თუცა ქალია, ხელმწიფედ მართ ღმრთისა დანაბადია;
არ გათნევთ, იცის მეფობა, უთქვენოდ გვითქვამს კვლა დია;
შუქთა მისთაებრ საქმეცა მისი მზებრ განაცხადია.
ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს, თუნდა ხვადია”.

ავთანდილ იყო სპასპეტი, ძე ამირ-სპასალარისა,
საროსა მჯობი ნაზარდი, მსგავსი მზისა და მთვარისა,
ჯერთ უწვერული, სადარო ბროლ-მინა საცნობარისა;
მას თინათინის შვენება ჰკლვიდის წამწამთა ჯარისა.

გულსა მისსა მიჯნურობა მისი ჰქონდა დამალულად.
რა მოჰშორდის, ვერ-მჭვრეტელმან ვარდი შექმნის ფერ-ნაკლულად;
ნახის, ცეცხლი გაუახლდის, წყლული გახდის უფრო წყლულად.
საბრალოა სიყვარული, კაცსა შეიქმს გულ-მოკლულად!

რა მეფედ დასმა მეფემან ბრძანა მისისა ქალისა,
ავთანდილს მიჰხვდა სიამე, ვსება სჭირს მის სოქ-ალისა;
თქვა: “ზედას-ზედა მომხვდების ნახვა მის ბროლ-ფიქალისა,
ნუთუ მით ვპოვო წამალი მე ჩემი, ფერ-გამქრქალისა!

არაბეთს გასცა ბრძანება დიდმან არაბთა მფლობელმან:
“თინათინ ჩემი ხელმწიფედ დავსვი მე, მისმან მშობელმან,
მან განანათლნეს ყოველნი, ვით მზემან მანათობელმან.
მოდით და ნახეთ ყოველმან, შემსხმელმან, შემამკობელმან!

მოვიდეს სრულნი არაბნი, ჯარი განმრავლდა ხასისა:
ავთანდილ პირ-მზე, სპასპეტი ლაშქრისა ბევრ-ათასისა,
ვაზირი სოგრატ, მოახლე მეფისა დასთა დასისა;
მათ რომე დადგეს საჯდომი, თქვეს: “უთქმელია ფასისა!”

თინათინ მიჰყავს მამასა პირითა მით ნათელითა,
დასვა და თავსა გვირგვინი დასდგა თავისა ხელითა,
მისცა სკიპტრა და შემოსა მეფეთა სამოსელითა.
ქალი მზეებრ სჭვრეტს ყოველთა ცნობითა ბრძნად მხედველითა.

Καί βασίλισσα θά είναι γιά τ ’ έμάς άγαπημένη.
Καί γυναίκα όντας είναι εκ θεοϋ προορισμένη
νά γενεί βασίλισσά μας. Τά λιοντάρια πού γεννάνε
θηλυκό ή άρσενικό – πάντα λιοντάρι θά ‘ναι».

Τόν ιππότην Άβταντίλ, γιό τοϋ άρχοντα Άμιρμπάρη,
μέ κορμοστασιά πλατάνου, μαζί ήλιο καί φεγγάρι,
πού ή άγ^ελική μορφή του τού κρυστάλλου έχει τή λάμψη,
τών ματόκλαδων τής Τίνας ή φωτιά τόν έχει κάψει.

Μέσα στής καρδιάς τά φύλλα φώλιασε ή χειμωνιά,
τόν μαραίν’ ό χωρισμός της σάν τό ρόδο ή παγωνιά.
Σάν τήν ξαναδεΐ άνθίζει, τόν φωτίζει ήλιου άχτίδα,
είν’ τρανό ή άγάπη ντέρτι, όταν λείπει ή ελπίδα.

Μέ τό θέλημα τοϋ ρήγα, σάν άνέβηκε στό θρόνο,
μιά άπόμακρη έλπίδα τοϋ έλάφρωσε τόν πόνο.
Τώρα θά τή συχνοβλέπει στής αύλής τίς τελετές,
μπορεΐ τώρα ν’ άνατείλει ή χαρά στίς δυό καρδιές.

Στέλν’ ό βασιλιάς φερμάνι καίλαλεϊ στή χώρα όλη:
«Τήν Τινατίν άπό τώρα οί υπήκοοί μου όλοι
μέ τραγούδια άς υμνήσουν, όπου λάμπει σάν άστέρι,
καί άς τρέξουν στό παλάτι νά τής άσπαστοϋν τό χέρι».

Πλέριο τό παλάτι, άνθρωποι τοϋ λαοϋ καί άρχοντάδες.
Μέ τόν Άβταντίλ στρατάρχη φτάσανε στρατός χιλιάδες.
Αρχηγός τών αΰλικών ήταν ό βεζύρ Σογράτης.
Χρυσαφένιο στήσαν θρόνο, ταιριαστό στήν ομορφιά της.

Φέρ’ τήν Τινατίν ό ρήγας μέ τήν αστραπή στό βλέμμα.
Τήν άνέβασε στό θρόνο, τής έφόρεσε τό στέμμα,
τό βασιλικό μανδύα. Τό σκήπτρο τής έγχειρίζει
καί ή κόρη σάν τόν ήλιο γλυκό φως παντοϋ σκορπίζει.

უკუდგეს და თაყვანის-სცეს მეფემან და მისთა სპათა,
დალოცეს და მეფედ დასვეს, ქება უთხრეს სხვაგნით სხვათა,
ბუკსა ჰკრეს და წინწილანი დაატკბობდეს მათთა ხმათა.
ქალი ტირს და ცრემლთა აფრქვევს, ჰხრის ყორნისა ბოლო-ფრთათა.

მამისა ტახტსა საჯდომად თავი არ ეღირსებოდა,
ამად ტირს, ბაღი ვარდისა ცრემლითა აივსებოდა;
მეფე სწვრთის: “მამა ყოველი ძისაგან ითავსებოდა,
ამისად ქმნამდის დამწველი ცეცხლი არ დამევსებოდა”.

უბრძანა: “ნუ სტირ, ასულო, ისმინე ჩემი თხრობილი:
დღეს შენ ხარ მეფე არაბეთს, ჩემგან ხელმწიფედ ხმობილი,
აქათგან ესე სამეფო შენია მართ მონდობილი.
ხარმცა ბრძნად მქმნელი საქმისა, იყავ წყნარი და ცნობილი!

ვარდთა და ნეხვთა ვინათგან მზე სწორად მოეფინების,
დიდთა და წვრილთა წყალობა შენმცა ნუ მოგეწყინების!
უხვი ახსნილსა დააბამს, იგი თვით ების, ვინ ების.
უხვად გასცემდი, ზღვათაცა შესდის და გაედინების.

მეფეთა შიგან სიუხვე, ვით ედემს ალვა, რგულია;
უხვსა ჰმორჩილობს ყოველი, იგიცა, ვინ ორგულია;
სმა-ჭამა – დიდად შესარგი, დება რა სავარგულია?!
რასაცა გასცემ, შენია; რას არა, დაკარგულია!”

ამა მამისა სწავლასა ქალი ბრძნად მოისმინებდა,
ყურსა უპყრობდა, ისმენდა, წვრთასა არ მოიწყინებდა;
მეფე სმასა და მღერასა იქმს, მეტად მოილხინებდა;
თინათინ მზესა სწუნობდა, მაგრა მზე თინათინებდა.

მოიხმო მისი გამზრდელი, ერთგული, ნაერთგულევი,
უბრძანა: “ჩემი საჭურჭლე, შენგან დანაბეჭდულევი,
მომართვი ჩემი ყველაი, ჩემი ნაუფლისწულევი”.
მოართვეს, გასცა უზომო, უანგარიშო, ულევი.

Γονατίσανε μπροστά της βασιλιάς καί μεγιστάνες,
ρήγισσα τήν έκροϋξαν μ’ ίαχές καί μέ παιάνες.
Μέ ευχές καί μ ευλογίες όρκο δώσαν στ’ όνομά της,
θερμά δάκρυα έβρέξαν τά μαϋρα ματόκλαδά της.

«Άξια έγώ δέν είμαι τόσων τιμών καί επαίνων»,
λέγει καί τά δάκρυά της σά δροσούλα κατεβαίνουν.
Κι’ είπ’ ό ρήγας: «Χρεωστοϋμε νά σεβόμαστε τούς νόμους
κι άν 8έ σονδινα τό θρόνο, πόσους θάνιωθα ‘γώ πόνους!

Πάγε δάκρυα νά χύνεις κι ακουσε τή συμβουλή μου:
“Ρήγισσα σύ στήν Αραβία θά είσαι καί εσύ μαζί μου.
Τοϋ βασιλείου άπό τώρα θάσαι μόνη παραστάτης.
Σώφρων καί σοφή στις πράξεις καλός καί άφοβος προστάτης.

Τά λουλούδια καί τ ’ άγκάθια ό ήλιος θερμαίνει ϊδια.
Χάρες χάριζε τά ι’8ια σέ παλάτια καί καλύβια.
Ό γενναιόδωρος νικάει, εχθρό φίλο τόν κάνει.
Καί ή θάλασσα ή μεγάλη παίρνει καί κατόπι βγάνει.

Όπως τήν Έδέμ τ ’ αλόη τό καλό στολίζει θρόνους,
τό καλό νικά άκόμα καί ληστές άνθρωποκτόνους.
Τρώγε, πίνε, φιλοξένα, βοήθα τόν πονεμένο.
“Ο,τι μοίρασες σοϋ μένει, ό,τι κρύβεις είν’ χαμένο!”»

Τίς σοφές τίς συμβουλές του μέ λαχτάρα ακούει ή κόρη,
στά λόγια προσηλωμένη τή λευκή χαϊδεύει κόμη.
Εύθυμος ό βασιλέας γλέντι στό παλάτ’ άρχίζει,
σκιάζ’ ή Τινατίν τόν ήλιο καί ό ήλιος τινατίζει.

Τούς παιδαγωγούς φωνάζουν στήν ήλιόμορφη νάρθούνε.
Διάταξε: «Οί αποθήκες όλες ν’ Αποσφραγιστούνε
καί μπροστά της νά μαζέψουν τόν πατρικό πλούτο τώρα,
γενναιόδωρα σέ δλους μοίραζε πλούσια δώρα».

მას დღე გასცემს ყველაკასა სივაჟისა მოგებულსა,
რომე სრულად ამოაგებს მცირესა და დიდებულსა.
მერმე ბრძანა: “ვიქმ საქმესა, მამისაგან სწავლებულსა,
ჩემსა ნუვინ ნუ დაჰმალავთ საჭურჭლესა დადებულსა”.

უბრძანა: “წადით, გახსენით, რაცა სად საჭურჭლენია!
ამილახორო, მოასხი რემა, ჯოგი და ცხენია!”
მოიღეს.გასცა უზომო, სიუხვე არ მოსწყენია.
ლარსა ჰხვეტდიან ლაშქარნი, მართ ვითა მეკობრენია.

ალაფობდეს საჭურჭლესა მისსა, ვითა ნათურქალსა,
მას ტაიჭსა არაბულსა, ქვე-ნაბამსა, ნასუქალსა;
რომე ჰგვანდა სიუხვითა ბუქსა, ზეცით ნაბუქალსა,
არ დაარჩენს ცალიერსა არ ყმასა და არცა ქალსა.

დღე ერთ გარდახდა.პურობა, სმა-ჭამა იყო, ხილობა,
ნადიმად მსხდომთა ლაშქართა მუნ დიდი შემოყრილობა.
მეფემან თავი დაჰკიდა და ჰქონდა დაღრეჯილობა.
ნეტარ, რა უმძიმს, რა სჭირსო? – შექმნეს ამისი ცილობა.

თავსა ზის პირ-მზე ავთანდილ, მჭვრეტთაგან მოსანდომია,
სპათა სპასპეტი, ჩაუქი, ვითა ვეფხი და ლომია;
ვაზირი ბერი სოგრატი თვით მას თანავე მჯდომია.
თქვეს, თუ: “რა უმძიმს მეფესა, ანუ რად ფერი ჰკრთომია?”

თქვეს, თუ: “მეფე ცუდსა რასმე გონებასა ჩავარდნილა,
თვარა აქა სამძიმარი მათი ყოლა არა ქმნილა”.
ავთანდილ თქვა: “სოგრატ, ვჰკითხოთ, გვითხრას, რადმცა შეგვეცილა?
ვჰკადროთ რამე სალაღობო, რასათვისმცა გაგვაწბილა?”

ადგეს სოგრატ და ავთანდილ ტანითა მით კენარითა,
თვითო აივსეს ჭიქები, მივლენ ქცევითა წყნარითა,
წინა მიუსხდეს მუხლ-მოყრით, პირითა მოცინარითა.
ვაზირი ლაღობს ენითა, წყლიანად მოუბნარითა:

Φωτοβόλα ή Τινατίν δώρα σκόρπιζε σέ όλους,
εύγενεΐς καί λαϊκούς, ασθενείς καί οδοιπόρους.
Είπε: «Είναι έντολή τού μεγάλου μου πατέρα,
σήμερα νά μή κρυφτείτίποτ’ άκριβό δώ πέρα.

Όλα τά σουντούκια άνοϊζτε, τίποτα κλειστό μή μείνει.
-Άμ. ιλαχόρ, φέρε άμέσως τών άλογων μας τά σμήνη».
Χάριζε σέ όλους δώρα δίχως λύπηση καμιά
κι’ ό στρατός τά δώρ’ άρπάζει σάν ορδή στήν ερημιά.

Καί άρπάχτηκε ό πλούτος σά σέ χώρα πατημένη,
ή αγέλη τών αλόγων μέ στοργή καλοθρεμμένη.
Σκόρπισε ή κόρη δώρα σάν χιονονυφάδες,
δέν άφήνει δίχως δώρα οΰτενιούς ούτε νυφάδες.

Ελέντι άναψε. Παντού κρασιά, φρούτα καί μεζέδες.
Καί μαζεύονται άπ’ όλούθε στρατός, όχλος καί γλεντζέδες.
Μά σκυθρώπιασε ό ρήγας, σάν τρανή νά τούρθελύπη.
Λέγ’ ό Άβταν στόν Σογράτη: «Τί νά έχει, τίτοΰ λείπει;»

Ό λιοντόκαρδος Άβτάντιλ σ’ όλους σάν τόν ήλιο λάμπει,
αρχηγός τών πολεμάρχων έτοιμος στή μάχη νάμπει.
Κι ό σοφός Σογράτ καθόταν στού βασιλείου τό στυλάρι,
άπαντάει ό Άβτάντιλ στό Σογράτη: «Κάτι έχει τό λιοντάρι!»

Κι’ ό Σογράτ: «Κάτ ’ αναμνήσεις, βέβαια, τόν τυραννάνε.
Τί, γιά λύπη άλλ’ αιτία δέν πιστεύω τώρα νά ’ναι».
Ό Άβτάντιλ: «Θαρρώ δέν ’έχει καί μεγάλη δυσκολία,
μέ μιά εϋθυμη κουβέντα νά τοϋ χάσω τήν άνία».

Σηκωθήκανε μέ σέβας ό Άβτάν μέ τό βεζύρη
καί πλησίασαν τό ρήγα μέ γεμάτο τό ποτήρι.
Γονατίσανε μπροστά του κι άρχισαν τήν ομιλία.
Τοϋ Σογράτ ήχεΐ μέ χάρη σά ρυάκι ή λαλία.

“დაგიღრეჯია, მეფეო, აღარ გიცინის პირიო.
მართალ ხარ: წახდა საჭურჭლე თქვენი მძიმე და ძვირიო,
ყველასა გასცემს ასული თქვენი საბოძვარ-ხშირიო;
ყოლამცა მეფედ ნუ დასვი! თავსა რად უგდე ჭირიო?”

რა მეფემან მოისმინა, გაცინებით შემოჰხედნა,
გაუკვირდა: ვით მკადრაო, ან სიტყვანი ვით გაბედნა?!
“კარგი ჰქმენო, – დაუმადლა, ბრძანებანი უიმედნა, –
ჩემი ზრახვა სიძუნწისა, ტყუის, ვინცა დაიყბედნა.

ეგე არ მიმძიმს, ვაზირო, ესეა, რომე მწყენია:
სიბერე მახლავს, დავლიენ სიყმაწვილისა დღენია,
კაცი არ არის, სითგანცა საბრძანებელი ჩვენია,
რომე მას ჩემგან ესწავლნენ სამამაცონი ზნენია.

ერთაი მიზის ასული, ნაზარდი სათუთობითა;
ღმერთმან არ მომცა ყმა-შვილი, – ვარ საწუთროსა თმობითა, –
ანუმცა მგვანდა მშვილდოსნად, ანუ კვლა ბურთაობითა;
ცოტასა შემწევს ავთანდილ ჩემგანვე ნაზარდობითა”

ყმა მეფისა ბრძანებასა ლაღი წყნარად მოისმენდა,
თავ-მოდრეკით გაიღიმნა, გაცინება დაუშვენდა,
თეთრთა კბილთათ გამომკრთალსა შუქსა ველთა მოაფენდა.
მეფე ჰკითხავს: “რას იცინი, ანუ ჩემგან რას შეგრცხვენდა?”

კვლა უბრძანა: “თავსა ჩემსა, რას იცინი, რად დამგმეო?”
ყმამან ჰკადრა: “მოგახსენებ და ფარმანი მიბოძეო,
რაცა გკადრო, არ გეწყინოს, არ გაჰრისხდე, არ გასწყრეო,
არ გამხადო კადნიერად, არ ამიკლო ამაზეო.”

უბრძანა: “რადმცა ვიწყინე თქმა შენგან საწყინარისა!”
ფიცა მზე თინათინისი, მის მზისა მოწუნარისა.
ავთანდილ იტყვის: “დავიწყო კადრება საუბნარისა:
ნუ მოჰკვეხ მშვილდოსნობასა, თქმა სჯობს სიტყვისა წყნარისა.

«Κάτι σέ λυπεί, άφέντη, κι έχεις σκυθρωπό τό βλέμμα.
Μά ’χεις δίκιο. Τόσον πλοϋτο χάνει σήμερα τό στέμμα.
Σκόρπισε τούς θησαυρούς σου σέ πεσκέσια ή νιά καί δώρα,
βάζοντας αύτή στό θρόνο, μόνο ζήμιωσες τή χώρα».

Πικρογέλασε ό ρήγας μέχαμόγελ’ όλο θλίψη,
τήν όργή του γιά τά λόγια αύτά δέν μπόρεσε νά κρύψει.
«Πολύ όμορφα έφέρθη, τώρα π’ αύτή βασιλεύει
κι όποιος μέ θαρρεί τσιγκούνη ψεύδεται είτε λαθεύει!

Δέν λυπάμαι έγώ τόν πλοϋτο, άλλο μέσα μ’ έχω πόνο.
Γέρασα, πήγαν τά νιάτα καί στόν τάφο πιά σημώνω.
Καί δέ βλέπω ποιός στή χώρα, ποιό γενναίο παλικάρι,
τής παλιάς τής λεβεντιάς μου τή σκυτάλη θέ νά πάρει.

Κόρη πολυχαϊδεμένη είχα στή ζωή μου μόνο,
δέ μοϋ έδωσε ό πλάστης γιό λεβέντη κληρονόμο,
επιδέξιο στ’ άκόντι, στή σαΐτα καί στό τόπι.
Ό Άβταντίλ σά μαθητής μου έρχεται σ’ έμέ κατόπι».

Δέν τολμά τό βασιλέα ό Άβταντίλ νά διακόψει,
μέ χαμόγελο φωτίζει τήν πεντάμορφή του όψη.
Τών δοντιών τά μαργαριτάρια όλα γύρω του φωτάνε
καί ό βασιλιάς ρωτάει: «Ποιά τοϋ γέλιου αιτία νάναι;

Τι βρήκες έδώ τ ’ άστεΐο; Μή ξεχνάς ποιός στέκει μπρός σου».
Απαντά ο Άβτάντιλ: «Μ έ τό δοϋλο τό δικό σον
πές πώς δέ θά όργισθεϊς γιά τήν τόλμη καί τό θάρρος
καί δέ θάναι τιμωροί μου ή άτίμωση κι ό χάρος».

Αναστέναξε ό ρήγας: «Μίλα, άφσε τό θυμό μου.
Σοΰ ορκίζομαι στήν κόρη ποϋν’ ή τέρψη τών ματιών μου».
Καί ό Άβταντίλ τοΰ λέγει: «’Άκουσε μέ ήρεμία,
κάλλιο μετριοφροσύνη παρά καυχησιές γ ι’ αντρεία.