დედოფალმან ეგრე ბრძანა: “ობოლ-ქვრივნი მოასხენით,
ყველაკაი დაამდიდრეთ, საბოძვრითა აავსენით”;
თვით უბოძა უსაზომო, რომ არ ითქმის კაცთა ენით:
ულოცეთო დღეგრძელობა, ესე ღმერთსა შეჰვედრენით.

ტარიელ თქვა: “დედოფალო, გკადრებ ერთსა მოსახსენსა:
შეიწყალე რამაზ მეფე, მიავალე ღმერთსა შენსა!
ვნახე, მეტად შემებრალნეს, შეუშინდა ხრმალსა ჩვენსა.
ღმერთი ალხენს მონანულსა, მოცთომილსა, ცრემლ-ნადენსა”.

დედოფალმან ლმობიერად “შევუნდობო”, ესე ბრძანა;
მოიყვანა რამაზ მეფე, ხელმწიფეთა ათაყვანა;
ყოვლით კერძო მომღერალთა ხმები გაეთანისთანა, –
ჭირთა მათგან გარდახდილთა ესე ლხინი შეაგვანა.

ოქრო, თვალი, მარგალიტი, შვენიერი სანახავად,
ყოვლგან იდვის ვითა გორი, მოდის ველთა მოსარწყავად;
ვისცა სწადდის, ალაფობდის, წაიღიან უკითხავად,
მანდატური არვის სცვიდის, ბოლოს ვინ ჯდის, ანუ თავად.

ავთანდილ და ფრიდონისთა სპათა ეტყვის მეფე დიდი:
სტუმარნი ხართ, შოებისა სირცხვილი და ნუ გაქვს რიდი!
თვითოს კაცსა თვითო ჯორი მარგალიტი ანაკიდი –
ესე მისცა საბოძვარი, სხვას ყველასა ვერ დავსთვლიდი.

ავთანდილ და ფრიდონისთვის საბოძვარსა ვინ დასთვალავს!
ვერ გამოთქვამს სიმრავლესა ენა, ამად თავსა კრძალავს!
რაცა ედვა, უკეთესსა დედოფალი არ დაჰმალავს,
მათ უხმობდა მხსნელად მათად, ტკბილად უჭვრეტს, არა ჰლალავს.

სრულნი ინდონი ავთანდილს და ფრიდონს მწედ ხადოდიან:
თქვენგან გვჭირს კარგი ყველაი, – მართ ამას მოიტყოდიან,
ვითა პატრონსა სჭვრეტდიან, რაც სწადდის, მას იქმოდიან,
სადარბაზებლად ნიადაგ მათ წინა მოვიდოდიან.

„Witwen laßt und Waisen kommen!“ rief die Fürstin; „mit Geschenken
sollt ihr alle überhäufen und nicht eine Seele kränken!“
Und sie selbst verteilte Schätze überreich, nicht auszudenken.
„Betet für das Wohl des Brautpaars, mög sie Gott zum Heile lenken!“

Tariel sprach: „O gute Herrin, nun erbitt ich eine Gnade:
Gnade für Ramaz, den Herzog! Um den armen Gauch ist’s schade.
Er erbarmt mich, bebt vorm Schwerte, kauert, friert, ich sah ihn grade.
Gott hebt Sünder aus der Reue wie aus reinigendem Bade.“

Drauf die Königin: „So sei’s denn!“ Und man führt den Sträfling vor.
Fürst Ramaz verneigt sich fürchtig, blickt zum Herrscherpaar empor.
Man vereint die Sänger; ihre Gruppen singen nun im Chor.
Für verwundne Bitternisse laben tröstlich sie das Ohr.

Perlen, Gold und Edelsteine, wie ein bunter Niederschlag,
sind verstreut auf Gassen, Plätzen, als ihr reichlicher Belag.
Wer da raffen wollte, raffte ohne jede Bitt und Frag.
Und der Mundschenk hat bei Tische heute einen schweren Tag.

Tariel lädt die Mannen seiner Freunde zu sich: „Seid uns Gäste!
Ohne Scheu greift zu, bedient euch! also ziemt’s bei unserm Feste.“
Eine Maultierladung Perlen schenkt er jedem, alles Beste;
jeder legt noch manchen Bundvoll drüber und errafft die Reste.

Wer ermißt, was dargebracht ward für Phridon und Awthandil!
Keine Zunge zählt die Gaben, staunend schweigt die Zunge still.
Offen stehn der Fürstin Kammern: nehmt, was Herz und Auge will!
Huldvoll blickt sie, weiht den Rettern der Gefühle Herzensfüll.

All die Inder nennen Retter Awthandil und auch Phridon;
alles ruft: „Ihr brachtet Segen und des Himmels Tugendlohn!“
Jeden von den beiden ehrt man als Gebieter und Patron;
täglich grüßt man sie mit Kniefall wie vor Altar oder Thron.

ტარიელ რამაზ მეფესა უბოძა საბოძვარია
უბრძანა: “ხარკსა მოგვცემდი, მართ ვითა შენი გვარია”.
მან თაყვანის-სცა, პირსა ქვე მიწამდის დამდებარია,
წავიდა მისი მლოცველი, არ ომთა მომკვეხარია

ინდოთ მეფე უბრძანებდა ასმათს, მისსა შეკვდომილსა:
“რაცა შენ ჰქმენ, არ უქმნია არ გამზრდელსა, არცა ზრდილსა;
აწ ინდოეთს სამეფოსა მეშვიდესა, – ერთსა წილსა, –
ზედა დაგსვამ; შენი იყოს, გვმსახურებდი ტკბილი ტკბილსა.

ვინცა გწადდეს, ქმრად შეირთე, სამეფოსა ეპატრონე;
მუნიდაღმა გვმსასურებდი, თავი შენი დაგვამონე!”
ასმათ ფერხნი გარდუკოცნა: “შენგან-აო ჩემი ღონე,
მონობისა უკეთესი რამც ვიშოვნე, რამც ვიქონე?”

მოახსენა: “ხელმწიფეო, ვიკადრებ და ნუ გასწყრები:
თუ ხმელეთი სრულად მქონდეს, ვერცა მაშინ გაგეყრები,
მე მეყოფა შუქი თქვენი, ვარ მზის ეტლთა შენასწრები,
ვერ გავსწირავ ჩემგან ზრდილსა, არცა სხვაგან ვიარები”.

კვლაცა უბრძანა ტარიელ: “კმარს შენი ჭირთ ნახულები,
გვახსოვან შენნი ჩვენზედა თვალნი ცრემლ-ნაფახულები;
სჯობს, მოისმინო ნათქვამი, ჰქმნა ჩემგან გაზრახულები,
ბოროტი სცვალო კეთილად, გყვენ სპანი ხრმალ-მახულები”.

დაჰმორჩილდა, მოახსენა: “ჭირთა ჟამი ერთხელია”.
მოიყვანეს კარგი მოყმე, გონიერი, არ ხელია;
ასმათ მისცეს, მიუძღვების, დაუჭირა სახელია,
იგი კაცი გაადიდეს, აქვს მეფობის სახელია.

ერთგან სამთავე ძმობილთა დაყვნეს ცოტანი დღენია;
თამაშობდიან, უსახო მიუდიოდის ძღვენია:
რა მარგალიტი ღარიბი, რა უკეთესი ცხენია!
მაგრა ავთანდილს სურვილმან დაღრეჯა დააჩენია.

Tariel schickt Ramaz, dem Fürsten, Ehrengaben mild und gut
und befiehlt ihm: „Zahle weiter den geschuldeten Tribut!“
Jener wirft sich scheu zu Boden, barhaupt, grau und unbeschuht,
geht dann, Tariel segnend, ohne Kriegsgeprahl und Übermut.

Zu Asmath spricht Indiens König: „Herzenstreue Helferin,
kein Erzieher und kein Zögling kommt dir gleich an Edelsinn.
Einen von den sieben Gauen Indiens nimm als Lehen hin;
dienend sei Gebietrin, Süße, der ich traut verbunden bin!

„Wähl dir einen braven Gatten, waltend stütz dich wohl auf ihn,
der uns treu Gefolgschaft leiste und mit dir dem Reiche dien.“
„Nein, auf Euch nur bau ich!“ ruft sie, liegt vorm Throne auf den Knien.
„Eure Magd zu sein – dies höchste Lebensglück sei mir verliehn!

Fürst, laßt kühn ein Wort mich sagen und verhaltet Euern Grimm:
Nie verlaß ich Euch, gäbt Ihr auch mir die Welt und sagtet: nimm!
Euer Strahl genügt mir, da ich mit Euch Not litt reichlich schlimm.
Will mich nie vom Zögling trennen, wie man auch mein Los bestimm.“

Wiederum sprach Tariel: „Gute, hast genugsam Leid gelitten.
Weiß noch, wieviel Tränen deinem Schwesteraug um uns entglitten.
Folge lieber unsrer Weisung, Herz, laß dich nicht dreimal bitten.
Und zum Heil das Unheil wendend, herrsch in deiner Krieger Mitten!“

Da nun fügt sie sich. „Des Grames“, spricht sie, „ist nur kurze Frist.“
Rasch erwählt wird ihr ein Ritter, der des Bundes würdig ist;
und Asmath zum Throne führend, hält er ihren schlanken Rist.
Hier erhöht man ihn zur Herrschaft, die nicht Rang noch Ehren mißt.

Den drei Eidgebrüdern sind schon Tage im Genuß verflossen;
Spiel, Turnier und Tafelfreuden werden heitern Sinns genossen,
und Geschenke: welche Perlen! welche Pracht von edlen Rossen!
Doch schon trennt die Minnesehnsucht Awthandil von den Genossen.

ტარიელ ცნა, ამა ყმასა ცოლისათვის მოესურვა.
უბრძანებდა: “გული შენი, განაღამცა მომემდურვა;
აწ ვაგლახ მე, ჭირი შენი გონებამან შვიდით ურვა,
მოგშორდები, საწუთრომან ლხინი ასრე დამიშურვა”.

კვლა ფრიდონცა დაეთხოვა: “წავიდეო სახლსა ჩემსა,
ზედას-ზედა დავსტკებნიდე დარბაზსა და ამა თემსა;
სამსახურსა მიბრძანებდი, უხუცესი ვითა მრწემსა,
თქვენთვის ასრე მომსურდების, წყაროსათვის ვით ირემსა”.

მასცა უბოძა ფარმანი: “წა, სახლი მოიარეო,
მე ნუ გამწირავ, მნახევდი, ადრე მობრუნდი გარეო”.
ავთანდილს უთხრა: “უშენოდ რა-მცაღა გავიხარეო?
რათგან ისწრაფი, ნუ გაგვა. მიგელის ლომსა მთვარეო!”

როსტანისთვის წაატანა ძღვნად ტურფები ჯუბაჩები,
კვლა ჭურჭელი თვალთა თლილთა, არ კოვზები, არ ჩამჩები:
ჩემ მაგიერ მიუტანე, წაო, ნურას მეურჩები.
ავთანდილ თქვა: “არა ვიცი, მე უშენოდ ვით დავრჩები!”

ქალსა ქალმან გაუგზავნა ყაბაჩა და ერთი რიდე,
რომე ჩაცმა-დაბურვასა ვინ-მც ღირს იყო მათგან კიდე!
ერთი თვალი – წამღებელსა, ვერა თქვას, თუ: “ცუდად ვზიდე”, –
ღამე მზეებრ გაანათლის, ჩნდის, სადაცა შეჰხედვიდე.

ავთანდილ შეჯდა, წავიდა, ტარიას გაესალამა;
იგი ორნივე გაყრისა დაწვნა ცეცხლისა ალამა;
სრულად ინდონი მისტირან, ცრემლმან მინდორი დალამა;
ავთანდილ იტყვის: “მომკლაო სოფლისა მე სამსალამა”.

ერთგან ფრიდონ და ავთანდილ იარნეს დღენი მცირენი;
გზამან გაყარნა, წავიდეს თავის-თავ ანატირენი;
კარგად მოუხდეს მათ მათნი საქმენი დანაპირენი;
ავთანდილ მიხდა არაბეთს, ნახნა არ ცუდნი ჭირენი.

Tariel spürt des Freundes Bangnis, sieht ihn nach der Gattin schmachten.
„Bist mir gram“, so sagt er, „sicher muß dein Herz mich jetzt verachten.
Ach, schon schwimmt dein Weh von seinem siebten Wellengrat zum achten.
Trennung naht, ich fühl des Schicksals Neid mir nach dem Glücke trachten.“

Auch Phridon will Abschied nehmen: „Nun ist’s Zeit, nach Haus zu eilen.
Oft in Hinkunft stampf ich wieder dieser Gegend Straßenmeilen,
will als Knapp und Knecht (befiehl nur!) oft noch deine Tage teilen;
will gelabt, ein Hirsch am Waldquell, sanft in deinem Schatten weilen.“

Und der Inderfürst entläßt ihn: „So zieh heim denn, stolz und bieder!
Denk an mich, kehr bald als lieber Gast in unsre Gaue wieder!“
Spricht zu Awthandil: „Dein Abschied reißt den Bau der Freude nieder.
Doch was tun? Es harrt die Mondin ihres Leun. Wir bleiben Brüder!“

Rostewan, dem König, sendet Tariel Pelze, prunkgemäße,
und auch zierlich feingestochne, schmuck geschnittne Steingefäße.
„Bring ihm, Awthandil, die Gaben, daß er meiner nie vergäße!“
Awthandil sagt: „Wenn ich ohne dich nur Lebenskraft besäße!“

Und für Thinathin schickt Nestan eines Umhangs seidne Pracht
(Thinathin allein ist würdig dieser sternverklärten Tracht)
und noch einen Stein von solchem Zauber, daß das Herze lacht:
ja, er leuchtet, eine jüngre Sonne, fernhin durch die Nacht.

Awthandil sitzt schon im Sattel, sagt zu Tariel: „Freund, ade!“
Beider Ritter Herzen flammen todesbang im Abschiedsweh;
und von Indiens Gram und Klage steht im Tal ein Tränensee.
Awthandil klagt: „Böse Schickung ist das Gift, dran ich vergeh.“

Mit Phridon zieht Awthandil noch tagelang die gleiche Strecke;
endlich gabelt sich die Straße, jeder folgt dem eignen Zwecke.
Glück winkt beiden und Erfüllung, was ihr Geist auch Kühnes hecke.
Awthandil erreicht Arabien; Schirm war ihm des Himmels Decke.

გამოეგებნეს არაბნი, სამეფო დააშვენა მან;
ნახა მზე მისი, მიჰრიდა მისთა სურვილთა წყენამან;
მას თანა ტახტსა და-ვე-ჯდა, ალხინა მჭვრეტთა ლხენამან,
გაახელმწიფა გვირგვინი ზეცით მოსრულმან ზენამან.

მათ სამთავე ხელმწიფეთა ერთმანერთი არა სძულდეს,
ერთმანერთსა ჰნახვიდიან, საწადელნი გაუსრულდეს,
ბრძანებისა შემცილენი მათთა ხრმალთა და-ვე-წყლულდეს,
მოიმატნეს სამეფონი, გახელმწიფდეს, გამორჭმულდეს.

ყოვლთა სწორად წყალობასა ვითა თოვლსა მოათოვდეს,
ობოლ-ქვრივნი დაამდიდრნეს და გლახაკნი არ ითხოვდეს,
ავთა მქმნელნი დააშინნეს, კრავნი ცხვართა ვერა სწოვდეს,
შიგან მათთა საბრძანისთა თხა და მგელი ერთგან სძოვდეს.

გასრულდა მათი ამბავი ვითა სიზმარი ღამისა.
გარდახდეს, გავლეს სოფელი, – ნახეთ სიმუხთლე ჟამისა!-
ვის გრძლად ჰგონია, მისთვისცა არის ერთისა წამისა.
ვწერ ვინმე მესხი მელექსე მე რუსთველისად ამისა.

ქართველთა ღმრთისა დავითის, ვის მზე მსახურებს სარებლად,
ესე ამბავი გავლექსე მე მათად მოსახმარებლად,
ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად,
ორგულთა მათთა დამწველად, ერთგულთა გამახარებლად.

დავითის ქმნანი ვითა ვთქვნე სიჩალხე-სიხაფეთანი!
ესე ამბავნი უცხონი, უცხოთა ხელმწიფეთანი,
პირველ ზნენი და საქმენი, ქებანი მათ მეფეთანი,
ვპოვენ და ლექსად გარდავთქვენ, ამითა ვილაყფეთანი.

ესე ასეთი სოფელი, არვისგან მისანდობელი,
წამია კაცთა თვალისა და წამწამისა მსწრობელი!
რასა ვინ ეძებთ, რას აქმნევთ? ბედია მაყივნებელი,
ვის არ შეუცვლის, კარგია, ორისავ იყოს მხლებელი.

Sieh! Arabiens Volk zog festlich dem erlauchten Herrn entgegen.
Seine Teure sah er wieder, mochte nicht mehr Kummer hegen;
thronte mit ihr, Gruß und Beifall folgte ihm auf allen Wegen,
denn der hohe Herr des Himmels krönte seine Macht mit Segen.

Und das Dreigestirn von Herrschern – Tariel, Awthandil, Phridon –
hielt zusammen wie die Zinken einer festgefügten Kron.
Weh dem frechen Feind! Drei Schwerter zahlten ihm den harten Lohn;
jeder von den dreien beugte ferne Länder seinem Thron.

Allwärts streuten sie wie Schneefall Wonne, Glück und Wohlbehagen;
wo sie herrschten, hatten Arme, Witwen, Waisen nicht zu klagen;
Lämmer sah man ruhvoll saugen, Bösewichte scheu verzagen,
Wolf und Ziege friedlich weidend, freundlich lagernd sich vertragen.

So verfloß denn jener Helden Mär, als wär’s ein Traum bei Nacht.
Und ihr Wandel durch die Arglist unsrer Scheinwelt ist vollbracht.
Dauernd scheint, doch kurz währt jedes Lebens Pracht und Niedertracht.
Hab, ein Meßche aus Rusthawi, mich an dieses Werk gemacht

Für den Abgott der Georgier, David, der da strebt zum Lichte,
ihm zur Kurzweil und Ergötzung reimt ich diese Versgeschichte.
Seht, vom Osten bis zum Westen macht er jeden Feind zunichte.
Treu bestärkt er die Getreuen, züchtigt die abtrünnigen Wichte.

Kann ich Davids Werke schildern, seinen Glanz und Heldenmut?
Eine fremde Mär von fremden Herrschern fand ich schön und gut;
alten Bräuchen, kühnen Taten zollt sie festlichen Tribut.
Und ich faßte sie in Verse, wie man’s zur Zerstreuung tut.

Treulos ist die Welt und tückisch, nur Betrug ist ihr Ertrag;
bloß ein Augenblick das Leben, kürzer als ein Wimperschlag.
Wohin strebt ihr? Was betreibt ihr? Wißt, am End steht Schmach und Plag.
Selig, wem das Schicksal wohlwill vor und nach dem Sterbetag.