double-faced villain appear before me”, he ordered.
The vizier hastened to him with a countenance troubled and haggard.