ვის ხატად ღმრთისად გიტყვიან ფილასოფოსნი წინანი,
შენ მიშველე რა ტყვე-ქმნილსა, ჯაჭვნი მაბიან, რკინანი!
ბროლ-ბადახშისა მძებნელმან სათნი დავკარგენ, მინანი;
მაშინ ვერ გავსძელ სიახლე, აწ სიშორესა ვინანი

ამას მოსთქმიდის, იწვოდის, ვითა სანთელი დნებოდის,
დაყოვნებისა მოშიში ისწრაფდის, იარებოდის;
რა შეუღამდის, ვარსკვლავთა ამოსლვა ეამებოდის,
მას ამსგავსებდის, ილხენდის, უჭვრეტდის, ეუბნებოდის.

მთვარესა ეტყვის: “იფიცე სახელი ღმრთისა შენისა!
შენ ხარ მომცემი მიჯნურთა მიჯნურობისა სენისა,
შენ გაქვს წამალი მისისა მოთმინებისა თმენისა,
მიაჯე შეყრა პირისა, შენ გამო შენებრ მშვენისა!”

ღამე ალხენდის, დღე სჯიდის, ელის ჩასლვასა მზისასა;
რა წყალი ნახის, გარდახდის, უჭვრეტდის ჭავლსა წყლისასა,
მას თანა-ჰრთვიდის ნაკადსა სისხლისა ცრემლთა ტბისასა,
კვლა გაემართის, ისწრაფდის წავლასა მისვე გზისასა.

მარტო მოსთქმიდის, ტიროდის ტანად ალვისა ხიანი,
მინდორს თხა მოკლის, სადაცა ადგილი დაჰხვდის კლდიანი,
შეწვის, ჭამის და წავიდის პირ-მზე, გულ-მარიხიანი,
იტყვის: “დავყარენ ვარდნი და, აჰა მე, ვაგლახ, იანი!”

აწ ვერ ვიტყვი მაშინდელსა მე მის ყმისა ნაუბარსა,
რას უბნობდის, რას მოსთქმიდის, რას ტურფასა, რაზომ გვარსა!
ზოგან თოვლი გაეწითლის ვარდსა, ბრჭკლითა ნახოკარსა.
ქვაბნი ნახნა, გაეხარნეს, ზე გავიდა ქვაბთა კარსა.

რა ასმათმან დაინახა, მოეგება, ცრემლი სწვთების,
ვით ეამა, სიხარულსა მართ ვეღარას ვერ მიჰხვდების;
ყმა გარდახდა, მოეხვია, აკოცებს და ეუბნების.
კაცი კაცსა მოელოდეს, მოსლვა დია ეამების.

Sonne, Ebenbild des Gottes nannten dich vordem die Weisen.
Hilf dem Häftling, o erleichtre meiner Ketten rauhes Eisen!
Dem Rubin zulieb verlor ich des Achats geheimes Gleißen;
dort will Nähe mich vernichten, Trennung hier mein Herz zerreißen.“

Er verzehrt sich glutgepeinigt, wie die Kerze niederbrennt;
Furcht, sich zu verspäten, treibt ihn raschern Ritts durchs Berggeländ.
Wie die Nacht anbricht, entzückt ihn das bestirnte Firmament;
selig spricht er mit der Liebsten, die er im Gestirn erkennt.

Dann zum Mond: „Laß dich beschwören, Aug, in deines Gottes Namen.
Liebenden verleihst du ihre Leiden, ihre wundersamen;
doch du schenkst Geduld den Duldern, Lindrung, daß sie nie erlahmen.
Hilf mir heim zur Lunalichten, du, der Schönheit Bild und Samen.“

Schwere Tage, leichte Nächte, Glück im Sonnenuntergang;
naht ein Fluß, steigt er vom Pferde, weidet sich am Wellendrang,
mengt hinein den blutigen Sturzbach, der dem Tränensee entsprang,
schwingt sich wieder in den Sattel, denn sein Weg ist hart und lang.

Einsam zieht der Zederschlanke hin auf kummervollen Wegen;
dort im Felsenhochland glückt’s ihm, eine Gemse zu erlegen,
brät sie eilig, hält dann Mahlzeit, Mars im Herzen, Fluch und Segen,
klagt: „Den Rosenstrauß verstreut ich – eines fernen Veilchens wegen!“

Karg nur könnt ich wiedergeben, was der Ritter harmvoll sprach;
schwerlich formt ich seiner Reden Sinnenkraft und Anmut nach.
Eine Rosensaat von Tränen aus dem Schnee der Firne brach.
Froh gewahrt er endlich jener Grotte Tor und Felsendach.

Ihn erschaut Asmath, die Gute, grüßt mit Augen, arg verweint,
deren Blick, vor jähem Jubel, nichts mehr wahrzunehmen scheint.
Er steigt ab, umarmt und küßt sie, ihr geschwisterlich vereint.
Schön ist die Begegnungsstunde, fand, erharrt, der Freund zum Freund.

ყმა ქალსა ეტყვის: “პატრონი, ნეტარ, სად არის და ვითა?”
ქალი ატირდა ცრემლითა, ზღვათაცა შესართავითა,
ეტყვის: “რა წახვე, გაიჭრა, ქვაბს ყოფა მისჭირდა ვითა;
აწ მისი არა არ ვიცი, არ ნახვით, არ ამბავითა”.

ყმა დაჭმუნდა, ვითამც რამე ჰკრეს ლახვარი გულსა შუა;
ქალსა ეტყვის: “აჰა, დაო, ეგეთიმცა კაცი ნუა!
იგი ფიცი ვით გატეხა! არ ვეცრუვე, ვით მეცრუა?
ვერ იქმოდა, რად მიქადა? თუ მიქადა, რად მიტყუა?!

მე უმისოდ სოფელს ყოფა რათგან ჩირად არ მიღირდა,
რად დავვიწყდი, რად მივსცილდი? რად ვერ გასძლო, რა მისჭირდა?
მან გატეხა ზენარისა რად შეჰმართა, ვით გაპირდა?
მაგრა ავის ბედისაგან ჩემი რამცა გამიკვირდა!”

კვლა ქალი ეტყვის: “მართალ ხარ მაგისსა დამძიმებასა,
მაგრა, რა გავბრჭო მართალი, ნუ მეჭვ რასაცა თნებასა:
არ გული უნდა ფიცის და პირისა გასრულებასა?
იგი უგულო მოელის მართ დღეთა შემოკლებასა.

გული, ცნობა და გონება ერთმანერთზედა ჰკიდიან.
რა გული წავა, იგიცა წავლენ და მისკე მიდიან;
უგულო კაცი ვერ კაცობს, კაცთაგან განაკიდიან.
შენ არ გინახვან, არ იცი, მას რომე ცეცხლნი სწვიდიან.

შენ უმართლე ხარ, ემდურვი, შენ გაეყარე ძმობილსა,
მაგრა ვით ითქმის, ვით გახდა, ვითა გიამბო ცნობილსა!
ენა დაშვრების, გაცვთების, გულსა შეელმის ლმობილსა,
ამას მით ვაზრობ, მინახავს მე უბედურსა შობილსა.

ჯერთ მისი მსგავსი სასჯელი არცა ვის ამბად ჰსმენია.
არა თუ კაცთა, სასჯელი ქვათაცა შემაძრწენია,
დიჯლადცა კმარის, მას რომე თვალთაგან ცრემლი სდენია;
თვით რაცა ჰბრძანოთ, მართალ ხართ: სხვა სხვისა ომსა ბრძენია.

„Sprich, wie fühlt sich dein Gebieter“, fragt der Ritter, „wartet er?“
Und Asmath zerfließt in Tränen, die hinunterziehn zum Meer.
„Als du gingst“, versetzt sie, „litt es ihn im Grottenheim nicht mehr;
er zog aus, ich weiß nicht wohin, und verscholl mir, lang ist’s her.“

Awthandil stöhnt auf, als wär ihm jetzt ein Speer durchs Herz gefahren.
„Beßre Kunde, Schwester“, sagt er, „hofft ich von ihm zu erfahren.
Ich hielt Wort; er brach’s. Ich blieb ihm nah in Fernen und Gefahren.
Mußt er mir die Treu verpfänden, um so treulos zu verfahren?

Ohne ihn hab ich manch schweres Leid in dieser Welt ertragen.
Wie nur konnt er mich vergessen, sich der Freundespflicht entschlagen?
Wie nur durft er seine heiligen Eide frech zu brechen wagen?
Doch was staun ich? Längst schon lernt ich Plagen dulden und entsagen.“

Drauf Asmath: „Hast Grund zum Grame und hast recht, dich zu beschweren.
Nicht mit eitlem Schwatz nun komm ich, nein, mein Wort wird sich bewähren:
Wer Gelübde soll erfüllen, darf er der Vernunft entbehren?
Er, vernunftlos, wünscht, daß rascher sich die leeren Tage jähren.

Denn Vernunft, Gefühl und Willen bilden einen festen Bund.
Schwindet die Vernunft, so schlägt sie auch die andern zwei mit Schwund.
Unvernünftig – ist man Unmensch, menschenfremd im Erdenrund.
Nein, du kennst nicht Tariels Fieber, sahst sein Herz nicht krank und wund.

Recht geschieht’s ihm, der dich preisgab, wenn dein Unmut ihn nun schilt.
Doch wie gibt man dir Vernünftigem von der Unvernunft ein Bild?
Stumpf und müde wird die Zunge, wo das Herze überquillt.
Ich Unselige sah sein Leiden, meines bleibt drum ungestillt.

Niemand hörte je von Nöten, die dem Kummer Tariels gleichen.
Sieh, ein Mensch kann drob versteinern; Stein zu Fleisch und Blut erweichen.
Seine reichen Tränen würden zu des Tigris Quell ausreichen.
Leicht ist man der weise Richter in des Nachbars Kampfbereichen.

მას წამავალსა ვჰკითხევდი, დამწვარსა, ცეცხლ-მოდებულსა:
მოვიდეს, რა ქმნას ავთანდილ? მისსა დამვედრე დებულსა.
მიბრძანა: “მო-ღა-მნახვიდეს მე, მისთვის გაცუდებულსა,
ამათ არ დავჰყრი არეთა, არ გავსტეხ მის ქადებულსა.

მას ზენაარსა არ გავსტეხ, მას ფიცსა არ ვეცრუები,
მად პაემნამდის მოვიცდი, რაზომ-მცა გამდის რუები;
თუ მკვდარი მნახოს, დამმარხოს, თქვას ვაგლახი და უები,
ცოცხალი დავჰხვდე, უკვირდეს, სიცოცხლე არს სათუები”.

ჩემთვის გარდახდა მას აქათ გაყრა მზისა და ქედისა;
ოდენ მოდენა ცრემლისა მჭირს, ველთა მოსალბედისა.
მსჯის გამრავლება ხელ-ქმნილსა სულთქვმისა ზედა-ზედისა,
დავვიწყებივარ სიკვდილსა, ნახეთ ნაქმარი ბედისა!

ესე არაკი მართალი ჩინს ქვასა ზედა სწერია:
ვინ მოყვარესა არ ეძებს, იგი თავისა მტერია”.
აწ ზაფრანია, ვის წინას ვერ ვარდი ჰგვანდის, ვერ ია;
თუღა მოჰნახავ, მონახე, ქმენ, რაცა შენი ფერია”.

ყმამან უთხრა: “უმართლე ხარ, არ მამართლო მდურვად მისად,
მაგრა გაბრჭე, რა მიქმნია სამსახური ტყვესა ტყვისად:
გამოჭრილ ვარ სახლით ჩემით, ვით ირემი ძებნად წყლისად,
მას ვეძებ და მას ვიგონებ, ვიარები ველთა ვლისად.

ბროლ-სადაფნი მარგალიტსა ლალის-ფერსა სცვენ და ჰბურვენ,
მას მოვჰშორდი, ვერ ვეახელ, ვერ მისურვეს, ვერ ვასურვენ,
გამოპარვით წამოსლვითა ღმრთისა სწორნი მოვიმდურვენ,
ნაცვლად მათთა წყალობათა გულნი მათნი შევაურვენ.

პატრონი ჩემი გამზრდელი, ღმრთისაგან დიდად ცხოველი,
მშობლური, ტკბილი, მოწყალე, ცა, წყალობისა მთოველი!
მას ვუორგულე, წამოვე, მართ დავივიწყე ყოველი,
მისი შემცოდე ღმრთისაგან კარგსა აღარას მოველი.

Sieh, ich fragt ihn, als er aufbrach, seiner Feuersqual entwich:
‚Wenn nun Awthandil sich einstellt, was denn sag ich schwesterlich?‘
Er drauf: ‚Da ich ihm nicht nütze, hier im Umkreis such er mich.
Nicht verlaß er diese Gegend; mein Gelöbnis halte ich.

Nein, ich will ihn nicht betrügen, und mein Wort soll gültig dauern.
Bis zum Fristtag will ich warten, wär’s mit Schmerzen und Bedauern.
Findet er mich tot, so soll er mich bestatten und betrauern.
Leb ich noch, so mög er staunen und vor meinem Leid erschauern.‘

Seither ist für mich die Sonne hinterm Nachtgebirg versunken,
rauschend schwanken rings die Täler, wie von meinen Tränen trunken.
Ach, in meinem Wahn und Elend kann ich nur mit Seufzern prunken;
selbst der Tod hat mich vergessen, löscht nicht meinen Schicksalsfunken.

Merk’s, ein Steinpfahl steht in China, drauf ein Wahrspruch, wohlgemeint:
‚Wer nicht Freunde sucht auf Erden, ist sich selbst der ärgste Feind!‘
Den einst Rosigen, Veilchenfrischen, der heut fahl wie Safran scheint,
such ihn, wenn du’s ratsam findest, sei aufs neu mit ihm vereint!“

„Daß du’s mir rechtfertigst, Mädchen“, sprach der Ritter, „leid ich nicht.
Sieh: als Knecht der Minne scheut ich weder Opfer noch Verzicht,
floh mein Heim, ein Hirsch, der durstig aus dem Wald ins Flußtal bricht;
nach ihm forschend im Gefilde, sah ich vor mir sein Gesicht.

Jene Perle, in Perlmutter zart-kristallisch eingefaßt –
unerfüllten Glückes mußt ich von ihr gehn nach kurzer Rast.
Gottesgleichen Eltern tat ich weh durch Flucht in Hehl und Hast;
bös entgalt ich ihre Güte, lud auf mich des Undanks Last.

Mein Erzieher (Gottes Güte lieh ihm höchste Königsmacht)
hat – wie Schnee aus vollen Himmeln – Vaterhuld mir dargebracht.
Ich hingegen brach das Wort ihm und entwich in dunkler Nacht;
vor ihm sündig, hoff ich nimmer, daß mir Gottes Gnade lacht.

ესე ყველაი ასრე მჭირს, დაო, ბედითა მისითა,
არ ვუტყუვე, და მოსრულ ვარ მგზავრი ღამით და დღისითა;
აწ იგი სადმე წასრულა, ვიწვი ცეცხლითა ვისითა,
ცუდ-მაშვრალი და მტირალი ქვე ვზი პირითა მქისითა.

დაო, მეტსა საუბარსა აღარ მომცემს ჟამი და დრო,
არ ვინანი გარდასრულსა, ბრძენთა სიტყვა გავაადრო;
წავალ, ვძებნი, ანუ ვპოვებ, ან სიკვდილი მოვიადრო,
თვარა ბედი აზომ თურე მიკვეთს, ღმერთსა რაღა ვჰკადრო!”

ამის მეტი აღარა თქვა, ატირდა და წამოვიდა,
ქვაბი ჩავლო, წყალსა გახდა, შამბი გავლო, ველს გავიდა;
ქარი, ველთა მონაქროლი, ლალის-ფერსა ვარდსა ზრვიდა;
რად მიმეცო ამა ჭირსა? ბედსა ამას უზრახვიდა.

იტყვის: “ღმერთო, რა შეგცოდე შენ, უფალსა, არსთა მხედსა,
რად გამყარე მოყვარეთა, რად შემასწარ ამა ბედსა?
ერთი ორთა მგონებელი ვარ საქმესა წასაწყმედსა,
მოვკვდე, თავი არ მეწყალვის, სისხლი ჩემი ჩემსა ქედსა!

მოყვარემან ვარდის კონა გულსა მკრა და დამიწყლულა,
იგი ფიცი, ჩემგან სრული, მან აღარა გამისრულა;
მას თუ გამყრი, საწუთროო, ჩემი ლხინი გარდასრულა,
სხვა მოყვარე თვალსა ჩემსა გაკიცხულა, გაბასრულა.

კვლა იტყვის: “მიკვირს ნავღელი კაცისა ჭკუიანისა.
რა მჭმუნვარებდეს, რას არგებს ნაკადი ცრემლთა ბანისა?
სჯობს გამორჩევა, აზრობა საქმისა დასაგვანისა,
აწ მეცა მიჯობს მონახვა მის მზისა ლერწამ-ტანისა”.

ყმა გაემართა საძებრად მტირალი, ცრემლთა მფრქვეველი,
ეძებს, უზახის, უყივის, დღეებრ ღამეთა მთეველი;
სამ დღემდის მოვლო მრავალი ხევი, შამბნარი, ტყე, ველი;
ვერ პოვა, მივა მჭმუნვარე, ვერას ამბვისა მცნეველი.

Alles litt ich ihm zuliebe, dem ich ganz ergeben bin;
ohne Falsch bin ich gewandert Tag und Nacht zu Tariel hin;
er jedoch, um den ich fiebre, ging davon mit leichtem Sinn;
ich, umsonst bemüht und müde, sitz nun hier und stütz mein Kinn.

Nun genug der Worte, Schwester, meine Mußefrist verrann.
Nicht bereu ich das Vergangne, denn so hält’s der weise Mann.
Jetzt will ich den Recken finden, sonst zieht mir der Tod voran.
Will mit Gott nicht hadern; alles fügt sich strengem Schicksalsbann.“

Spricht’s aufschluchzend, steigt zu Pferde, sprengt hinaus durchs Grottentor,
folgt der Schlucht, durchquert den Bergbach, dann der Niedrung Ried und Rohr;
rauher Wind fiel ein im Tale, und die rote Rose fror.
„Warum mehrst du meine Qualen?“ warf er seinem Schicksal vor.

„Womit hab ich mich versündigt, Herr, der jede Seele kennt?
Welch ein Los! von meinen Lieben hast du, Ewiger, mich getrennt.
Einsam sehn ich mich nach zweien; doch mein Boden bebt und brennt.
Schenkt den Tod mir, gern verblut ich, du, den man Erbarmer nennt!

Tief hat mich mein Freund verwundet, traf mich mit dem Rosenstrauß.
Den ich hielt, den Schwur, den brach er; ich verlor mein Heim und Haus.
Wenn du, Welt, mich von ihm sonderst, ist mein Glück und Wohlsein aus.
Jeden andern Freund verschmäh ich als unholden Spott und Graus.

Wunder nimmt mich ein Vernünftiger, der dem eignen Kummer frönt.
Frommen ihm die nassen Wangen, da er tränenselig stöhnt?
Lieber Wege wählen, handeln, tun, was das Geschick versöhnt.
Jene Sonne gilt’s zu suchen, die der Pappelwuchs verschönt!“

Tränenüberperlt und traurig folgt er ungewissem Pfad,
Tariel suchend, Tariel rufend, überall, wohin er trat;
schon drei Tag und Nächte Buschwerk, Waldgewirr und Felsengrat,
doch umsonst ist alle Suche, und er weiß sich keinen Rat.