უკმოვახვენ სარკმელნი და შევაქციე პირი გზასა,
ვიხედვიდი, ვიქარვებდი კაეშნისა ჩემგან ზრდასა,
შორს ამიჩნდა ცოტა რამე, მოცურვიდა შიგან ზღვასა,
მფრინველად ვთქვი, ანუ მხეცად, სხვას ვამსგავსე მე-მცა რასა!

მაშორვიდა, ვერად ვიცან; მომეახლა, იყო ნავი;
ორთა კაცთა, ტანად შავთა, თვით პირიცა ედგა შავი;
იქით-აქათ მოსდგომოდეს, ახლოს უჩნდა ოდენ თავი,
გამოიღეს, გამიკვირდა იგი უცხო სანახავი.

გამოზიდნეს იგი ნავი, გამოიღეს ბაღსა წინა,
მიიხედნეს, მოიხედნეს, ვინ გვიჭვრეტსო, სადა, ვინა,
ვერა ნახეს სულიერი, ვერცა რამან შეაშინა;
მე იდუმალ ვიხედვიდი, სულ-ღებული ვიყავ შინა.

მით ნავიდაღმა მათ რომე გარდმოსვეს კიდობანითა,
აჰხადეს, ქალი გარდმოხდა უცხოთა რათმე ტანითა,
თავსა რიდითა შავითა, ქვეშეთ მოსილი მწვანითა,
მზესა სიტურფედ ეყოფის, იყოს მისითა გვანითა.

რა მობრუნდა ქალი ჩემკე, შემოადგეს სხივნი კლდესა,
ღაწვთა მისთა ელვარება ელვარებდა ხმელთა, ზესა;
დავიწუხენ თვალნი, ყოლა ვერ შევადგენ, ვითა მზესა,
უკმოვიხაშ კარი, ჩემგან მათი ჭვრეტა ვერა ცნესა.

მოვიხმენ ოთხნი მონანი, ჩემსა წინაშე მდგომელნი,
ვუჩვენე: “ჰხედავთ, ინდოთა ტყვედ ჰყვანან შუქნი რომელნი?
ჩაეპარენით, ჩაედით წყნარად, ნუ ჩქარად მხლტომელნი,
მოგყიდონ, ფასი მიეცით, რისაცა იყვნენ მნდომელნი.

თუ არ მოგცენ, ნუღა მისცემთ, წაჰგვარეთ და დახოცენით,
მოიყვანეთ ისი მთვარე, ქმენით კარგად, ეცადენით!”
ჩემნი ყმანი ზედადაღმა ჩაეპარნეს, ვითა ფრენით,
დაევაჭრნეს, არ მოჰყიდეს, შავნი ვნახენ მეტად წყენით.

Abrí las ventanas e incliné mi cara hacía el viento del mar.
Miraba fuera e intentaba calmar los tristes pensamientos que me asaltaban.
Entonces percibí algo que se deslizaba por la superficie del mar.
“Es un pájaro u otro animal? ¿Qué puede ser?”, me preguntaba.

De lejos no veía con claridad, pero de cerca comprendí que era un barco;
había dos hombres en él, su rostro y todo su cuerpo era negro.
Estaban uno a cada lado y de lejos sólo distinguía sus siluetas.
Llegaron a la orilla y vi una extraña escena que me sorprendió.

Vararon el esquife en la arena y lo trajeron hasta el jardín.
Miraban a un lado y otro con insistencia, temerosos de que los vieran,
pero como no divisaron a nadie, nada les causó temor.
Yo los observaba en secreto protegida por los postigos entornados.

Lo que sacaron luego del barco en una especie de enorme cofre,
después de destaparlo, fue una doncella de bellísimas formas.
Se cubría la cabeza con un velo negro y su vestido era verde.
Si el sol fuese tan hermoso, creo que estaría bastante contento.

La dama se giró hacía mí; sus ojos golpeaban como las piedras,
y la luz de sus mejillas iluminaba la tierra y el cielo por igual.
Yo cerré los ojos, pues no podía mirarla fijamente, como ocurre con el sol,
y sin que ellos advirtieran mi presencia, corrí la cortina de mi ventana.

Llamé a cuatro fieles esclavos que estaban cerca de mí,
y les dije: “Mirad qué belleza llevan cautiva esos hindúes.
Bajad ahí ahora; acercaos tranquilamente sin mostrar demasiada prisa.
Si acceden a venderla, pagad el precio que os pidan sin protestar.

Y si ellos no aceptan, arrebatádsela como sea, matadlos si es preciso,
pero traedme ese astro lunar como mejor podáis; cumplid mi mandato”.
Entonces mis esclavos bajaron hasta donde ellos estaban como si volaran,
pero hicieron su oferta sin éxito. Yo veía a los negros irritarse.

მე სარკმელთა გარდავადეგ. რა შევიგენ, არ მოჰყიდეს,
მევუზახენ: “დახოცენით!” დაიპყრნეს და თავსა სჭრიდეს;
იგი ზღვასა შეასრივნეს, შემოადგეს ქალსა, სცვიდეს;
ჩავეგებე, გამოვჰგვარე, ზღვის პირს ხანსა არ დაზმიდეს.

რა გიამბო ქება მისი, რა სიტურფე, რა ნაზობა!
ვფიცავ, რომე იგი მზეა, არა ჰმართებს მზესა მზობა!
ვინ გაიცდის შუქთა მისთა, ვინ-მცა ვით ქმნა ნახაზობა!
მე თუ დამწვავს, აჰა მზად ვარ, აღარ უნდა ამას მზობა!”

ესე სიტყვა დაასრულა, ფატმან იკრნა პირსა ხელნი;
ავთანდილსცა აეტირნეს, გარდმოყარნა ცრემლნი ცხელნი;
ერთმანერთი დაავიწყდა, მისთვის გახდეს ვითა ხელნი,
ღვარმან, ზედათ მოდენილმან, გააწყალნა ფიფქნი თხელნი.

მოიტირეს.ყმამან უთხრა: “ნუღარ გასწყვედ, გაასრულე”.
ფატმან იტყვის: “მივეგებე, გული მისთვის ვაერთგულე,
გარდვუკოცნე ყოვლი ასო, თავი ამად მოვაძულე,
ზედა დავსვი ტახტსა ჩემსა, შევეკვეთე, გავესულე.

ვჰკადრე: “მითხარ, ვინ ხარ, მზეო, ანუ შვილი ვისთა ტომთა?
იმა ზანგთა სით მოჰყვანდი შენ, პატრონი ცისა ხომთა?”
მან პასუხი არა მითხრა მე სიტყვათა ესეზომთა,
ას-ნაკეცი წყარო ვნახე ცრემლთა, მისგან მონაწთომთა.

რა მივაჭირვე კითხვითა, მეტითა საუბარითა,
გულ-ამოხვინჩვით ატირდა მით რათმე ხმითა წყნარითა;
ბროლ-ლალსა ღვარი ნარგისთა მოსდის გიშრისა ღარითა;
მისი მწვრეტელი დავიწვი, გავხე გულითა მკვდარითა.

მითხრა: “შენ ჩემთვის, დედაო, ხარ უმჯობესი დედისა,
რას აქმნევ ჩემსა ამბავსა, ზღაპარი არის ყბედისა!
ღარიბი ვინმე, შემსწრობი ვარ უბედოსა ბედისა;
თუ რაცა მკითხო, ძალი-მცა გიგმია არსთა მხედისა!”

Me asomé por la ventana cuando comprendí que rehusaban,
y grité: “¡Matadlos!”. Mis hombres les cortaron la cabeza al punto.
Después los arrojaron al mar y volvieron trayendo a la doncella.
Yo corrí a su encuentro, para tocarla, pero ella no se demoró en la playa.

¿Cómo podría describírtela adecuadamente? Aquel encanto, aquella belleza…
Te juro que ella es el sol, y no el sol, tan radiante es el brillo de su rostro.
¿Qué ojos pueden soportar sus rayos? ¿Quién sabría cómo dibujarla?
Me consume el fuego que irradia, mas gustosa acepto ese martirio”.

Patmán deja de hablar y se golpea el rostro con las manos,
también Avtandil se abandona a un llanto sin consuelo;
la dama de aspecto solar los ha privado de la paz y la razón.
El fluir de las lágrimas funde la dulce nieve de las mejillas.

Con una señal el caballero le dice: “Continúa tu historia y acábala”.
Patmán prosigue: “Yo le entregué mi alma y la fidelidad de mi corazón,
la cubrí de besos y la admiré hasta provocar su cansancio y su fastidio,
la hice sentar sobre el lecho y con dulzura le hablaba y la acariciaba.

Entonces le dije: “Dime: ¿quién eres, sol, hija de qué raza?
¿Adónde te llevaban aquellos negros, reina de las estrellas del cielo?”.
Pero ella guardaba silencio y no respondía ni una palabra a mis preguntas.
De sus ojos corrían las lágrimas como el curso de cien arroyos incesantes.

¡Cómo luché para que hablara, con cuántas palabras y discursos!
Pero ella se ponía a sollozar con un sonido dulce que salía del corazón,
y de sus pestañas de jade un estanque se desbordaba por sus mejillas de cristal.
Al verla me consumía y mi corazón desfallecía como si fuese a morir.

Ella me dijo: “Actúas conmigo como una madre, mejor incluso que una madre.
Pero ¿para qué te serviría a ti esta historia mía que es como la fábula de un charlatán?
Soy un ser vagabundo y solitario, arrastrado por un destino desgraciado.
Si me preguntas más, el poder de Quien todo lo ve podría caer también sobre ti”.

ვთქვი: “უჟამოდ არ წესია მოყვანა და მზისა ხმობა;
მომყვანელი გაშმაგდების და წაუვა ერთობ ცნობა;
ხმობა უნდა ჟამიერად, სააჯოსა ყოვლსა თხრობა.
რად არ ვიცი ამა მზისა საუბრისა უჟამობა?”

ავიყვანე იგი პირ-მზე ნაქები და ვერ ვთქვი უქი;
სურვილმან და მზემან მისმან, ძლივ დავმალე მისი შუქი,
ჩამოვჰბურე მრავალ-კეცი სტავრა მძიმე, არ-სუბუქი;
ცრემლსა სეტყვს და ვარდსა აზრობს, წამწამთაგან მოქრის ბუქი.

მოვიყვანე შინა ჩემსა იგი პირ-მზე ტანით ალვით,
მოვუკაზმე სახლი ერთი, შიგან დავსვი მეტად მალვით;
არვის ვუთხარ სულიერსა, შევინახე ფარვით, კრძალვით,
ერთი ზანგი ვამსახურე; მე შევიდი, ვნახი ხალვით.

ვით გიამბო საკვირველი მე, გლახ, მისი ყოფა-ქცევა,
დღე და ღამე გაუწყვედლად ტირილი და ცრემლთა ფრქვევა!
შევეხვეწი: “დადუმდიო”, წამ ერთ ჰქონდის ჩემი თნევა.
აწ უმისოდ ვით ცოცხალ ვარ, ჰაი ჩემთვის, ვაგლახ მე, ვა!

შინა შევიდი, მას წინა ედგის ცრემლისა გუბები,
შიგან სისხლისა მორევსა ეყრდნის გიშრისა შუბები,
მელნისა ტბათათ იღვრების სავსე სათისა რუბები,
შუა ძოწსა და აყიყსა ჭვირს მარგალიტი ტყუბები.

ჟამი ვერ ვპოვე კითხვისა ნიადაგ ცრემლთა ღვრისაგან,
თუ-მცა მეკითხა: “ვინა ხარ, ეგრე გასრული რისაგან?”
მჩქეფრად სისხლისა ნაკადი მოსდის ალვისა ხისაგან,
მას ხორციელი ვით გასძლებს სხვა, კიდეგანი ქვისაგან!

არად უნდის საბურავი, არცა წოლა საგებლითა,
მიწყივ იყვის რიდითა და მით ერთითა ყაბაჩითა,
მკლავი მისი სასთაულად მიიდვის და მიწვის მითა,
ძლივ ვაჭამი ცოტა რამე ათასითა შეხვეწითა.

Yo me dije a mí misma que el que espera que el sol brille en la media noche,
es un loco que puede perder juntamente el sentido y el buen juicio.
Hay que darle tiempo al tiempo y hallar el momento oportuno para preguntar.
La paciencia es mi aliada; con el tiempo se tranquilizará y querrá hablar.

Entonces conduje a mi casa al sol que se adueña de quien la ve.
Aunque la escondí entre cortinas de brocado, de satén y terciopelo,
apenas podía ocultar el fulgor de sus ojos brillantes como el fuego.
Mientras, las lágrimas inundaban la rosa y la tempestad arrasaba las pestañas.

Dejé en mi casa a la dama de rostro solar y cuerpo de ciprés.
Para ella preparé una alcoba en un lugar oculto y allí la llevé secretamente.
A nadie dije lo ocurrido; guardé para mí aquel privilegio con todo cuidado.
Encargué a un esclavo negro que la sirviera y yo sola iba a verla a menudo.

¿Cómo podría describirte yo con palabras su extraño comportamiento?
Lloraba sin cesar de noche y de día y sus lágrimas jamás dejaban de correr.
Si yo le suplicaba que dejara de llorar obedecía en seguida, pero sólo un instante.
Ahora, sin ella, ¿cómo puedo seguir viviendo, desgraciada de mí?

Cuando iba a verla encontraba que las lágrimas eran estanques a sus pies.
Sobre el abismo negro de sus ojos se elevaban lanzas de jade,
y de aquel lago negro corrían desbordados ríos de lágrimas;
dos líneas gemelas de perlas perfectas brillaban entre el coral y el rubí.

Tal era su llanto que yo no hallaba momento para preguntarle cuál era la causa.
Si yo decía: “¿Quién eres?” o “¿Por qué te entristeces de ese modo?”,
como una fuente corrían lágrimas sangrantes de aquel cuerpo de aloe.
Ningún corazón humano lo hubiera soportado, aunque fuera de piedra.

Para dormir no quería ni cama ni nada con que cubrir su cuerpo,
y nunca consintió en quitarse el velo y el vestido verde que llevaba.
Se colocaba el brazo bajo la cabeza y de ese modo dormía.
Para que aceptara alimentarse, yo tenía que suplicarle largo tiempo.

სხვა გიამბო საკვირველი რიდისა და ყაბაჩისა;
ვარ მნახავი ყოვლისავე უცხოსა და ძვირფასისა,
მაგრა მისი არა ვიცი, ქმნილი იყო რაგვარ რისა:
სილბო ჰქონდა ნაქსოვისა და სიმტკიცე – ნაჭედისა.

მან ტურფამან სახლსა ჩემსა ეგრე დაყო ხანი დიდი.
ვერ გავანდევ ქმარსა ჩემსა, შესმენისა მქონდა რიდი;
ვთქვი: ” თუ ვუთხრობ, ვიცი, დარბაზს გაამჟღავნებს ისი ფლიდი”.
ესე მეყო საგონებლად, კვლა შევიდი, კვლა გავიდი.

ვთქვი: “თუ არ ვუთხრა, რა ვუყო ჩემგან რა მოეგვარების?
არცა რა ვიცი, რა უნდა, რა ვისგან მოეხმარების;
ქმარი რა მიგრძნობს, მო-ცა-მკლავს, ვეღარა მომეფარების;
ვითა დავმალო ნათელი, ვინ მზესა დაედარების?!

მე, გლახ, მარტომან რა ვუყო, მიმატებს ცეცხლთა დებასა!
მო და გავანდო, ნუ შევალ უსენის შეცოდებასა;
არ გამამჟღავნოს, ვაფიცო, თუ მომცემს იმედებასა,
სულსა ვერ წასწყმედს, ვერა იქმს ფიცისა გაცუდებასა.

მივე მარტო, ქმარსა ჩემსა ველაღობე, ველაციცე,
მერმე ვუთხარ: “გითხრობ რასმე, მაგრა პირველ შემომფიცე,
არვის უთხრა სულიერსა, საფიცარი მომეც მტკიცე”.
ფიცი ფიცა საშინელი: “თავიცაო კლდესა ვიცე!

რაცა მითხრა, სიკვდილამდის არვის ვუთხრა სულიერსა,
არა ბერსა, არა ყმასა, მოყვარესა, არცა მტერსა”.
მერმე ვუთხარ ყველაკაი უსენს, კაცსა ლმობიერსა:
მოდი, მომყევ აქა სადმე, მე, გიჩვენებ მზისა ფერსა.

ადგა, ამყვა და წავედით, შევლენით კარნი სრისანი.
უსენ გაჰკვირდა, გა-ცა-კრთა, რა შუქნი ნახნა მზისანი;
თქვა: “რა მიჩვენე, რა ვნახე, რანია, ნეტარ, რისანი?!
თუ ხორციელი არის-მცა, თვალნიმცა მრისხვენ ღმრთისანი!”

Por cierto, quiero hablarte de aquel velo maravilloso y el manto.
He visto todo tipo de extrañas y ricas prendas de inestimable valor,
pero ignoro de qué materia era o cómo era la trama con que estaba urdido.
Tenía la suavidad del tejido pero la resistencia del metal forjado.

Muchos días pasaron desde que llevé a la bella dama a mi casa,
y yo a nadie, ni a mi marido, confié aquel secreto, pues podía traicionarme.
Me decía a mí misma: “Si se lo digo, seguro que irá al palacio a contarlo, el menguado”.
Mientras tanto mi único pensamiento era ir a verla una y otra vez.

Pero yo sola, ¿cómo puedo ayudarla? ¿no es mejor confiarme a él?
Yo no sé qué desea ella ni tampoco sé el modo de favorecerla.
Si mi marido la descubre aquí, irá ante el rey y le informará de todo.
¿Cuánto tiempo podré ocultarla? Me sorprende haber podido hacerlo hasta ahora.

Yo pensaba en cómo sin ayuda podría mantenerla lejos del peligro,
y me decía que debía contárselo a Hussein, pero con precauciones:
primero le haría prestar juramento y luego le enteraría de mi secreto.
El no querrá condenar su alma traicionando lo que ha prometido.

Entonces fui a ver a Hussein, lo ablandé con mis caricias,
y con una sonrisa le dije: “Hay algo que tengo que contarte,
pero primero debes darme tu palabra de que no lo repetirás a nadie”.
Él hizo un solemne juramento: “Antes golpearé mi cabeza contra las rocas.

Solemnemente te juro que lo que me confíes me lo llevaré a la tumba,
y nunca lo revelaré ni a viejo ni a joven ni a amigo ni a enemigo”.
Entonces se lo conté todo a ese hombre de corazón mudable, y le dije:
“Ven, voy a llevarte a un sitio; ven, te mostraré a aquella que se parece al sol”.

Se levantó y me siguió y yo lo conduje a los aposentos de ella.
Cuando la vio, se maravilló tanto de aquel sol que empezó a temblar,
y me dijo: “¿Qué me has mostrado, de dónde viene esta maravilla?
Que la mirada de Dios me fulmine sí es un ser de esta tierra”.

ვთქვი, თუ: “არცა რა მე ვიცი ამისი ხორციელობა,
რაცა არ გითხარ, მის მეტი არა მაქვს მეცნიერობა;
მე და შენ ვჰკითხოთ, ვინ არის, ვისგან სჭირს ისი ხელობა,
ნუთუ რა გვითხრას, ვეაჯნეთ, ქმნას დიდი ლმობიერობა”.

მივედით, გვქონდა ორთავე კრძალვა მისისა კრძალისა;
ვჰკადრეთ, თუ: “მზეო, სახმილი გვედების შენგან ალისა,
გვითხარ, რა არის წამალი მთვარისა შუქ-ნამკრთალისა?
რას შეუქმნიხარ ზაფრანად შენ, ფერად მსგავსი ლალისა?”

რაცა ვჰკითხეთ, არა ვიცი, ესმა, ანუ არ ისმენდა:
ვარდი ერთგან შეეწება, მარგალიტსა არ აჩენდა;
გველნი მოშლით მოეკეცნეს, ბაღი შეღმა შე-რე-შენდა,
მზე ვეშაპსა დაებნელა, ზედა რადმცა გაგვითენდა!

ვერა დავჰყარეთ პასუხი ჩვენ საუბრითა ჩვენითა:
ვეფხი-ავაზა პირ-ქუშად ზის, წყრომა ვერ ვუგრძენითა.
კვლაცა ვაწყინეთ, ატირდა მჩქეფრად ცრემლისა დენითა,
არა ვიციო, მიმიშვით!- ეს ოდენ გვითხრა ენითა.

დავსხედით და მას თანავე ვიტირეთ და ცრემლი ვლამეთ,
რაცა გვეთქვა, შევინანეთ, სხვამცა რაღა შევიწამეთ!
ძლივ ვიაჯეთ დადუმება, დავადუმეთ, დავაამეთ,
ჩვენ მივართვით ხილი რამე, მაგრა ვერა ვერ ვაჭამეთ.

უსენ იტყვის: “ბევრ-ათასნი ჭირნი ამან ამიხოცნეს;
ესე ღაწვნი მზისად ხმანან, კაცთაგანმცა ვით იკოცნეს!
უმართლეა, ვერ-მჭვრეტელმან თუ პატიჟნი იასოცნეს,
მე თუ შვილნი მირჩევნიან, ღმერთმან იგი დამიხოცნეს!”

მას ვუჭვრიტეთ დიდი ხანი, წამოვედით სულთქვმით, ახით;
შეყრა გვიჩნდის სიხარულად, გაყრა დიდად ვივაგლახით;
ვაჭრობისა საქმისაგან მოვიცალით, იგი ვნახით,
გული ჩვენი გაუშვებლად დაეტყვევნეს მისით მახით.

Le dije: “Yo no sé sí esta criatura es un ser de carne mortal.
No sé de ella más que lo que ya te he dicho, pero ven, vamos,
preguntémosle quién es y a causa de quién se aflige con semejante pena.
Quizás se avenga a contarnos cuál es el motivo de su dolor”.

Nos acercamos los dos cuidando de mostrar todo el respeto debido,
y le dijimos: “Oh, sol, por tu causa el fuego consume nuestros corazones.
Dinos, te lo suplicamos, cuál es el remedio para curar a la luna menguante,
y por qué el cristal y el rubí de tu rostro han mudado su brillo en azafrán”.

No sabíamos si ella escuchaba o no escuchaba nuestras preguntas.
Sus labios de rosa se cerraban uno sobre otro escondiendo las perlas,
y sus cabellos caían como serpientes desordenadas del jardín de su cabeza.
El dragón había devorado al sol, y ya no habría más auroras para nosotros.

Con nada de lo que le dijimos pudimos conseguir que hablara.
Como el tigre, permanecía lejana, sombría y silenciosa.
Nuestra insistencia la irritó y las lágrimas empezaron a correr como torrentes.
Todo lo que su lengua dijo, fue: “Marchaos, dejadme sola, yo no sé nada”.

Hussein y yo nos sentamos, mientras ella lloraba y suspiraba.
Nos arrepentíamos de haberle hablado y no nos atrevimos a preguntar más.
Le suplicamos que se calmara y logramos al fin apaciguarla.
Le ofrecimos algo de fruta pero ella rehusó tomar nada.

Hussein me dijo: “Su belleza basta para hacer olvidar los sufrimientos de una vida.
Sus mejillas sólo son comparables al sol. ¿Qué hombre sería digno de besarlas?
Su ausencia debe incrementar ciento veinte veces la angustia de quien la perdió.
Si prefiero a mis hijos que Dios me los maldiga y los destruya”.

La contemplamos largo tiempo y nos marchamos suspirando.
Estar junto a ella era un gozo, pero partir se nos antojaba una tortura.
Descuidando el negocio, ocupábamos nuestro tiempo en ir a verla.
Nuestros corazones eran prisioneros, cautivos irremediablemente entre sus cabellos.

რა გარდახდა ხანი რამე, გამოვიდეს ღამე-დღენი,
უსენ მითხრა: “არ მინახავს ძოღანდითგან მეფე ჩვენი.
მივაზირებ, წავალ, ვნახავ, ვუდარბაზო, ვუძღვნა ძღვენი”.
მოვახსენე: “დია, ღმერთო, ბრძანებაა ეგე თქვენი!”

უსენ ტაბაკსა დააწყო მარგალიტი და თვალები.
დავჰვედრე: “დარბაზს დაგხვდების დარბაზის ერი მთრვალები;
ამა ქალისა ამბავსა, მომკალ, თუ არ ეკრძალები”.
კვლა შემომფიცა: “არ ვიტყვი, თავსაცა მეცეს ხრმალები!”

უსენ მივიდა, ხელმწიფე დაჰხვდა ნადიმად მჯდომელი-
უსენ არიფი მეფისა, მეფეა მისი მნდომელი-
წინა მიისვა, შეიძღვნა, ძღვენი მიართვა რომელი.
აწ ჰნახო მთრვალი ვაჭარი, ცქაფი, უწრფელი მწთომელი.

რა მეფემან უსენს წინა სვა მრავალი დოსტაქანი,
კვლა შესვეს და კვლა აუვსნეს სხვა ფარჩნი და სხვა ჭიქანი.
დაავიწყდეს იგი ფიცი, რა მუსაფი, რა მაქანი!
მართლად თქმულა: “არა ჰმართებს ყვავსა ვარდი, ვირსა რქანი”.

უთხრა დიდმან ხელმწიფემან უჭკუოსა უსენს, მთრვალსა:
“დია მიკვირს, საძღვნოდ ჩვენად სით მოიღებ ამა თვალსა,
მარგალიტსა დიდროანსა, უმსგაცსოსა ჰპოვებ ლალსა?
ვერ გარდვიხდი, თავმან ჩემმან, ძღვენთა შენთა ნაათალსა”.

თაყვანის-სცა უსენ, ჰკადრა: “ჰე მაღალო ხელმწიფეო,
ზეცით შუქთა მომფენელო, მარჩენელო არსთა, მზეო!
რაცა სხვა მაქვს, ვისი არის ოქრო, თუნდა საჭურჭლეო?
დედის მუცლით რა გამომყვა? მბოძებია თქვენგან მეო.

ამას გკადრებ, თავმან თქვენმან, არა გმართებს მადლი ძღვნისა;
სხვა რამე მითქს სასძლო თქვენი, შესართავი თქვენის ძისა;
მას უცილოდ დამიმადლებთ, ოდეს ჰნახოთ მსგავსი მზისა,
მაშინ მეტად გაამრავლოთ თქვენ ბრძანება ნეტარძისა”.

Pasados muchos días y noches, algún tiempo después, mi marido me dijo:
“Desde antes de ayer no voy a ver al rey; sí te parece bien, iré ahora.
Debo acudir a la corte a presentarle mis respetos y a ofrecerle regalos”.
Yo le contesté: “Si tal es tu deseo, ve, y por Dios, no te entretengas”.

Entonces Hussein colocó sobre una bandeja diamantes y finas perlas.
Yo le dije: “En el palacio te encontrarás con cortesanos ebrios.
Mira que me matarás si desvelas la existencia de esta dama”.
Pero él renovó el juramento: “Aunque me golpearan con espadas, nada diría”.

Cuando llegó a la corte el soberano estaba en un banquete festejando.
Muy contento de ver a Hussein, le hizo entrar y le ordenó sentarse a su lado.
Las hermosas joyas que llevaba agradaron sobremanera al monarca.
Ahora mira cómo es de mentiroso y charlatán ese comerciante ebrio y desconsiderado.

El vino corría entre los invitados, y el rey y Hussein bebieron a placer;
llenaron las copas una y otra vez mientras las risas resonaban en las estancias.
Pronto olvidó todas sus promesas; qué le importaban a él el Corán y la Meca.
Cierto es el dicho: los cuernos no se hicieron para el asno, ni la rosa para los cuervos.

El rey dijo a mi marido, ya borracho y vuelto un completo idiota:
“Me pregunto asombrado de dónde sacas estas gemas que me has ofrecido.
¿Dónde encuentras diamantes tan perfectos y piedras tan espléndidas?
Que me aspen, pero yo no podría ofrecerte ni una décima parte de tus presentes”.

“Poderoso soberano”, dijo Hussein, volviéndose agradecido hacia el rey,
“que, como el sol que nutre todos los seres, viertes tu luz sobre nosotros,
a ti te pertenecen cuantos bienes poseo, las riquezas y el oro.
¿Qué habría heredado del vientre de mi madre? Nada. Todo lo debo a tu bondad.

¿Por qué me hablas de gratitud? Eso no conviene a un monarca.
Yo poseo otra cosa, una nuera adecuada para ti, digna novia para tu hijo.
Indudablemente me estarás agradecido cuando veas a ese sol.
Entonces podrás decir que he hecho la felicidad de mi soberano”.

რას ვაგრძელებდე! გატეხა ფიცი, სიმტკიცე სჯულისა,
უამბო პოვნა ქალისა, მჭვრეტთაგან მზედ სახულისა.
მეფესა მეტად ეამა, მიეცა ლხინი გულისა,
უბრძანა დარბაზს მოყვანა, სრულ-ქმნა უსენის თქმულისა.

მე აქა ჩემსა ამოდ ვჯე, მუნამდის არ მიკვნესია.
შემოდგა კარსა მეფისა მონათა უხუცესია,
თანა ჰყვა მონა სამოცი, ვით ხელმწიფეთა წესია,
მოვიდეს; მეტად გავკვირდი, ვთქვი: “რამე საქმე ზესია”.

მისალამეს, “ფატმან! – მითხრეს – ბრძანებაა ღმრთისა სწორთა:
დღეს რომელი უსენ შესძღვნა ქალი, მსგავსი მზეთა ორთა,
აწ მოგვგვარე, წავიყვანოთ, ვლა არ გვინდა გზათა შორთა”.
ესე მესმა, დამტყდეს ცანი, რისხვა ღმრთისა ეცა გორთა.

მე გაკვირვებით კვლა ვჰკითხე: “რა ქალი გინდა, რომელი?”
მათ მითხრეს: “უსენ შემოსძღვნა პირი ელვათა მკრთომელი”.
არას მარგებდა, დაესკვნა დღე ჩემი სულთა მხდომელი,
ავთრთოლდი, ავდეგ ვეღარა, ვერცა ქვე ვიყავ მჯდომელი.

შევე, ვნახე იგი ტურფა მტირალად და ცრემლ-დასხმულად,
ვჰკადრე: “მზეო, ბედმან შავმან ვით მიმუხთლა, ჰხედავ, რულად!
ცა მობრუნდა რისხვით ჩემკე, იავარ-მყო, ამფხვრა სრულად,
შემასმინეს, მეფე გითხოვს, ვარ ამისთვის გულ-მოკლულად”.

მან მითხრა: “დაო, ნუ გიკვირს, ეგე რაზომცა ძნელია!
ბედი უბედო ჩემზედა მიწყივ ავისა მქმნელია.
კარგი რამ მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია!
სხვა-და-სხვა ჭირი ჩემ ზედა არ ახალია, ძველია”.

თვალთათ ვითა მარგალიტი გარდმოყარა ცრემლი ხშირი,
ადგა ასრე გულ-უშიშრად, ვეფხი იყო, ანუ გმირი,
ლხინი ლხინად არად უჩნდა, მართ აგრევე ჭირად ჭირი.
მთხოვა, გარე აჯიღითა მოიბურა ტანი, პირი.

¿Para qué hablar más? Traicionó su juramento, la fuerza de la religión.
Descubrió mi secreto y contó todo lo que sabía de la dama solar.
El rey se sintió muy contento; esto alegró su corazón,
y al punto ordenó traer a la dama que Hussein le había descrito.

Mientras tanto yo estaba en la casa, tranquila, pasando el tiempo.
De repente apareció en la puerta el jefe de la guardia real del palacio;
sesenta esclavos negros le acompañaban, gentes del rey, como es costumbre.
Me sorprendí mucho y pensé: “Aquí está pasando algo importante”.

Me saludó y me dijo: “Patmán, venimos en nombre de aquel que iguala al sol.
Entréganos a la mujer que es igual a dos soles que Hussein ha prometido al rey;
dánosla y nosotros la conduciremos, tenemos orden de llevarla al palacio”.
Cuando oí esto, el cielo se me cayó encima; su cólera que arrasa los montes.

“¿Quién es esa mujer que buscáis?”, repetía yo con aire sorprendido.
Ellos dijeron: “Hussein ha prometido al rey una mujer de rostro resplandeciente”.
Todo era inútil; había llegado el día en que debía separarme de mi alma.
Yo temblaba y no podía ni moverme ni tampoco permanecer sentada.

Entré en su alcoba y vi a la dama que lloraba en silencio,
y le dije: “Oh, sol, un negro destino se ha cernido sobre mí.
El cielo encolerizado se dispone a tomar venganza en nosotras.
He sido traicionada; el rey te manda llamar y destroza mi corazón”.

Ella me respondió: “Oh, hermana, no te extrañes porque yo no lo estoy.
El destino me ha condenado al sufrimiento, soy un juguete de los hados.
La desdicha no debe sorprender porque lo extraño es la felicidad.
Que la desgracia se cebe en mí, ya no es una historia nueva”.

De sus ojos caían lágrimas ardientes parecidas a diamantes.
Se puso en pie sin miedo, como una pantera o como un tigre.
La dicha ya no era dicha para ella, ni el sufrimiento, sufrimiento.
Sólo me pidió un manto que cubriera completamente su rostro y su cuerpo.

შევე საჭურჭლეს, რომელსა ფასი არ დაედებოდა,
თვალ-მარგალიტი ავიღე, რაც ოდენ ამეღებოდა,
თვითო და თვითო თვითოსა ქალაქსა ეფასებოდა,
მივე, მას წელთა შევარტყი, შავ-გული ვისთვის კვდებოდა.

ვარქვი: “ჩემო, განაღ სადმე გეხმარების ესეგვარი”.
მათ მონათა ხელთა მივეც იგი პირი, მზისა დარი.
ცნა მეფემან, მოეგება; ჰკრეს ტაბლაკსა, გახდა ზარი;
იგი მივა თავ-მოდრეკით წყნარი, არას მოუბარი.

ზედა მოატყდა მჭვრეტელი, გახდა ზათქი და ზარები,
ვერ იჭირვიდეს სარანგნი, მუნ იყო არ-სიწყნარები;
იგი რა ნახა მეფემან, საროსა მსგავსი ნარები,
გაკრთომით უთხრა: “ჰე, მზეო, აქა ვით მოიგვარები?”

ვით მზემან, მისნი მჭვრეტელნი შექმნნა თვალისა მფახველად;
მეფემან ბრძანა: “გამხადა ნახული მე უნახველად,
ღმრთისაგან კიდე ვინ-მც იყო კაცი ამისად მსახველად!
ჰმართებს ამისთა მიჯნურთა, ხელნი თუ რბოდენ, გლახ, ველად!”

გვერდსა დაისვა, ეუბნა ტკბილითა საუბარითა:
მითხარო, ვინ ხარ, ვისი ხარ, მოსრული ვისით გვარითა?
მან არა გასცა პასუხი პირითა, მზისა დარითა;
თავ-მოდრეკილი დაღრეჯით ქვე ზის ცნობითა წყნარითა.

არ ისმენდა მეფისასა, რასა გინდა უბრძანებდა,
სხვაგან იყო გული მისი, სხვასა რასმე იგონებდა;
ვარდი ერთგან შეეწება, მარგალიტსა არ აღებდა,
მჭვრეტნი მისნი გააკვირვნა, რასა-მცა ვინ იაზრებდა!

მეფე ბრძანებს: “რა შევიგნათ, გული ჩვენი რით იხსნების?
ამა ორთა კიდეგანთა აზრი არა არ იქმნების:
ან ვისიმე მიჯნურია, საყვარელი ეგონების,
მისგან კიდე არვისად სცალს, ვეღარცა ვის ეუბნების.

Fui entonces a la cámara donde guardamos los tesoros y las riquezas,
y tomé joyas y perlas de gran valor, tantas como pude transportar.
Cada una por separado valía más que la más próspera ciudad.
Regresé y se las puse en el cinturón a aquella que ha oscurecido mi corazón.

Le dije: “Quizás todo esto, alma querida, pueda un día serte de ayuda”.
Después entregué a las manos de los esclavos aquella belleza inigualable.
El rey la estaba esperando, impaciente por conocerla. Las trompetas resonaban.
Ella se fue con la cabeza alta, tranquila, y sin decir una palabra.

La multitud se agolpaba para verla pasar entre clamores, ruido y confusión;
la guardia apenas podía contener aquel inmenso tumulto en las calles.
Cuando el rey vio llegar donde él estaba al ciprés que venía de lejos,
dijo: “Oh, sol, ¿cómo has venido aquí desde los cielos?

Es igual al sol, pues quien la mira se ve obligado a cerrar los ojos.
Yo he visto maravillas sorprendentes, pero nada comparable a lo que ahora veo.
¿Quién sino Dios la ha podido crear? Algo me parece fuera de duda:
aquel que la ame, debe vagar enloquecido y sin norte por los desiertos”.

El rey la hizo sentar a su lado y le habló con palabras elocuentes:
“Dime: ¿quién eres, a quién perteneces, desde qué tierras has venido?”,
pero el rostro de sol permanece en silencio, sin contestar a las preguntas.
Con la cabeza baja, triste y pensativa, es la forma viva de la desdicha.

Mientras el rey hablaba, ella no prestaba atención a su discurso.
En otro lugar tenía el corazón o pensaba en cualquier otra cosa.
Los pétalos de rosa permanecían juntos y las perlas ocultas.
Todos los presentes se preguntaban por dónde vagaban sus pensamientos.

El rey dijo: “¿Qué pensar? ¿Cómo podemos consolar su corazón?
Me parece evidente que sólo hay dos explicaciones posibles a esto:
o bien ella ama apasionadamente y evoca al objeto de su amor,
y, excepto a él, a nadie quiere hablar y por nadie siente interés,

ანუ არის ბრძენი ვინმე, მაღალი და მაღლად მხედი,
არცა ლხინი ლხინად უჩანს, არცა ჭირი ზედას-ზედი;
ვით ზღაპარი, ასრე ესმის უბედობა, თუნდა ბედი,
სხვაგან არის, სხვაგან ფრინავს, გონება უც ვითა ტრედი.

ღმერთმან ქმნას, შინა მოვიდეს ძე ჩემი გამარჯვებული,
მე დავახედრო ესე მზე, და-, მისთვის დამზადებული;
მან ათქმევინოს ნუთუ რა, ჩვენცა ვცნათ გაცხადებული,
მუნამდის მთვარე შუქ-კრთომით ჯდეს, მზისა მოშორვებული”.

ხელმწიფისა შვილსა გითხრობ კარგსა ყმასა, გულოვანსა,
უებროსა ზნედ და თვალად, შვენიერსა პირსა, ტანსა;
მაშინ ლაშქარს წასრულ იყო, მუნ დაჰყოფდა დიდსა ხანსა,
მამა მისთვის ამზადებდა მას, მნათობთა დასაგვანსა.

მოიღეს, ტანსა ჩააცვეს შესამოსელი ქალისა,
მას ზედა შუქი მრავალი ჩნდა მნათობისა თვალისა,
დაადგეს თავსა გვირგვინი ერთობილისა ლალისა,
მუნ ვარდსა ფერი აშვენებს ბროლისა გამჭვირვალისა.

მეფემან ბრძანა: “მოკაზმეთ საწოლი უფლის-წულისა!”
დაუდგეს ტახტი ოქროსა, წითლისა მაღრიბულისა;
ადგა თვით დიდი ხელმწიფე, პატრონი სრისა სრულისა,
მას ზედა დასვა იგი მზე, ლხინი მჭვრეტელთა გულისა.

უბრძანა ცხრათა ხადუმთა დადგომად მცველად კარისად;
ხელმწიფე დაჯდა ნადიმად, მსგავსად მათისა გვარისად;
უბოძა უსენს უზომო მუქფად მის მზისა დარისად.
სცემენ ბუკსა და ტაბლაკსა მოსამატებლად ზარისად.

გააგრძელეს ნადიმობა, სმა შეიქმნა მეტად გრძელი,
ქალი პირ-მზე ბედსა ეტყვის: “რა ბედი მიც ჩემი მკლველი!
სადაური სად მოსრულ ვარ, ვის მივჰხვდები ვისთვის ხელი,
რა ვქმნა, რა ვყო, რა მერგების, სიცოცხლე მჭირს მეტად ძნელი!”

o bien es un espíritu sublime que todo lo contempla desde su sabiduría,
de tal modo que la alegría no le parece alegría, ni el sufrimiento es sufrimiento para ella.
Considera la desgracia y la felicidad como si fueran cuentos vanos.
Ella es de otro lugar y en otro lugar habita; su mente es como una paloma.

Quiera Dios que mi hijo regrese al hogar triunfante de sus batallas.
Cuando eso ocurra, le mostraré a este sol que he encontrado para él.
Quizás entonces él logre que hable y los demás sabremos lo que ahora calla.
Hasta ese momento la luna sombría esperará que se acerque la luz del sol”.

Ahora te hablaré del hijo del rey, el designado para ser su marido.
Es un joven sin tacha, un caballero valiente y hermoso de cuerpo y de rostro.
En aquel momento se había ido lejos a guerrear y estaría fuera bastante tiempo.
El padre había destinado para el hijo ausente a quien puede igualarse a las estrellas.

Trajeron ropas y la vistieron con los ricos adornos de una princesa real.
Innumerables diamantes con su fuego interior brillaban sobre ella para embellecerla.
En su cabeza colocaron una corona tallada en un único y precioso rubí.
El color del cristal transparente embellecía sus mejillas de rosa.

El monarca ordenó: “Preparad para la princesa ricos aposentos”.
También fue colocado un trono de oro, obra de un orfebre occidental.
El propio soberano, el señor del reino, se levantó para conducirla a su sitio,
y tomándola de la mano, hizo sentar en el trono a la estrella de los cielos.

Mandó que nueve esclavos negros guardaran la puerta de su alcoba,
y después Melik Surkavi regresó con sus invitados para continuar el banquete.
Como agradecimiento por aquel sol sin par colmó a Hussein de regalos y riquezas.
Se ordenó que las tubas y los címbalos redoblaran para aumentar el ruido de la fiesta.

Largo rato se prolongó el banquete y el vino corrió generosamente.
La dama solar se quejaba de su sino: “Oh, Destino, ¿por qué te complaces en matarme?
¿Adónde he llegado? ¿A quién me entregarán, a mí, que enloquezco por otro?
¿Qué puedo hacer? ¿Cómo lo soportaré? ¿Quién me ayudará? ¡Qué desgraciada es mi vida!”.

კვლაცა იტყვის: “ნუ დავაჭნობ შვენებასა ვარდთა ფერსა,
ვეცადო რას, ნუთუ ღმერთმან მომარიოს ჩემსა მტერსა!
სიკვდილამდის ვის მოუკლავს თავი კაცსა მეცნიერსა?
რა მისჭირდეს, მაშინ უნდან გონებანი გონიერსა!”

ხადუმნი უხმნა, უბრძანა: “ისმინეთ”, მოდით ცნობასა!
მოღორებულ ხართ, დამცთარ ხართ თქვენ ჩემსა პატრონობასა,
დამცთარა თქვენი პატრონი, ჩემსა თუ ლამის სძლობასა,
ჩემთვის ბუკსა და ტაბლაკსა ცუდად, გლახ, იცემს, ნობასა.

არ ვარგ ვარ თქვენად დედოფლად, ჩემი გზა კიდეგანია;
მაშოროს ღმერთმან მამაცი, პირად მზე, სარო-ტანია!
სხვასა რად მნუკევთ საქმესა? ჩემნი საქმენი სხვანია!
თქვენ თანა ჩემი სიცოცხლე არ ჩემი შესაგვანია.

უცილოდ თავსა მოვიკლავ, გულსა დავიცემ დანასა,
თქვენ დაგხოცს თქვენი პატრონი, სოფელს ვერ დაჰყოფთ ხანასა;
ესე სჯობს: მოგცე საჭურჭლე, მძიმე მარტყია ტანასა,
მე გამაპარეთ, გამიშვით, თვარა დაიწყებთ ნანასა”.

შემოიხსნა მარგალიტი, შემოერტყა რაცა თვალი,
მოიხადა გვირგვინიცა გამჭვირვალი ერთობ ლალი;
მისცა, უთხრა: “გამომიღეთ, გეაჯები გულ-მხურვალი,
მე გამიშვით, ღმერთსა თქვენსა მიავალეთ დიდი ვალი”.

მონათა მიჰხვდა სიხარბე მის საჭურჭლისა ძვირისა,
დაჰვიწყდა შიში მეფისა, ვითა ერთისა გზირისა,
გამოპარება დაასკვნეს მის უებროსა პირისა.
ნახეთ, თუ ოქრო რასა იქმს, კვერთხი ეშმაკთა ძირისა!

რა ოქრო მისთა მოყვასთა აროდეს მისცემს ლხენასა,
დღედ სიკვდილამდის სიხარბე შეაქმნევს კბილთა ღრჭენასა:
შესდის და გასდის, აკლია, ემდურვის ეტლთა რბენასა,
კვლა აქა სულსა დააბამს, დაუშლის აღმაფრენასა.

Ella se decía a sí misma : “No marchitaré la belleza que iguala a las rosas.
Si tengo valor, quizás Dios quiera ayudarme a vencer a la adversidad.
¿Es sabio aquel que se hiere a sí mismo antes de que llegue la hora de su muerte?
Es en medio de las tribulaciones donde el sabio necesita de toda su inteligencia”.

Llamó entonces a los eunucos y dijo: “Escuchadme todos con mucha atención.
Estáis equivocados y os engañáis, como vuestro amo, sobre mi realeza;
comete un error el rey al desear que yo me convierta en su nuera.
En balde harán sonar las trompetas, los címbalos y los tambores.

No es posible que yo sea vuestra reina pues mi camino lleva a otro lugar.
Dios me mantendrá lejos de vuestro príncipe, aunque sea bravo y esbelto como el aloe.
Me pedís algo imposible porque mi destino es de otra naturaleza.
Prefiero dejar aquí mi vida que ser la soberana de este reino.

Antes me mataré, atravesaré mi pecho con un puñal que resignarme.
Vuestro señor os hará matar por eso y ya no viviréis más en este mundo,
así que es mejor para vosotros que aceptéis estas joyas valiosísimas que os ofrezco.
Dejadme marchar, dadme tiempo para huir y no os arrepentiréis”.

Entonces ella se desciñó el cinturón y a la vista quedaron las joyas y las perlas;
se quitó también la corona transparente que estaba tallada sobre un brillante rubí,
y dijo: “Con el corazón abrasado os suplico que lo toméis todo, cogedlo.
Vuestra deuda con el Altísimo estará pagada si me ayudáis a escapar”.

Ante las joyas esparcidas, el deseo de riqueza se apoderó de los esclavos,
y olvidando toda precaución y el temor al rey, su amo y señor,
decidieron ayudar a escapar a la dama de rostro incomparable.
Mirad qué poder tiene el oro; su brillo es realmente el del Maligno.

El oro no lleva jamás a la felicidad a aquel que lo ama.
Hace rechinar los dientes de los codiciosos hasta la muerte.
Viene y va, y cuando falta, murmuramos contra el devenir de los astros.
El oro encadena el alma a la tierra y la retiene en su envoltura.

რა ხადუმთა აუსრულეს საქმე მისი საწადელი,
ერთმან ტანსა აიხადა, მისცა მისი ჩასაცმელი,
სხვანი კარნი გამოარნეს, იჯარვოდა დარბაზს მსმელი.
დარჩა მთვარე გავსებული, გველისაგან ჩაუნთქმელი.

მონანიცა გარდიხვეწნეს, გაიპარნეს მასვე თანა.
ქალმან კარსა დამირეკა, ფატმანობა ჩემი ბრძანა.
გავე, ვიცან, მოვეხვიე, გამიკვირდა მეცა განა!
შინა ყოლა არ შემომყვა: “რად მაწვეო?”, შემანანა.

მიბრძანა: “თავი ვიყიდე მოცემულითა შენითა,
მუქაფა ღმერთმან შემოგზღოს მოწყალებითა ზენითა!
ვეღარ დამმალავ, გამიშვი, ფიცხლავ გამგზავნე ცხენითა,
სადამდის სცნობდეს ხელმწიფე, კაცთა მომწევდეს რბენითა”.

შევე ფიცხლავ საჯინიბოს, ავხსენ ცხენი უკეთესი,
შევუკაზმე, ზედა შევსვი მხიარული, არ მოკვნესი;
ჰგვანდა, ოდეს ლომსა შეჯდეს მზე, მნათობთა უკეთესი.
წახდა ჩემი ჭირნახული, ვერ მოვიმკე, რაცა ვსთესი.

დღე მიიყარა, ხმა გახდა, მოვიდა მისი მდევარი,
მოიცვეს შიგან ქალაქი, შეიქმნა მოსაწევარი;
მე მკითხეს, ვარქვი: “თუ ჰპოვოთ მუნ სასლსა, სადა მე ვარი,
მეფეთა ვიყო შემცოდე და მათთა სისხლთა მზღვევარი!”

მონახეს, ვერა შეიგნეს, შეიქცეს დაწბილებულნი,
მას აქათ იგლოვს ხელმწიფე და ყოვლნი მისნი ხლებულნი.
დაჰხედენ დარბაზის ერთა! შევლენ ისფრითა ღებულნი:
“მზე მოგვეშორვა, მას აქათ ჩვენ ვართ სინათლე-კლებულნი.

მის მთვარისა სადაობა კვლა გიამბო, საქმე კვლაცი;
აწ უწინა ესე გითხრა, რას მექადდა ისი კაცი:
მე, გლახ, ვიყავ მისი ნეზვი, იგი იყო ჩემი ვაცი.
კაცსა დასვრის უგულობა და დიაცსა ბოზი ნაცი.

Después de repartirse las riquezas, los esclavos ayudaron a escapar a la dama:
uno le entregó sus ropas y se las dio para que se vistiera con ellas,
y otros abrieron una de las puertas del palacio donde sólo había borrachos.
El dragón no ha eclipsado a la luna que brilla en su plenitud.

Cuando hubieron atravesado la ciudad, los esclavos y la dama se separaron.
Ella encontró mi casa y golpeando la puerta me llamó por mi nombre.
Acudí, y en seguida la reconocí, y la abracé. ¡Oh, qué inmensa alegría!
Ella no quiso entrar conmigo, temerosa de que Hussein regresara.

Me dijo: “He recobrado la libertad gracias a los dones que me hiciste.
Que el Todopoderoso te lo recompense con los favores del cielo.
Ahora ya no puedes ocultarme, déjame marchar, pero primero dame un caballo, te lo imploro,
antes de que el rey se entere y envíe a su caballería en mi persecución”.

A toda prisa corrí a los establos y desaté el mejor corcel.
Nestán me lo agradeció sonriendo y yo la ayudé a montar.
Su rostro resplandecía como un sol montado sobre un león.
Pero acabada la siega, no he podido recoger lo que sembré.

Pronto amaneció. Se dio la voz de alarma y sus perseguidores acudieron.
Dentro, la ciudad parecía en estado de asedio; había gritos y voces por todas partes.
Cuando me preguntaron, dije: “Si la encontráis en la casa donde vivo,
seré culpable ante el rey y pagaré con sangre el precio de mi castigo”.

Buscaron pero no encontraron nada, y tuvieron que regresar con las manos vacías.
Para entonces ya el rey y toda su gente se lamentaba.
Los habitantes del palacio se vistieron con ropas moradas de luto.
Desde que el sol nos ha dejado, no hemos tenido más luz.

Ahora voy a narrarte qué ha sido de aquella luna y dónde está,
pero primero te diré quién es el hombre que amenazó con destruirme.
Habíamos estado juntos, como en los campos la vaca y el toro.
El hombre se envilece por cobardía, la mujer por su lascivia.

მით არ ჯერ ვარ ქმარსა ჩემსა, მჭლე არის და თვალად ნასი.
ისი კაცი ჭაშნაგირი დარბაზს იყო მეტად ხასი;
ჩვე გვიყვარდა ერთმანერთი, არ მაცვია თუცა ფლასი,
ნეტარძი ვინ სისხლი მისი შემახვრიტა ერთი თასი!

ესე ამბავი მას თანა ვთქვი დიაცურად, ხელურად:
ჩემსავე მოსლვა მის მზისა და გაპარება მელურად.
გამჟღავნებასა მექადდა არ მოყვარულად, მტერულად,
აწ ისრე მკვდარსა ვიგონებ, იშ, თავი ვისსენ მე რულად!

დამექადის, რაზომჯერცა წავიკიდნით თავის წინა.
ოდეს მეხმე, არ მეგონა მე იმისი ყოფა შინა;
მოსრულიყო, მოსლვა ეთქვა; შენცა მოხვე, შემეშინა,
ამად გკადრე: “ნუ მოხვალო”, მოგაგებე მონა წინა.

აღარ დაჰბრუნდით, მოხვედით, შუქნი თქვენ ჩემთვის არენით;
შეიყარენით ორნივე, ჩემზედა დაიჯარენით;
ამად შევშინდი, ღონენი ვეღარა მოვაგვარენით,
იმას, გლახ, ჩემი სიკვდილი გულითა სწადდა, არ ენით.

თუ-მცა ისი არ მოგეკლა, მისრულიყო დარბაზს ვითა,
შემასმენდა ჯავრიანი, გული ედვა ცეცხლებრ წვითა;
მეფე მწყრალი გარდასწმედდა სახლსა ჩემსა გარდაგვითა,
შვილთა, ღმერთო, დამაჭმევდა, დამქოლვიდა მერმე ქვითა!

მუქაფა ღმერთმან შემოგზღოს! – მადლსა გკადრებდე მე რასა-
რომელმან დამხსენ მშვიდობით იმა გველისა მზერასა!
აწ ამას იქით ვჰნატრიდე ჩემსა ეტლსა და წერასა,
აღარ ვიშიშვი სიკვდილსა, ჰაი, ჩავიჭერ ქვე რასა!”

ავთანდილ უთხრა: “ნუ გეშის, წიგნსაცა აგრე სწერია:
მოყვარე მტერი ყოვლისა მტრისაგანც უფრო მტერია;
არ მიენდობის გულითა, თუ კაცი მეცნიერია.
ნუღარ იშიშვი იმისგან, აწ იგი მკვდართა ფერია.

Mi marido no me agrada mucho; es feo de ver, torpe y descortés.
Este hombre, Chasnaguiri, era un caballero de la corte que me gustaba.
Nos hemos amado, es cierto, pero no llevaré ropas de luto por él,
y si pudiera me bebería con gusto una copa de su roja sangre.

Como una mujer tonta e imprudente, yo le había hablado de la doncella,
de cómo vino a buscarme y logró escabullirse como un zorro.
Él me amenazó con contarlo, no como un amigo, sino como enemigo.
Ahora que sé que ha muerto, siento que de nuevo vuelvo a la vida.

Cada vez que nos encontrábamos a solas me repetía sus amenazas.
Cuando te pedí que vinieras, no sabía que él estaba en la ciudad,
pero mientras te esperaba, me anunció que había regresado, y me asusté.
Por eso envié a toda prisa al esclavo para decirte “no vengas hoy”.

Pero viniste de todos modos para alumbrar con tus rayos mi oscuridad.
Cuando llegó y nos vio juntos, temblé de miedo por tu vida.
Yo no sabía qué hacer y no pude encontrar otro camino.
Él deseaba en su corazón perderme, y no sólo con palabras.

Si no le hubieras matado, hubiera ido al palacio a contarlo todo.
Rabioso y con el corazón abrasado por la ira, me hubiera traicionado,
y el rey, encolerizado, habría destruido mi casa hasta los cimientos.
¡Ay, Dios mío, me habría hecho devorar a mis hijos y luego me habría lapidado!

Que Dios te recompense con creces todo lo que te debo.
Me has salvado del veneno de la serpiente, ¿cómo podré agradecértelo?
Desde hoy nunca más renegaré de mi destino ni de la fortuna.
A nada tendré ya miedo; ni siquiera la muerte puede asustarme”.

Avtandil contesta : “No temas ya nada, pero recuerda lo que está escrito:
de todos los enemigos el más temible y peligroso es el que ha sido amigo.
El hombre sabio no confía ni le abre su corazón a cualquiera.
Pero no sientas temor; él es y será ya para siempre un cadáver.