მეფე გაჰკვირდა, გა-ცა-წყრა, გული უც მისთვის მწყრომარე;
გაგზავნა მონა თორმეტი მისი წინაშე მდგომარე,
უბრძანა: “ხელთა აიღეთ აბჯარი თქვენ საომარე,
მიდით და აქა მომგვარეთ, ვინ არის იქი მჯდომარე”.

მონანი მიდგეს, მივიდეს, გახდა აბჯრისა ჩხარია;
მაშინღა შეკრთა იგი ყმა, ტირს მეტად გულ-მდუღარია,
თვალნი მოარნა ყოველგან, ნახა ლაშქართა ჯარია,
ერთხელ ესე თქვა: “ვაჲ მეო”, სხვად არას მოუბარია.

თვალთა ხელი უკუივლო, ცრემლნი ცხელნი მოიწურნა,
ხრმალ-კაპარჭი მოიმაგრა, მკლავნი გაიმამაცურნა,
ცხენსა შეჯდა, – მონათამცა საუბარნი რად იყურნა!-
სხვასა მხარსა გაემართა, მათი ჭირი არ განკურნა.

მონათა ხელი გამართეს მის ყმისა შესაპყრობელად.
მან, გლახ, იგინი დახადნა მტერთაცა საწყალობელად:
ჰკრა ერთმანერთსა, დახოცნა თავსა ხელ-აუპყრობელად,
ზოგსა გადაჰკრის მათრახი ქვე მკრდამდის გასაპობელად.

მეფე გაწყრა, გაგულისდა, ლაშქარნიცა შეუზახნა;
მან მდევართა მიწევნამდის არ უჭვრიტნა, არცა ნახნა,
რაზომნიცა მიეწივნეს, ყოვლნი მკვდართა დაასახნა,
კაცი კაცსა შემოსტყორცა, როსტან ამად ივაგლახნა.

შესხდეს მეფე და ავთანდილ მის ყმისა მისაწეველად.
იგი ლაღი და უკადრი მივა ტანისა მრხეველად,
ტაიჭი მიუქს მერანსა, მიეფინების მზე ველად,
შეიგნა მისლვა მეფისა მისად უკანა მდეველად.

რა ცნა, მეფე მოვიდაო, ჰკრა მათრახი მისსა ცხენსა.
მასვე წამსა დაიკარგა, არ უნახავს თვალსა ჩვენსა,
ჰგვანდა ქვესკნელს ჩაძრომილსა ანუ ზეცად ანაფრენსა;
ეძებდეს და ვერ ჰპოვებდეს კვალსა მისგან წანარბენსა.

El rey se sorprende y se enfada. La cólera golpea su corazón.
Envía a los doce escuderos que están junto a él,
y les ordena: “Poneos vuestras armaduras para el combate,
y de prisa, traedme cautivo al hombre que está allí”.

Entre el resonar de las armaduras, los guerreros se dirigen hacia él;
sólo entonces se estremece el Caballero que llora con el corazón abrasado.
Levanta los ojos, mira en derredor y percibe a los jinetes en formación,
entonces grita “¡Desdichado de mí! “, y de nuevo regresa al silencio.

Se pasa la mano por los ojos para enjugar sus lágrimas de fuego,
se ajusta la aljaba y la espada, se endereza con gesto firme,
y salta sobre la silla. ¿Por qué ha ignorado las palabras de los escuderos?
El desconocido golpea a un lado y otro, indiferente a su propia fuerza.

Algunos alargan las manos intentando atrapar al Caballero.
pero los maltrata de tal guisa que un enemigo habría tenido compasión;
lanza unos contra otros y los extermina sin tener piedad.
Los golpes de su maza parten los escudos en dos mitades.

Grande es la cólera del rey y su furia, y manda sus huestes contra el Caballero,
pero el joven ni siquiera levanta la vista hacia aquellos que quieren apresarlo.
Deja muertos en el suelo a todos los que quisieron cercarlo,
lanzándolos unos contra otros. Rostevan clama por sus hombres.

Avtandil y el rey se lanzan como centellas en pos del Caballero,
pero éste, altivo y poderoso, tira de las riendas y huye a la carrera.
Su caballo es igual a Merani y como el sol se señorea de los campos.
El joven percibe ahora a Rostevan que se ha lanzado a su captura.

Cuando reconoce al rey, el Caballero espolea su montura
y desaparece de la vista de todos sin que el ojo pueda verlo,
como tragado por la tierra o arrebatado a los cielos.
Buscan pero no encuentran rastro alguno de su galope.

კვალი ძებნეს და უკვირდა ვერ-პოვნა ნაკვალევისა,
აგრე კვალ-წმიდად წარხდომა კაცისა, ვითა დევისა;
ლაშქარნი მკვდართა სტიროდეს, სწრაფა აქვს წყლულთა ხვევისა.
მეფემან ბრძანა: “ვნახეო მიზეზი ლხინთა ლევისა”.

ბრძანა: “ღმერთსა მოეწყინა აქანამდის ჩემი შვება,
ამად მიყო სიმწარითა სიამისა დანავღლება,
სიკვდილამდის დამაწყლულა, ვერვის ძალ-უც განკურნება.
მასვე მადლი! ესე იყო წადილი და მისი ნება”.

ესე თქვა და შემობრუნდა, დაღრეჯილი წამოვიდა,
არცა ჰკრაღა ასპარეზსა, ვამი ვამსა მოურთვიდა;
ყველაკაი მოიშალა, სადაცა ვინ მხეცთა სრვიდა;
ზოგთა თქვეს, თუ: “მართალია”, ზოგი: “ღმერთო!”, უზრახვიდა.

მეფე საწოლს შემოვიდა სევდიანი, დაღრეჯილი;
მისგან კიდე არვინ შეჰყვა, ავთანდილ უჩს ვითა შვილი.
ყველაკაი გაიყარა, ჯალაბი ჩანს არ-დაჯრილი.
გაბედითდა სიხარული, ჩაღანა და ჩანგი ტკბილი.

თინათინს ესმა მამისა ეგეთი დაღრეჯილობა,
ადგა და კარსა მივიდა, – ჰქონდა მზისაცა ცილობა, –
მოლარე იხმო, უბრძანა: “ძილია თუ ღვიძილობა?”
მან მოახსენა: “დაღრეჯით ზის, სჭირსო ფერ-შეცვლილობა.

ერთაი ახლავს ავთანდილ, წინაშე უზის სკამითა;
უცხო ყმა ვინმე უნახავს, ასრე დაღრეჯით ამით-ა,
თინათინ ბრძანა: “აწ წავალ, შესლვა არ ჩემგან ჟამითა
მიკითხოს, ჰკადრე: იყო-თქო აქა ერთითა წამითა”.

ხანი გამოხდა, იკითხა: “ნეტარ, რასა იქმს ქალიო,
ჩემი ლხინი და ჯავარი, ჩემი სოფლისა წყალიო?”
მოლარე ჰკადრებს: “მოვიდა აწყაღა ფერ-ნამკრთალიო,
დაღრეჯით გცნა და მიბრუნდა წინაშე მომავალიო”.

Rastrean las huellas y se sorprenden de no encontrar nada.
El hombre que no deja rastro se aleja como un Devi.
Rostevan dice: “Mis ojos han visto a quien pone fin al regocijo”.
Los guerreros, llorando sus muertos, se aprestan a curar las heridas.

El rey exclama: “Dios se ha hastiado de la dicha de que yo gocé tanto tiempo,
sin duda por eso, ha querido mudar mi gozo en pesadumbre,
y me ha herido de una enfermedad incurable que nadie podrá sanar.
Si tal es su deseo y voluntad, démosle gracias siempre”.

Así habló Rostevan, y con el rostro sombrío emprendió el regreso;
ya no hace sonar los cuernos, y sólo se oyen suspiros y gemidos;
ya nadie caza, nadie desea perseguir los animales por los campos.
Algunos dicen “¡él tiene razón! “, y otros murmuran “¡Dios mío! “.

El rey regresa a sus aposentos con el rostro triste y sombrío;
sólo Avtandil, como un hijo para él, le acompaña.
En silencio se marchan todos y los cortesanos se van retirando.
Cesa la diversión y callan los crótalos y la dulce arpa.

Tinatín al conocer la pena que aflige a su padre
se levanta y va hacia su puerta, ocultando al astro del día.
Pregunta a la guardia: “¿El rey duerme o vela?”,
y le responden: “Se siente inquieto y su color se ha demudado.

Sólo Avtandil está cerca de él, sentado junto a su escabel.
Dicen que ha visto a un caballero extranjero que es causa de su congoja”.
“Ahora me marcho,” dice Tinatín, “no es el momento de importunarle.
Si me llama, hazle saber que he venido a verle”.

El tiempo pasa y el rey se pregunta: “¡Qué hace mi hija,
mi felicidad, mi diamante, la fuente viva de mi vida?”.
El chambelán le responde: “Vino hace un instante con el rostro pálido,
y comprendiendo vuestra pena, se marchó pero está pronta a regresar”.

უბრძანა, თუ: “წადი, უხმე! უმისობა ვით გავსძლეო?
მოახსენე: “რად დაჰბრუნდი შენ, მამისა სიცოცხლეო?
მოდი, ჭმუნვა გამიქარვე, გულსა წყლულსა მეწამლეო,
გითხრა ჩემი სამიზეზო, მე თუ ლხინთა რად დავლეო”.

თინათინ ადგა, მივიდა, მიჰყვა მამისა ნებასა,
უგავს პირისა სინათლე მთვარისა მოვანებასა.
მამამან გვერდსა დაისვა, აკოცა ნება-ნებასა,
უბრძანა: “მახლავ რად არა, რად მელი მოყვანებასა?”

ქალმან ჰკადრა: “ხელმწიფეო, დაღრეჯილსა ვინცა გცნობდეს,
ვინმცა გნახა კადნიერად, რაზომ გინდა ამაყობდეს!
თქვენნი აგრე დაღრეჯანი მნათობთაცა დაამხობდეს!
კაცმან საქმე მოიგვაროს, ვეჭვ, ჭმუნვასა ესე სჯობდეს”.

უბრძანა: “შვილო, რაზომცა მჭირს საქმე სავაგლახია,
შენი ჭვრეტა და სიახლე ლხინადვე დამისახია,
მომქარვებელი სევდისა, მართ ვითა მუფარახია.
ვეჭვ, რა სცნა, შენცა მამართლო, ჩემი სულთქვმა და ახია.

“უცხოსა და საკვირველსა ყმასა რასმე გარდვეკიდე,
მისმან შუქმან გაანათლა სამყარო და ხმელთა კიდე.
რა უმძიმდა, არ ვიცოდი, ან ტიროდა ვისთვის კიდე;
ჩემად ნახვად არ მოვიდა, გავგულისდი, წავეკიდე.

მე რა მნახა, ცხენსა შეჯდა, თვალთა ცრემლნი მოიხოცნა.
შესაპყრობლად შევუზახენ, სპანი სრულად დამიხოცნა,
ვითა ეშმა დამეკარგა, არ კაცურად გარდამკოცნა,
ჯერთცა ესე არა ვიცი, ცხადი იყო, თუ მეოცნა.

“აწ ესე მიკვირს, რა იყო, ანუ რა ვნახე და რული!
მან დამიხოცა ლაშქარი, სისხლი ადინა ღვარული.
კაცთა ხორცისად ვით ითქმის ისრე თვალთაგან ფარული?!
უცილოდ ღმერთსა მოვსძულდი აქამდის მე მხიარული.

A lo que el rey responde: “Ve a buscarla, su ausencia me pesa;
pregúntale por qué se ha ido, ella, que es la vida de su padre,
que venga a disipar mi dolor, a curar mi herida.
Le contaré lo ocurrido y por qué ya no soy dichoso”.

Siguiendo la voluntad de su padre, Tinatín se levanta.
La luz de su rostro es como el resplandor de la luna llena;
besándola con dulzura, Rostevan la hace sentar junto a él:
“Por qué te marchaste? ¿Has regresado sólo porque te he mandado llamar?”.

La doncella responde: “Oh, rey, ¿quién por ventura se acercaría a ti cuando estás airado?
Semejante tristeza perturba incluso a la luz de los cielos,
y ningún hombre por altanero que sea, desea verse en apuros.
Cada cual prefiere ir a sus asuntos y preservar su tranquilidad”.

Rostevan dice: “Hija mía, por fuerte que sea mi disgusto,
tu imagen y tu presencia bastan para alegrarme el corazón.
Como un bálsamo divino, tú puedes aligerar mis pesares.
Escucha y podrás comprender por qué sufro y me quejo.

Tropecé hoy con un caballero extranjero, bello y soberbio;
su resplandor bañaba el universo de luminosos haces.
Ignoro cuál fuera su dolor, y por qué vertía sus lágrimas.
No vino a saludarme y yo me enfurecí y le ataqué.

Al verme secó sus lágrimas y arreó su caballo;
masacró a los guerreros que envié para que lo atraparan
y desapareció como un demonio, y no saludando como los hombres.
Incluso ahora no sé si ha sido un sueño mi visión.

¿Qué ensoñación ha sido ésta? ¿Qué ha pasado? Aún estoy sorprendido.
Ha destrozado mis escuderos, vertido mareas de sangre,
y luego desaparece ante mis ojos, ¿es mortal o fenómeno evanescente?
Hasta hoy fui un hombre afortunado, pero Dios me ha abandonado.

ტკბილნი მისნი წყალობანი ბოლოდ ასრე გამემწარნეს,
დამავიწყდეს, რაცა დღენი მხიარულსა წამეარნეს.
ყოვლმან პირმან ვაგლახ მიყოს, ვეღარავინ მინეტარნეს,
სადამდისცა დღენი მესხნენ, ვეღარამან გამახარნეს!”

ქალმან ჰკადრა: “მოგახსენებ მე სიტყვასა დანაყბედსა:
ჰე მეფეო! რად ემდურვი ანუ ღმერთსა, ანუ ბედსა?
რად დასწამებ სიმწარესა ყოველთათვის ტკბილად მხედსა?
ბოროტიმცა რად შეექმნა კეთილისა შემოქმედსა!

მე ამას ვარჩევ: მეფე ხარ, მეფეთა ზედა მფლობელი,
შორს არის თქვენი საზღვარი, ბრძანება-მიუთხრობელი.
გაგზავნე კაცი ყოველგან მისთა ამბავთა მცნობელი,
ადრე სცნობ, არის იგი ყმა შობილი თუ უშობელი”.

მოასხნეს კაცნი, გაგზავნეს ოთხთავე ცისა კიდეთა,
უბრძანეს: “წადით, პატიჟთა თავიმცა რად დაჰრიდეთა?
მონახეთ, ძებნეთ იგი ყმა, სხვად ნურად მოიცლიდეთა,
მისწერეთ წიგნი, სადაცა ვერ მისწვდეთ, ვერ მიხვიდეთა”.

კაცნი წავიდეს, იარეს მართ ერთი წელიწადია,
მონახეს, ძებნეს იგი ყმა, იკითხეს კვლა და კვლა დია,
ვერცა თუ ნახეს ნახული ღმრთისაგან დანაბადია,
ცუდად მაშვრალნი მოვიდეს, მათსავე გულსა ზადია.

მონათა ჰკადრეს: “მეფეო, ჩვენ ხმელნი მოვიარენით,
მაგრა ვერ ვპოვეთ იგი ყმა, მით ვერა გავიხარენით,
მისსა მნახავსა სულ-დგმულსა კაცსა ვერ შევეყარენით,
ჩვენ ვერას გარგებთ, საქმენი სხვანი რამ მოიგვარენით”.

მეფე ბრძანებს: “მართალ იყო ასული და ჩემი ძეო,
ვნახე რამე ეშმაკისა სიცუდე და სიბილწეო,
ჩემად მტერად წამოსრული, გარდმოჭრილი ზეცით ზეო.
გამიშვია შეჭირვება, არა მგამა ყოლა მეო”.

Sus dulces favores se me han vuelto bien amargos;
he olvidado los días de gozo, que se han consumido.
Nada podrá alegrarme ni reconfortarme en lo porvenir,
y por largos que sean mis días, ya no tendré más dicha”.

Tinatín le responde: “Dignaos escuchar, señor, lo que voy a deciros:
¿por qué murmurar tanto contra el Destino y contra Dios,
acusando amargamente a Quien todo lo ve y de todo se cuida?
¿Por qué habría de crear el Mal, Aquel que es autor den Bien?”

Éste es mi consejo: Sois rey y soberano entre los reyes,
vuestro poder y vuestras leyes alcanzan innumerables territorios;
enviad hombres a todos los rincones para indagar este misterio,
y pronto sabréis si el Caballero es un hombre mortal o no”.

De prisa se convocan mensajeros que son enviados a los cuatro puntos cardinales:
“Dispersaos por todos los rincones del reino, y no ahorréis esfuerzos,
id, buscad al Caballero, y mientras, no penséis en otra cosa.
Enviad cartas a los lugares que no podáis alcanzar”.

Los mensajeros se pusieron en camino y viajaron todo un año;
buscaban al Caballero por todas partes, preguntando sin descanso,
pero no encontraron a ninguna criatura de Dios que lo hubiera visto.
Con el corazón descontento y decepcionados de sí, acabaron por regresar.

Los mensajeros dijeron: “Oh, señor, hemos recorrido el mundo,
pero no hemos tenido la dicha de descubrir al Caballero;
estamos tristes, no hemos encontrado a nadie que lo haya conocido.
No hemos podido serviros y ahora esperamos vuestras órdenes”.

“Muy sabiamente”, responde el rey, “habló mi dulce hija;
lo que yo vi fue sin duda un espíritu horrendo y maligno
caído de lo alto del cielo bajo la forma de un adversario.
Dejaré pues ir mi desdicha, y no me cuidaré más de esto”.