ამას მოსთქმიდის, იწვოდის, ვითა სანთელი დნებოდის,
დაყოვნებისა მოშიში ისწრაფდის, იარებოდის;
რა შეუღამდის, ვარსკვლავთა ამოსლვა ეამებოდის,
მას ამსგავსებდის, ილხენდის, უჭვრეტდის, ეუბნებოდის.

მთვარესა ეტყვის: “იფიცე სახელი ღმრთისა შენისა!
შენ ხარ მომცემი მიჯნურთა მიჯნურობისა სენისა,
შენ გაქვს წამალი მისისა მოთმინებისა თმენისა,
მიაჯე შეყრა პირისა, შენ გამო შენებრ მშვენისა!”

ღამე ალხენდის, დღე სჯიდის, ელის ჩასლვასა მზისასა;
რა წყალი ნახის, გარდახდის, უჭვრეტდის ჭავლსა წყლისასა,
მას თანა-ჰრთვიდის ნაკადსა სისხლისა ცრემლთა ტბისასა,
კვლა გაემართის, ისწრაფდის წავლასა მისვე გზისასა.

მარტო მოსთქმიდის, ტიროდის ტანად ალვისა ხიანი,
მინდორს თხა მოკლის, სადაცა ადგილი დაჰხვდის კლდიანი,
შეწვის, ჭამის და წავიდის პირ-მზე, გულ-მარიხიანი,
იტყვის: “დავყარენ ვარდნი და, აჰა მე, ვაგლახ, იანი!”

აწ ვერ ვიტყვი მაშინდელსა მე მის ყმისა ნაუბარსა,
რას უბნობდის, რას მოსთქმიდის, რას ტურფასა, რაზომ გვარსა!
ზოგან თოვლი გაეწითლის ვარდსა, ბრჭკლითა ნახოკარსა.
ქვაბნი ნახნა, გაეხარნეს, ზე გავიდა ქვაბთა კარსა.

რა ასმათმან დაინახა, მოეგება, ცრემლი სწვთების,
ვით ეამა, სიხარულსა მართ ვეღარას ვერ მიჰხვდების;
ყმა გარდახდა, მოეხვია, აკოცებს და ეუბნების.
კაცი კაცსა მოელოდეს, მოსლვა დია ეამების.

ყმა ქალსა ეტყვის: “პატრონი, ნეტარ, სად არის და ვითა?”
ქალი ატირდა ცრემლითა, ზღვათაცა შესართავითა,
ეტყვის: “რა წახვე, გაიჭრა, ქვაბს ყოფა მისჭირდა ვითა;
აწ მისი არა არ ვიცი, არ ნახვით, არ ამბავითა”.

Así se lamenta y llora; como la cera de las velas se consume.
El miedo a llegar demasiado tarde, le hace espolear su montura.
Cuando cae la noche se deleita viendo levantarse las estrellas;
las compara con la amada y, concentrado en su brillo, se complace hablando con ellas.

Mirando a la luna dice: “En el nombre de Dios te conjuro,
tú que envías la enfermedad del amor a los corazones,
tú que retiras el bálsamo de la paciencia que lo hace soportable,
escucha mi plegaria y devuélveme ante aquel bello rostro que tanto se te asemeja”.

La noche alegra a Avtandil, el día lo tortura; anhela siempre la caída del sol.
Cuando encuentra un arroyo, desmonta y observa los reflejos del agua,
y aumenta su caudal con el correr de las lágrimas, semejante a un lago;
luego impaciente por seguir su camino, salta sobre el caballo.

Solitario se lamenta el que es igual a un joven árbol de aloe por su bella forma.
Mata un gamo en el bosque, un lugar rocoso y desolado, y lo pone al fuego.
Come el asado y sigue su camino, mirando al sol y con el corazón guerrero.
Dice: “He perdido mi rosa, y miradme aquí, qué desdicha padezco”.

No puedo ahora hallar las palabras que hablen del caballero,
o que repitan lo que él decía y se lamenten con tal elegancia.
A veces sus ojos se anegaban con las lágrimas y se arañaba las mejillas con sus propias uñas.
Pero se sintió feliz, cuando vio abrirse ante sus ojos la oscura caverna.

En cuanto lo vio llegar, Asmath corrió llorando hacia él.
Era tal su gozo que nunca antes había sentido uno igual.
El caballero pone pie a tierra, la estrecha entre sus brazos y conversa con ella.
Cuando se espera a un hombre, su llegada siempre trae felicidad.

“¿Dónde y cómo está tu señor?”, pregunta el caballero a la doncella.
La doncella llora tanto que con sus lágrimas puede formarse un mar.
Dice: “Cuando nos dejaste, marchó solo hacia el bosque,
y desde entonces no sé nada de él, no he visto ni oído nada”.

ყმა დაჭმუნდა, ვითამც რამე ჰკრეს ლახვარი გულსა შუა;
ქალსა ეტყვის: “აჰა, დაო, ეგეთიმცა კაცი ნუა!
იგი ფიცი ვით გატეხა! არ ვეცრუვე, ვით მეცრუა?
ვერ იქმოდა, რად მიქადა? თუ მიქადა, რად მიტყუა?!

მე უმისოდ სოფელს ყოფა რათგან ჩირად არ მიღირდა,
რად დავვიწყდი, რად მივსცილდი? რად ვერ გასძლო, რა მისჭირდა?
მან გატეხა ზენარისა რად შეჰმართა, ვით გაპირდა?
მაგრა ავის ბედისაგან ჩემი რამცა გამიკვირდა!”

კვლა ქალი ეტყვის: “მართალ ხარ მაგისსა დამძიმებასა,
მაგრა, რა გავბრჭო მართალი, ნუ მეჭვ რასაცა თნებასა:
არ გული უნდა ფიცის და პირისა გასრულებასა?
იგი უგულო მოელის მართ დღეთა შემოკლებასა.

გული, ცნობა და გონება ერთმანერთზედა ჰკიდიან.
რა გული წავა, იგიცა წავლენ და მისკე მიდიან;
უგულო კაცი ვერ კაცობს, კაცთაგან განაკიდიან.
შენ არ გინახვან, არ იცი, მას რომე ცეცხლნი სწვიდიან.

შენ უმართლე ხარ, ემდურვი, შენ გაეყარე ძმობილსა,
მაგრა ვით ითქმის, ვით გახდა, ვითა გიამბო ცნობილსა!
ენა დაშვრების, გაცვთების, გულსა შეელმის ლმობილსა,
ამას მით ვაზრობ, მინახავს მე უბედურსა შობილსა.

ჯერთ მისი მსგავსი სასჯელი არცა ვის ამბად ჰსმენია.
არა თუ კაცთა, სასჯელი ქვათაცა შემაძრწენია,
დიჯლადცა კმარის, მას რომე თვალთაგან ცრემლი სდენია;
თვით რაცა ჰბრძანოთ, მართალ ხართ: სხვა სხვისა ომსა ბრძენია.

მას წამავალსა ვჰკითხევდი, დამწვარსა, ცეცხლ-მოდებულსა:
მოვიდეს, რა ქმნას ავთანდილ? მისსა დამვედრე დებულსა.
მიბრძანა: “მო-ღა-მნახვიდეს მე, მისთვის გაცუდებულსა,
ამათ არ დავჰყრი არეთა, არ გავსტეხ მის ქადებულსა.

El caballero siente que el dolor penetra en su corazón como una lanza,
y dice: “Oh hermana, él no se ha comportado como un hombre de honor.
¿Cómo ha podido romper su promesa? ¿Acaso lo he traicionado yo?
Si no podía cumplirla, ¿por qué la hizo?; y si prometió, ¿por qué mintió?

Para acudir en su ayuda, he dejado atrás todo lo que me importaba.
¿Cómo ha podido olvidarse de mí? ¿Qué tormentos lo han arrebatado?
¿Por que ha traicionado su fe y los juramentos que hicimos juntos?
Pero, ¿para qué quejarse más de las maldades que me trae el Destino?”.

“Lo que dices es verdad. Con razón te lamentas”, le contesta Asmath,
“pero si escuchas mí pensamiento quizás no te quejes tanto de él.
Sostener promesas o juramentos es tarea de un corazón entero,
y él, que tiene el suyo destrozado, sólo espera el final de sus días.

El corazón, el espíritu y la razón se sostienen mutuamente,
y si el corazón parte, el espíritu y la razón siguen el mismo camino.
El hombre privado de corazón es también un hombre privado de razón.
Tú no has visto, tú no conoces cómo es el fuego que lo consume.

Tienes razón al quejarte de que tu hermano por juramento te ha abandonado,
y yo no tengo palabras para explicar con qué desesperación sufría,
porque la lengua vacila y se fatiga, y el corazón, ya herido, sufre todavía más.
Así es que creo, por lo que voy viendo, que he nacido sin fortuna.

Ningún mortal ha padecido los tormentos que ha sufrido el Caballero;
tortura como ésta ningún hombre ha podido soportarla, ni siquiera las duras rocas.
Las lágrimas que han caído de sus ojos bastan para hacer una fuente.
Te disgustas con razón, pero todos somos muy diestros en las batallas de los otros.

Cuando lo vi abandonar la caverna tan torturado, me atreví a decirle:
“Como hermana te lo ruego, ¿qué debo decirle a Avtandil cuando regrese?”.
Él contestó: “Dile que venga a buscarme porque nada haré yo sin él;
no abandonaré estos lugares, pues tengo presente la promesa que le hice.

მას ზენაარსა არ გავსტეხ, მას ფიცსა არ ვეცრუები,
მად პაემნამდის მოვიცდი, რაზომ-მცა გამდის რუები;
თუ მკვდარი მნახოს, დამმარხოს, თქვას ვაგლახი და უები,
ცოცხალი დავჰხვდე, უკვირდეს, სიცოცხლე არს სათუები”.

ჩემთვის გარდახდა მას აქათ გაყრა მზისა და ქედისა;
ოდენ მოდენა ცრემლისა მჭირს, ველთა მოსალბედისა.
მსჯის გამრავლება ხელ-ქმნილსა სულთქვმისა ზედა-ზედისა,
დავვიწყებივარ სიკვდილსა, ნახეთ ნაქმარი ბედისა!

ესე არაკი მართალი ჩინს ქვასა ზედა სწერია:
ვინ მოყვარესა არ ეძებს, იგი თავისა მტერია”.
აწ ზაფრანია, ვის წინას ვერ ვარდი ჰგვანდის, ვერ ია;
თუღა მოჰნახავ, მონახე, ქმენ, რაცა შენი ფერია”.

ყმამან უთხრა: “უმართლე ხარ, არ მამართლო მდურვად მისად,
მაგრა გაბრჭე, რა მიქმნია სამსახური ტყვესა ტყვისად:
გამოჭრილ ვარ სახლით ჩემით, ვით ირემი ძებნად წყლისად,
მას ვეძებ და მას ვიგონებ, ვიარები ველთა ვლისად.

პატრონი ჩემი გამზრდელი, ღმრთისაგან დიდად ცხოველი,
მშობლური, ტკბილი, მოწყალე, ცა, წყალობისა მთოველი!
მას ვუორგულე, წამოვე, მართ დავივიწყე ყოველი,
მისი შემცოდე ღმრთისაგან კარგსა აღარას მოველი.

ესე ყველაი ასრე მჭირს, დაო, ბედითა მისითა,
არ ვუტყუვე, და მოსრულ ვარ მგზავრი ღამით და დღისითა;
აწ იგი სადმე წასრულა, ვიწვი ცეცხლითა ვისითა,
ცუდ-მაშვრალი და მტირალი ქვე ვზი პირითა მქისითა.

დაო, მეტსა საუბარსა აღარ მომცემს ჟამი და დრო,
არ ვინანი გარდასრულსა, ბრძენთა სიტყვა გავაადრო;
წავალ, ვძებნი, ანუ ვპოვებ, ან სიკვდილი მოვიადრო,
თვარა ბედი აზომ თურე მიკვეთს, ღმერთსა რაღა ვჰკადრო!”

Seré leal a mi palabra, y no traicionaré el juramento de amistad;
aunque las cadenas me aprieten cada día más, esperaré el tiempo acordado.
Si me encuentra muerto, que me llore y con sus lágrimas me entierre.
Si me encuentra vivo, será cosa de asombro, pues mi vida pende de un hilo”.

Cuando se fue, el sol se puso pata mí; oculto está tras las cimas de las montañas.
Sólo me queda lamentarme y regar los campos con mis lágrimas.
Enloquezco y me tortura el sonido incesante de los lamentos.
Hasta la muerte se ha olvidado de mí; mira cómo son los actos del Destino.

Dicen que esta verdad se encuentra escrita sobre una piedra en China:
“Quien no busca al amigo es un enemigo de sí mismo”.
Él a quien no igualaban ni las rosas ni las violetas, tiene ahora el color del azafrán.
Así que, si tu deseo es encontrarlo, ve a buscarlo y actúa como te corresponde”.

El caballero dijo: “Hablas con sabiduría; no debería murmurar contra él,
pero ten presente que mi servicio es el que da un prisionero del amor a otro.
Yo dejé mi casa, y como el ciervo que busca el agua, lo busqué,
y pensando en él, vagué de bosque en bosque hasta aquí.

Mi señor y tutor, Rostevan, es un magnífico y poderoso monarca,
bondadoso, sabio y paternal, que Dios lo cubra con su gracia.
Yo lo he traicionado, lo he abandonado, olvidando cuánto le debo.
He pecado y no espero ya de Dios los favores que otorga.

Todos mis sufrimientos, hermana, por su causa los he padecido,
pero he mantenido mi palabra, y viajando noche y día, he vuelto,
y ahora él se ha ido no sé adónde, y por él siento que el fuego me consume.
Pero me quejo y me lamento inútilmente aquí sentado, con el rostro sombrío.

Basta ya, querida Asmath, el tiempo de la conversación se ha terminado.
No, no me arrepiento del pasado, haré lo que aconsejan la palabras del sabio:
me iré y lo buscaré, y he de encontrarlo, o moriré en el empeño,
mas, cuando tanto me maltrata el Destino, ¿puedo esperar ayuda de Dios?”.