ქალმან უთხრა საუბარი კეკლუც-სიტყვად, არ დუხჭირად,
იტყვის: “თუცა აქანამდის ჩემგან შორს ხარ დანამჭირად,
მიკვირს, მოგხვდა წამის ყოფად საქმე შენგან საეჭვი რად,
მაგრა გითხრა პირველ ხვალმე, სენი მე მჭირს რაცა ჭირად.

გახსოვს, ოდეს შენ და როსტანს მინდორს მხეცი დაგეხოცა,
ყმა გენახა უცხო ვინმე, რომე ცრემლი მოეხოცა?
მას უკანით გონებამან მისმან ასრე დამამხო-ცა,
შენ გენუკევ მონახვასა, კიდით კიდე მოჰლახო ცა.

აქანამდის ნაუბარსა თუცა ვერას ვერ გეტყვია,
მაგრა შორით სიყვარული შენგან ჩემი შემიტყვია,
ვიცი, რომე გაუწყვედლად თვალთათ ცრემლი გისეტყვია,
შეუპყრიხარ სიყვარულსა, გული შენი დაუტყვია.

ასრე გითხრა, სამსახური ჩემი გმართებს ამად ორად:
პირველ, ყმა ხარ, ხორციელი არავინ გვყავს შენად სწორად,
მერმე, ჩემი მიჯნური ხარ, დასტურია, არ ნაჭორად;
წა და იგი მოყმე ძებნე, ახლოს იყოს, თუნდა შორად.

“შენგან ჩემი სიყვარული ამით უფრო გაამყარე,
რომე დამსხნა შეჭირვება, ეშმა ბილწი ასაპყარე.
გულსა გარე საიმედო ია მორგე, ვარდი ყარე,
მერმე მოდი, ლომო, მზესა შეგეყრები, შემეყარე.

სამსა ძებნე წელიწადსა იგი შენი საძებნარი;
ჰპოვო, მოდი გამარჯვებით, მხიარულად მოუბნარი;
ვერა ჰპოვებ, დავიჯერებ, იყო თურე უჩინარი;
კოკობი და უფურჭვნელი ვარდი დაგხვდე დაუმჭნარი.

“ფიცით გითხრობ: შენგან კიდე თუ შევირთო რაცა ქმარი,
მზეცა მომხვდეს ხორციელი, ჩემთვის კაცად შენაქმარი,
სრულად მოვსწყდე სამოთხესა, ქვესკნელს ვიყო დასანთქმარი,
შენი მკლვიდეს სიყვარული, გულსა დანა ასაქმარი”.

La joven le responde con palabras encantadoras y llenas de gracia:
“Aunque hasta hoy te has mantenido lejos de mi persona,
me extrañaría poder hacer un solo gesto que te sorprendiera.
Pero primero debo decirte la tristeza que me aflige como una plaga.

¿Te acuerdas de cuando Rostevan y tú cazabais un día por las llanuras,
y cómo visteis a un joven y extraño caballero que enjugaba sus lágrimas?
Desde ese día prisionera soy de ese recuerdo.
Te ruego que lo busques, hasta los confines de la tierra e incluso del cielo.

Aunque hasta hoy no me fue posible hablar contigo,
yo adivinaba desde lejos el amor escondido que me tienes;
sé de las lágrimas de hielo que sin cesar has derramado.
Mi amor te ha hecho prisionero y tu corazón está cautivo.

Te debes a mi servicio por dos razones en verdad:
primero, porque eres un caballero que ningún otro puede igualar,
y después, porque me amas, si ello es verdad y no una mentira.
Ve, busca a aquel hombre donde se encuentre, ya sea cerca o lejos.

El amor que sientes por mí, demuéstralo de esta guisa.
Para librarme de mi mal, doblega al diablo maligno,
adorna de rosas mi corazón, de violetas de esperanza,
y luego como el sol has de regresar y yo me uniré a ti y tú a mí.

Durante tres años enteros, busca al que debes buscar.
Si le encuentras, regresa y anúnciame gozoso tu victoria;
si no tendré por verdadero que se trata de un ser invisible,
y tú fresca me encontrarás como un capullo de rosa sin deshojar.

Yo te juro que si tomo por esposo a otro que no seas tú,
así sea el sol encarnado para mí bajo forma humana,
que me arranquen del Paraíso y el infierno me devore,
que mi amor por ti me mate, atravesándome el corazón con un puñal”.

მოახსენა ყმამან: “მზეო, ვინ გიშერი აწამწამე,
სხვა პასუხი რამცა გკადრე, ანუ რამცა შევიწამე?
მე სიკვდილსა მოველოდი, შენ სიცოცხლე გამიწამე,
ვითა მონა, სამსახურად გაღანამცა წავე, წა-, მე!”

კვლაცა ჰკადრა: “აჰა, მზეო, რათგან ღმერთმან მზედ დაგბადა,
მით გმორჩილობს, ზეციერი მნათობია რაცა სადა;
მე რომ თქვენგან მოვისმინენ წყალობანი, მედიადა.
ვარდი ჩემი არ დაჭნების, შუქი შენი იეფად ა”

კვლა შეჰფიცეს ერთმანერთსა, დააპირეს ესე პირი,
გასალდეს და გაამრავლეს საუბარი სიტყვა-ხშირი.
გაადვილდა, აქანამდის გარდეხადა რაცა ჭირი;
თეთრთა კბილთათ გამოჰკრთების თეთრი ელვა ვითა ჭვირი.

ერთგან დასხდეს, ილაღობეს, საუბარი ასად აგეს,
ბროლ-ბადახში შეხვეული და გიშერი ასადაგეს;
ყმა ეტყვის, თუ: “შენთა მჭვრეტთა თავი ხელი, ა, სად აგეს!
ცეცხლთა, შენგან მოდებულთა, გული ჩემი ასადაგეს”.

ყმა წავიდა, სიშორესა თუცა მისსა ვერ გასძლებდა,
უკუღმავე იხედვიდა, თვალთა რეტად აყოლებდა,
ბროლსა სეტყვს და ვარდსა აზრობს, ტანსა მჭევრსა ათრთოლებდა,
გული ჰქონდა გულისათვის, სიყვარულსა ავალებდა.

თქვა: “მზეო, ვარდსა სიშორე შენი დამაჩნდეს ეს ადრე,
ბროლი და ლალი გასრულვარ ქარვისა უყვითლესად-რე.
მაშინ რაღა ვქმნა ვერ-ჭვრეტა რა მომხვდეს კვლა უგრძესად-რე!
ხამს მოყვრისათვის სიკვდილი, ესე მე დამიც წესად-რე”.

საწოლს დაწვა, ტირს, მტირალსა ცრემლი ძნელად ეხოცების,
ვითა ვერხვი ქარისაგან, ირხევის და იკეცების;
რა მიჰლულნის, სიახლევე საყვარლისა ეოცების,
შეკრთის, დიდნი დაიზახნის, მით პატიჟი ეოცების.

El caballero dice: “Sol mío, que transformaste el jade en tus pestañas,
¿qué te puedo decir, qué mejor pensamiento pude soñar?
Cuando esperaba la muerte, me devuelves de nuevo a la vida.
En verdad te obedeceré y te serviré como un esclavo”.

Y prosigue: “Oh, sol mío, pues eres como un sol creado por Dios,
has sometido a tu poder a todos los astros sujetos al firmamento;
las palabras de gracia pronunciadas por ti me han maravillado.
Mi rosa no se marchitará mientras tu claridad la ilumine generosamente”.

Renuevan su promesa, sellan de nuevo el juramento, y lo confirman;
las palabras se apresuran sobre los labios;
todos los sufrimientos padecidos hasta entonces quedan borrados.
Brillan los blancos destellos de sus dientes, tal es su transparencia.

Sentados juntos, se sienten felices y hablan de mil cosas;
sus mejillas de cristal y rubí unen su brillo al jade de sus ojos.
El caballero dice: “Aquellos que te contemplan pierden razón.
Mi corazón se abrasa con las llamas del fuego que irradias”.

El caballero se despide, pero no puede sufrir la ausencia de la amada;
gira la vista para verla de nuevo, sus ojos están deslumbrados.
El cristal se hiela, la rosa se escarcha y su tallo grácil tiembla.
Un amante entrega corazón por corazón; el amor ignora la reserva.

Avtandil se dice: “Oh, sol mío, mi rosa pronto se marchitará separada de ti;
el cristal y el rubí se debilitarán y pronto seré tan amarillo como el ámbar.
¿Qué hacer si el Destino me oculta tu presencia largo tiempo?
Pero ésta será mi ley: debo morir por mi bien amada”.

Sobre el lecho llora su pena y no puede contener las lágrimas;
tiembla y se agita como una rama azotada por el viento.
Apenas lo rinde el sueño, aparece a su lado su bien amada;
el caballero se sobresalta y grita, y su dolor se aviva veinte veces.

მოშორვება საყვარლისა მას შეჰქმნოდა მისად ღაზოდ,
ცრემლსა ვითა მარალიტსა სწვიმს ვარდისა დასანაზოდ.
რა გათენდა, შეეკაზმა მისთა მჭვრეტთა სალამაზოდ,
ცხენსა შეჯდა, გაემართა, დარბაზს მივა სადარბაზოდ.

დარბაზს ეჯიბი შეგზავნა, მართ მისგან შენარონია,
შესთვალა: “გკადრებ, მეფეო, მე ესე გამიგონია:
ყოველი პირი მიწისა თქვენ ხრმლითა დაგიმონია,
აწ თუ სჯობს, ესე ამბავი ცნან, რაცა გარემონია.

მე წავიდე, მოვიარო, ვილაშქრო და ვინაპირო,
თინათინის ხელმწიფობა მტერთა თქვენთა გულსა ვჰგმირო,
მორჩილ-ქმნილთა გავახარო, ურჩი ყოვლი ავატირო,
ძღვენნი გკადრნე ზედას-ზედა, არ სალამი დავაძვირო”.

მეფესა ეთქვა ამისი დიადი მადრიელობა,
ებრძანა: “ლომო, არა გჭირს შენ ომთა გარდუხდელობა,
აწ მაგა შენსა თათბირსა ჰგავსო შენივე ქველობა.
წა, მაგრა მომხვდეს, რაღა ვქმნა, თუ სიშორისა გრძელობა!”

ყმა შევიდა, თაყვანის-სცა, მადლი რამე მოახსენა:
“ხელმწიფეო, მიკვირს, ქება რად იკადრეთ ჩემი თქვენა?!
აწ ნუთუ კვლა იშორისა ღმერთმან ბნელი გამითენა,
პირი თქვენი მხიარული მხიარულსა კვლა მიჩვენა!”

მეფე ყელსა მოეკიდა, გარდაკოცნა ვითა შვილი.
სხვა მათებრი არ ყოფილა არ გამზრდელი, არ გაზრდილი!
ყმა ადგა და წამოვიდა, მას დღე მათი ჩანს გაყრილი;
როსტან მისთვის აატირა გონიერი გული, ლბილი.

გამოემართა ავთანდილ, მოყმე მხნე, ლაღად მავალი.
ოც დღე იარა, ღამეცა დღეს ზედა წაჰრთო მრავალი.
იგია ლხინი სოფლისა, იგია ნივთი და ვალი,
არ მისცილდების თინათინ მისი მას, ვისგან სწვავ ალი.

La ausencia de su bien amada es la razón de su dolor;
cubriendo la rosa de dulzura, las lágrimas brillan como perlas.
Al alba se prepara para partir; es de admirar la gracia de su porte.
A caballo se dirige al palacio donde espera audiencia.

En el palacio Avtandil envía un chambelán a la sala de audiencias del rey
para que le transmita estas palabras: “Permitidme, oh rey, abriros mi pensamiento;
por la espada vos habéis sometido el mundo entero a vuestro poder.
Ahora conviene que en sus confines no se olvide esta noticia.

Iré, viajaré, llevaré la guerra, recorreré todos los caminos;
anunciaré para desdicha de los corazones enemigos el reinado de Tinatín,
llevando alegría a los súbditos y lamento al insurrecto.
No ahorrarán pleitesía y yo os traeré abundantes presentes.

El rey le envía con el heraldo su más profundo reconocimiento.
Rostevan dice: “Como el león, tu valiente brazo no desmerece de ti en la batalla.
Este pensamiento, esta decisión, son hijos dignos de tu coraje.
Puedes irte, pero ¿qué haré si tu ausencia se prolonga demasiado?”

El caballero entra y saluda y habla con palabras de agradecimiento:
“Mi señor, me sorprende que os dignéis elogiarme de esa manera.
Ojalá Dios me ilumine en la oscuridad de la separación,
y me muestre nuevamente vuestro rostro dichoso para mi felicidad”.

El rey le toma por el codo, y como a un hijo lo besa;
no hubo nunca maestro y discípulo que pudiera igualárseles.
El joven se levanta para partir; los días de ambos parecen separarse,
y Rostevan, sabio y de corazón sensible, llora por Avtandil.

Avtandil, bravo caballero de porte orgulloso, se pone en camino,
y cabalga durante veinte jornadas; la noche se mezcla con el día.
Ella es la dicha del universo, el tesoro y también el dolor.
Nunca está lejos el recuerdo de Tinatín, aquella cuyo fuego le abrasa.

რა მოვიდა, სიხარული შიგან გახდა სამეფოსა.
მოეგებნეს დიდებულნი, ძღვენსა სძღვნიდეს იეფოსა.
იგი პირ-მზე არ მოსცთების სიარულსა სასწრაფოსა.
მიჰხვდეს მყოფნი მას წინაშე სიხარულსა სადაფოსა.

ქალაქი ჰქონდა მაგარი საზაროდ სანაპიროსა,
გარე კლდე იყო, გიამბობ ზღუდესა უქვიტკიროსა.
ყმამან მუნ დაყო სამი დღე ამოსა სანადიროსა,
გამზრდელი მისი შერმადინ დაისვა სავაზიროსა.

ესეა მონა შერმადინ, ზემოთცა სახელ-დებული,
თანა-შეზრდილი, ერთგული და მისთვის თავ-დადებული,
მან არ იცოდა აქამდის მის ყმისა ცეცხლი დებული,
აწ გაუცხადა სიტყვები მის მზისა იმედებული.

უბრძანა: “აჰა, შერმადინ, ამად მე შენგან მრცხვენიან,
ჩემნი საქმენი ყოველნი გცოდნიან, გაგივლენიან,
მაგრა არ იცი აქამდის, რანიცა ცრემლნი მდენიან!
მე ვისგან მქონდეს პატიჟნი, აწ მასვე მოულხენიან.

მოუკლავარ თინათინის სურვილსა და სიყვარულსა,
ცრემლი ცხელი ასოვლებდის ნარგისთაგან ვარდსა ზრულსა,
ვერ ვაჩენდი აქანამდის ჭირსა ჩემგან დაფარულსა,
აწ მიბრძანა საიმედო, ამად მხედავ მხიარულსა.

მიბრძანა: “მიცან ამბავი მის ყმისა დაკარგულისა,
მოხვიდე, სრულ-ვქმნა მაშინღა შენი წადილი გულისა,
ქმარი არ მინდა უშენო, მომხვდეს ხისაცა რგულისა!”
მომცა წამალი გულისა, აქამდის დადაგულისა.

“პირველ, ყმა ვარ, წასლვა მინდა პატრონისა სამსახურად, –
ხამს მეფეთა ერთგულობა, ყოფა გვმართებს ყმასა ყმურად, –
მერმე, ცეცსლი დაუვსია, აღარა მწვავს გულსა მურად.
ხამს, თუ კაცი არ შეუდრკეს, ჭირს მიუხდეს მამაცურად.

Ante la llegada de Avtandil, una alegría inmensa recorre el reino;
cargados de maravillosos presentes, los nobles vienen a su encuentro.
El caballero de rostro de sol resuelve su viaje con presteza,
y al amanecer llegan ante su presencia los hombres de su hueste.

Avtandil tenía un castillo que provocaba el temor de los ejércitos,
construido sobre una roca y, Os lo aseguro, rodeado de murallas indestructibles.
Allí pasó el caballero tres días de caza y banquetes.
Después convocó a Chermadín, criado bajo su tutela.

Era Chermadín, el escudero que arriba conocimos,
un compañero fiel y devoto de Avtandil desde la infancia.
Ignoraba el fuego que consumía a su señor hasta aquel día
en que aquél le reveló las palabras de esperanza de su sol.

Avtandil le dice: “Ya ves, Chermadín, me siento turbado ante ti,
has sido fiel testigo y ejecutor de mis decisiones,
pero hasta hoy ignorabas cuántas lágrimas he derramado.
Ahora la que tanto me hizo sufrir, me otorga la dicha.

Yo perecía por Tinatín de amor y deseo mezclados,
y las lágrimas ardientes del narciso caían sobre las rosas marchitas;
hasta este día no pude mostrar mis ocultos sufrimientos;
ahora ella me ha devuelto la esperanza y por eso te muestro mi alegría,

Ella me dijo: “Ve, parte en busca del Caballero desvanecido,
y regresa, que yo cumpliré el deseo que hay en tu corazón;
no quiero otro esposo que tú, que eres un árbol plantado en mi destino”.
Me ha dado así el remedio para mi corazón, hasta ahora encerrado y cautivo.

Soy ante todo un caballero y debo servir a mi señor,
el vasallo tiene que conducirse como vasallo y ser fiel a su rey.
Ella ha extinguido el fuego cuando mi corazón era casi cenizas.
Pero debe el hombre enfrentarse al infortunio como hombre y no inclinarse ante él.

ვართ უმოყვრესნი მე და შენ ყოველთა პატრონ-ყმათასა,
ამისთვის გნუკევ სმენასა შენ ამა ჩემთა ხმათასა:
ჩემ წილ დაგაგდებ პატრონად, თავადად ჩემთა სპათასა,
ამა საქმესა ვერა ვიქმ მე განდობასა სხვათასა.

ლაშქართა და დიდებულთა ალაშქრებდი, ჰპატრონობდი;
დარბაზს კაცსა გაჰგზავნიდი და ამბავსა მათსა სცნობდი,
წიგნსა სწერდი ჩემ მაგიერ, უფასოსა ძღვენსა სძღვნობდი,
აქა სადმე არ-ყოფასა ჩემსა მათმცა რად აგრძნობდი!

ლაშქრობა და ნადირობა შენი ჩემსა დაასასე,
აქათ სამ წელ მომიცადე, ხვაშიადი შემინახე,
მე ნუთუმცა შემოვბრუნდი, ალვა ჩემი არ დაჭნა ხე,
არ მოვბრუნდე, მომიგლოვე, მიტირე და მივაგლახე.

მაშინღა ჰკადრე მეფესა არ საქმე სასურვალია,
აცნობე ჩემი სიკვდილი, – იყავ მართ ვითა მთრვალია, –
მიჰხვდა-თქო საქმე, რომელი ყოვლთათვის გარდუვალია.
გლახაკთა მიეც საჭურჭლე, ოქრო, ვერცხლი და თვალია.

მაშინ უფრო მომეხმარე, ამისგანცა უფრო მხნედ-რე,
ნუ, თუ ადრე დამივიწყო, მახსენებდი ზედას-ზედ-რე!
მეტად კარგად დამიურვე, სული ჩემი შეივედრე,
ზრდანი ჩემნი მოიგონენ, გული შენი მოიმდედრე”.

რა შერმადინ მოისმინა, გაუკვირდა, შეეზარა,
თვალთათ ვითა მარგალიტი ცხელი ცრემლი გარდმოღვარა,
მოახსენა: “უშენომან გულმან რამცა გაიხარა!
ვიცი, რომე არ დასდგები, მაგრა გიშლი ამად არა.

“ჩემად ნაცვლად დაგაგდებო”, – ესე სიტყვა ვით მიბრძანე?
რაგვარა ვქმნა პატრონობა? რამც გიფერე, რამც გიგვანე?
შენ მარტოსა გიგონებდე, მემცა მიწა ვიაკვანე!
სჯობს ორნივე დავიკარგნეთ, წამოგყვები, წამიტანე!”

No hay amo y vasallo que estén tan unidos como nosotros,
así que escucha, te lo suplico, lo que vas a oír de mis labios.
Te dejo como señor y caudillo de mis huestes en mi ausencia.
Sólo a ti podría yo dar el cuidado de estos asuntos.

Gobierna y conduce al combate a mis soldados y dignatarios;
despacha correos a la corte que te enteren de las novedades;
escribe cartas en mi nombre y envía los presentes apropiados.
¿Por qué revelar a los demás mi partida y mi ausencia?

Ocupa mi lugar en las cacerías y ante mis mesnadas;
espérame y guarda mi secreto tres años enteros,
y si por ventura mi aloe no es abatido, yo regresaré.
Si no regreso, puedes lamentarte, llorar y decretar el luto.

Tendrás entonces el deber penoso de dar la noticia al rey.
Anúnciale que he muerto, pero titubea, háblale como embriagado,
dile: “Es un destino inevitable al que no escapa ningún mortal”.
Reparte entre los pobres mis tesoros, el oro y la plata y las riquezas.

Dime ahora que me ayudarás, que me servirás como mejor puedas,
y no me olvides al cabo de pocos días, piensa a menudo en mí.
Cuida de mi descanso eterno y reza por la salvación de mi alma.
Acuérdate de nuestra niñez y que tu corazón me sea maternal”.

Ante estas palabras, el escudero se sorprende y se inquieta;
de sus ojos corren lágrimas ardientes como diamantes.
Dice: “¿Cómo podrá mi corazón sentir dicha lejos de ti?,
aunque bien sé que te irás y yo nada puedo hacer para impedirlo.

¿Por qué me dices: “Te dejo en mi puesto”?
¿Cómo podría yo ser el señor, cómo imitarte o parecerme a ti?
Si te imagino partir solo, la tierra será mi lecho.
Más vale que partamos juntos; permíteme que te acompañe”.