მე ვარო მონა მეფისა მაღლისა, ქაჯთა მფლობლისა;
მათ მიჰხვდა ცემა სენისა, მათისა დამამხობლისა:
მოგვიკვდა შემწე ქვრივისა, შემწყნარებელი ობლისა,
აწ შვილთა მისთა და მისი ზრდის, უკეთესი მშობლისა.

დულარდუხტ არის დიაცი, მაგრა კლდე, ვითა ლოდია,
ვისცა არ დაჰკოდს, ყმა მისი ვერავის დაუკოდია;
მას უსხენ წვრილნი ძმის-წულნი: როსან და ერთი როდია, –
აწ იგი ქაჯეთს ხელმწიფედ ქვე ზის, მორჭმული სწოდია.

გვესმა ამბავი, ზღვათ იქით სიკვდილი დისა მათისა,
შეიჭირვებდეს ვაზირნი, დაშალეს ქმნა ხალვათისა:
ვითა ვჰკადროთო დავსება პირისა, ხმელთა მნათისა?
როშაქ მონაა, თავადი მონისა ბევრ ათასისა.

როშაქ ბრძანა: “მო-ცა-ვინ -მკლას, მე ტირილსა არ დავჰხვდები.
მინდორს წავალ, ვიმეკობრებ, ალაფითა ავივსები,
შინა მოვალ შოვებული, ადრე ზედა მოვესწრები,
მეფე დისა დატირებად წავიდოდეს, წა-ცა-ვჰყვები”.

გვითხრა მისთა ხელისათა: “წავალ, თანა წამომყევით!”
წაგვიტანა მონა ასი, ყველაკაი მისგან რჩევით.
დღისით, მზისით ვმეკობრობდით, ღამეთაცა ვიყვნით თევით;
დია ვლეწეთ ქარავანი, ლარი ჩვენკე გარდმოვდევით.

მინდორ-მინდორ მოვდიოდით ჩვენ ღამესა დია ბნელსა,
დიდნი რამე სინათლენი გამოგვიჩნდეს შუა ველსა;
ვთქვით, თუ: “მზეა, ნუთუ ზეცით ჩამოჭრილი ზედა ხმელსა!
დაბნეულნი მივეცენით გონებასა ჩვენსა მსჯელსა.

ზოგთა ვთქვით: არის ცისკარი; ზოგთა ვთქვით: არის მთვარეო;
მას დარაზმულთა მივჰმართეთ, ახლოს-მცა ვნახეთ ბარეო!
შორს მოვუარეთ, მივედით, შემოვადეგით გარეო;
მით ნათლიდაღმა გამოხდა ხმა, ჩვენი მოუბარეო.

Soy esclavo del magnífico rey, del señor que gobernaba a los Kadjis.
Por desgracia cayó enfermo de un mal repentino que lo condujo a la muerte.
La esperanza de los huérfanos, el socorredor de las viudas se nos fue.
Es ahora su hermana Dularduk la que educa a sus hijos como una madre.

Dularduk, aunque mujer, es fuerte y firme como una roca.
Sus caballeros jamás son heridos; son ellos los que hieren a los otros.
Sus sobrinos, Rosan y Rodia, son todavía muy jóvenes,
así que ella ocupa el trono de Kajetia, y todos la llaman “la Poderosa”.

Hace poco supimos que había muerto su hermana en un país muy lejano.
Todos los visires se reunieron en consejo muy apesadumbrados:
“¿Cómo le daremos la noticia de que se ha extinguido aquella luz?”.
Rochak, caudillo de guerreros y caballero valiente, dijo a los visires:

“Aunque me maten por mi ausencia, tengo que marcharme al amanecer.
Recorreré los campos, estaré al acecho y conseguiré un botín rico y abundante.
Después regresaré enriquecido a la corte para el buen tiempo.
Y si la reina debe asistir al duelo por su hermana, yo conduciré su escolta”.

Y después nos dijo a nosotros, sus guerreros: “Me marcho, venid conmigo”.
Con él partimos un centenar de esclavos que él mismo escogió.
Descansábamos de día, por la noche recorríamos los caminos,
y atacábamos las caravanas destruyéndolas y apoderándonos del botín.

Una noche mientras vagábamos por los campos en la más completa oscuridad,
distinguimos en medio de la negrura un resplandor extraño y luminoso,
y pensamos: “¿Es que el sol del cielo ha huido y descendido a la tierra?”.
Estábamos desconcertados y nos dejamos arrastrar por disparatados pensamientos.

Unos decían: “Es el lucero del alba”, y otros afirmaban: “No, es la luna”.
Deseosos de saber la verdad nos aproximamos todos en formación,
y cuando nos acercamos a la luz, hicimos un gran círculo para rodearla,
y para nuestro asombro, saliendo de la claridad, una voz vino hasta nosotros.

გვითხრა: “ვინ ხართ, ცხენოსანნო? თქვენ სახელნი თქვენნი თქვენით;
გულანშაროთ მოციქული ქაჯეთს მივალ, მერიდენით!”
ესე გვესმა, მოვადეგით, ალყად გარე მოვერტყენით,
პირ-მზე რამე ცხენოსანი გავიცადეთ თვალით ჩვენით.

ვუჭვრიტეთ პირსა მნათობსა, ელვათა მაელვარებსა;
მისი ციმციმი მზისაებრ ეფინებოდა არებსა;
ძვირ-ძვირად გვეუბნებოდა სიტყვასა რასმე წყნარებსა,
კბილთაგან შუქი შეადგა ზედა გიშრისა სარებსა.

კვლა ვეუბენით მას მზესა ტკბილ-მოუბრითა ენითა.
არ მონა იყო, ტყუოდა, ჩვენ ესე შევიგენითა;
როშაქ შეატყო ქალობა, გვერდსა წაუდგა ცხენითა,
აღარ გავუშვით, დაჭირვა ვჰკადრეთ ხელითა ჩვენითა.

კვლა ვჰკითხეთ: “გვითხარ მართალი საქმე შენ მზებრ ნათელისა,
ვისი ხარ, ვინ ხარ, სით მოხვალ მანათობელი ბნელისა?”
მან არა გვითხრა გაუშვა წყარო ცრემლისა ცხელისა.
რა საბრალოა გავსილი მთვარე, ჩანთქმული გველისა!

არცა რა ცხადი ამბავი, არცა რა დასამალავი,
არა არ გვითხრა, ვინ იყო, ან ვისგან ნამუხთალავი;
ქუშ-ქუშად გვეუბნებოდა კუშტი, თავისა მკრძალავი,
ვითა ასპიტი, მჭვრეტელთა მისთა თვალითა მლალავი.

როშაქ გვიბრძანა: “ნუ ჰკითხავთ, აწ თურე არ-სათქმელია,
ამისი საქმე უცხოა, საამბობლადცა ძნელია;
ბედი მეფისა ჩვენისა არსთაგან სანატრელია,
მით რომე ღმერთი მას მისცემს, რაც უფრო საკვირველია.

ესე ღმერთსა მისაგვრელად მისად ჩვენთვის მოუგვრია,
მივუტანოთ არმაღანად, დაგვიმადლებს მეტად დია.
თუ დავმალავთ, დავმჟღავნდებით, მეფე ჩვენი ამაყია,
პირველ – მათი შეცოდება, მერმე დიდი აუგია”.

Decía: “¿Quiénes sois, caballeros? Decidme vuestros nombres.
Yo soy un mensajero de Gulantcharo y voy sin compañía hacia Kajetia”.
Entonces nosotros, cerrando el círculo, nos fuimos acercando,
y ante nuestros ojos apareció un jinete cuyo rostro semejaba al sol.

Contemplamos aquel rostro cuyo brillo iluminaba todo alrededor.
Sus largas pestañas, como los rayos del sol, lanzaban destellos.
Hablaba poco, pero cuando lo hacía, pronunciando corteses palabras,
el reflejo brillante de sus dientes alumbraba las pestañas de jade.

Nos dirigimos entonces a aquel sol con lengua elocuente y dulce.
No era un esclavo; había querido engañarnos y entonces nos dimos cuenta.
Rochak fue el primero en adivinar que era una mujer y cabalgó hasta ella al punto,
y nosotros la cogimos por las manos y el vestido para impedir que huyera.

En seguida le preguntamos: “¿Quién eres tú, que iluminas la oscuridad con tu luz?
¿De dónde vienes, dónde está tu casa, a qué pueblo perteneces?”.
Pero ella guardó silencio mientras dejaba correr una fuente de lágrimas.
La luna llena despierta compasión cuando es eclipsada y devorada por la serpiente.

Ni su historia ni sus secretos, nada quiso decirnos;
ni quién era ni quién había sido el culpable de que se viera así.
Se dirigía a nosotros encolerizada, de manera hosca y a la defensiva,
y como un aspic nos miraba, fascinando a los que la rodeábamos.

Rochak dijo: “¡Silencio! No es el momento de hablar ahora.
Sin duda su historia será extraña y difícil de contar.
La buena fortuna de nuestra reina puede ser envidiada por cualquiera,
pues Dios le ha concedido este prodigio que sobrepasa toda maravilla.

Dios nos ha enviado este don para ponerlo en manos de nuestra soberana.
Cuando le entreguemos este presente, ella nos estará muy agradecida.
Si la ocultamos, terminarán por descubrirlo y Dularduk es muy severa;
sería además una gran villanía y una ofensa para nuestra reina.

მივემოწმენით, თათბირნი არ კიდე გავაკიდენით;
დავბრუნდით, ქაჯეთს მივჰმართეთ, მას წინა მოვეკიდენით,
არცა რა ვჰკადრეთ ხელდახელ, არცა თუ წავეკიდენით;
იგი ტირს, ღაწვსა გულ-მდუღრად ჩაჰრცხის ცრემლისა კი დენით.

მე როშაქს ვჰკადრე: “გამიშვი კვლა ადრე თქვენი მხლებელი;
აწ გულანშაროს ქალაქსა ვარ საქმის რასმე მდებელი”.
მან გამომიშვა, აქ სადმე ლარი მიც წასაღებელი,
თანა წავიტან, წა-ცა-ვალ მე მათი ზედა-მსწრებელი”.

მათ კაცთა დია ეამა ესე ამბავი მონისა.
მე გავიგონე, შე-რე-მშრა ნაკადი ცრემლთა ფონისა,
მენიშნა, ყოვლი ნიშანი ვიცან ჩემისა ღონისა,
ცოტაი ლხინი მომეცა, მსგავსი დრამისა წონისა.

მოვიყვანე იგი მონა, ახლოს დავსვი ჩემსა წინა,
ვჰკითხე: “მითხარ, რას იტყოდი? გაგონება მეცა მინა”.
მან იგივე კვლა მიამბო, რაცა მუნით მომესმინა,
მან ამბავმან გამაცოცხლა, სულთ-მობრძავი დამარჩინა.

მე ორნი შავნი მონანი მყვანან სავსენი გრძნებითა:
უჩინოდ მივლენ, წამოვლენ მათითა ხელოვნებითა;
მოვასხენ, ქაჯეთს გავგზავნენ, ვარქვი, თუ: “ნუ დასდგებითა,
მაცნობეთ მისი ამბავი თქვენითა მოქმედებითა”.

სამ დღე მოვიდეს, მიამბეს, ფიცხლავ ებიჯა გზისადა:
“მიუგვრიაო მეფისა, ზღვას იქით წამავლისადა,
ვერვის შეუდგმან საჭვრეტლად თვალნი, მართ ვითა მზისადა,
ქვე დაუწინდავს საცოლედ როსან ცოტასა ყმისადა.

როსანს შევჰრთოთო, – დულარდუხტს მეფესა უბრძანებია, –
ჯერ ქორწილობად არა მცალს, აწ გული ცეცხლ-ნადებია;
შემოვიქცევი, შევისძლობ, ვინ ცისა მზედ ნაქებია”.
ციხეს დაუსვამს, ხადუმი ერთაი უახლებია.

Ésas fueron las órdenes; todos estuvimos de acuerdo y no hubo más que discutir.
Partimos siguiendo la senda hacia Kajetia y la llevamos con nosotros,
pero no nos atrevíamos a acercarnos a ella ni osábamos hablarle.
La dama lloraba con el corazón abrasado y las lágrimas bañaban sus mejillas.

Entonces le dije a Rochak: “Déjame partir y pronto regresaré a servirte.
Tengo algunos asuntos que debo resolver en la ciudad de Gulantcharo”.
Él me ha permitido venir pues necesito comprar aquí algunas mercancías,
así que primero iré a adquirirlas, y luego podré reunirme con mis compañeros”.

Todos se mostraron encantados con la historia que el esclavo había contado.
Al oírla, la fuente de las lágrimas se abrió de nuevo en mi rostro:
aquella que alentaba mi vida, era sin duda la mujer del relato,
y sentí un poco de esperanza y alegría, apenas el peso de un dracma.

Hice llamar al esclavo y le invité a sentarse junto a mí.
“Repite con detalle”, le dije, “lo que acabas de contar a tus amigos”.
Y de nuevo narró punto por punto la historia que yo había oído.
En medio de la muerte la noticia hizo revivir mi alma.

Yo tengo dos esclavos negros que conocen el arte de la magia,
y que pueden por medio de sortilegios hacerse invisibles.
Los mandé llamar y sin dilación los envié a las tierras de Kajetia.
“No os entretengáis y traedme pronto noticias de ella”, les ordené.

Regresaron tres días más tarde habiendo cumplido con toda diligencia:
“La tiene la reina, que está a punto de partir allende los mares.
A nadie le está permitido poner sus ojos en ella, aunque su rostro es un sol.
Dice la gente que la reina la ha destinado a ser esposa de Rosan, su joven sobrino”.

“La casaremos con Rosan”. Ésta ha sido la decisión de la reina Dularduk.
“Ahora”, ha dicho ella, “mi corazón está dolorido y no es momento para la boda.
A mi regreso aquella a la que llamamos sol será esposa de mi sobrino”.
La dama está encerrada en la fortaleza y sólo un eunuco se ocupa de servirla.

ყოვლი მცოდნელი გრძნებისა მას თანა წაუტანია,
მით რომე გზა საჭიროა, მტერნი საომრად მზანია;
ქვე დაუყრია მოყმები, ვინც უფრო გულოვანია,
დაეყოვნების: წასრულა, ჯერეთ ცოტაი ხანია.

ქაჯთა ქალაქი აქამდის მტერთაგან უბრძოლველია:
ქალაქსა შიგან მაგარი კლდე მაღალი და გრძელია,
მას კლდესა შუა გვირაბი, ასაძრომელი ხვრელია,
მუნ არის მარტო მნათობი, მისთა შემყრელთა მწველია.

გვირაბის კარსა ნიადაგ მოყმე სცავს არ პირ-ნასები,
ათი ათასი ჭაბუკი დგას, ყველაკაი ხასები,
ქალაქის კართა სამთავე – სამათას-სამათასები.
გულო, გაგსაჯა სოფელმან, არ ვიცი რასა, გლახ, ები!”

ესე ამბავი ავთანდილ პირ-მზემან, მაგარ-ვადამან,
რა მოისმინა, ეამა, სხვად არა გაუცხადა მან,
შესწირა ღმერთსა მადლობა ტურფამან დანაბადამან:
ამბავი ჩემი სალხინო მითხრაო ვისმანღა დამან!

ფატმანს უთხრა: “საყვარელო, კმა ხარ ჩემგან სასურველად,
მე ამბავი სანატრელი მომასმინე არ პირ-ბნელად,
მაგრა საქმე ქაჯეთისა გამაგონე უფრო მრთელად,
ქაჯნი ყველა უხორცოა, რამან შექმნა ხორციელად?

მის ქალისა სიბრალული ამანთებს და მიდებს ალსა,
მაგრა ქაჯნი უხორცონი რას აქმნევენ, მიკვირს, ქალსა?!”
ფატმან უთხრა: “მომისმინე, მართლად გხედავ მანდა მკრთალსა,
არ ქაჯნია, კაცნიაო, მიჰნდობიან კლდესა სალსა.

ქაჯნი სახელად მით ჰქვიან, არიან ერთად კრებულნი
კაცნი, გრძნებისა მცოდნელნი, ზედა გახელოვნებულნი,
ყოველთა კაცთა მავნებნი, იგი არვისგან ვნებულნი;
მათნი შემბმელნი წამოვლენ დამბრმალნი, დაწბილებულნი.

La reina se ha llevado consigo a todos los que conocen el arte de la brujería,
pues los caminos son peligrosos y los enemigos están al acecho,
pero han dejado para guardar la torre a los más valientes caballeros.
Estará lejos algún tiempo, pues su partida es todavía reciente.

La fortaleza de los Kadjis es, como siempre fue, un lugar inexpugnable,
una montaña rocosa, enorme y elevada que se levanta en medio de la ciudad,
pero existe un pasadizo que permite subir hasta la cumbre.
Allí está sola la estrella brillante que consume a todo el que la ha conocido.

Caballeros gigantescos vigilan día y noche el camino de la gruta.
Hay allí más de diez mil caballeros escogidos entre los más excelentes.
Cada una de las tres puertas de la ciudad está protegida por mil hombres.
Oh, corazón, el mundo te condena. Yo ignoro cómo puedo ayudarla”.

Avtandil se regocija en su alma al escuchar estas nuevas,
pero su rostro como el sol permanece impasible y no revela su gozo.
Desde el fondo de su corazón agradece a Dios su buena suerte:
“Gracias Señor, Dios Padre por haber vuelto tus ojos hacia mí”.

Dice a Patmán: “Eres digna, querida, de que mi corazón te ame.
Has alegrado mi pecho contándome esta aventura fascinante,
pero me gustaría que me hablaras más del reino de los Kadjis.
Si son inmateriales, según creo, ¿cómo es que tienen cuerpo mortal?

Siento piedad por esa dama desdichada y me angustia su infortunio.
Pero si los Kadjis no tienen cuerpo, ¿para qué quieren a una mujer?”.
Patmán contesta: “Escúchame. Veo que no sabes nada acerca de ellos.
No son espíritus, sino hombres que conocen el arte de los encantamientos.

Se les llama Kadjis porque viven en compañía de los malos espíritus,
pero son hombres expertos en la magia, conocedores de la brujería.
Aunque perjudican a sus semejantes, nadie puede causarles daño.
Quien se enfrenta a ellos en la guerra regresa perturbado y poseído por el terror.

იქმან რასმე საკვირველსა, მტერსა თვალთა დაუბრმობენ,
ქართა აღსძრვენ საშინელთა, ნავსა ზღვა-ზღვა დაამხობენ,
ვითა ხმელსა გაირბენენ, წყალსა წმიდად დააშრობენ,
სწადდეს – დღესა ბნელად იქმან, სწადდეს – ბნელსა ანათლობენ.

ამისთვის ქაჯად უხმობენ გარეშემონი ყველანი,
თვარა იგიცა კაცნია ჩვენებრვე ხორციელანი”.
ავთანდილ მადლი უბრძანა: “ცეცხლნი დამივსენ ცხელანი,
დიდად მეამნეს ამბავნი, სიტყვანი აწინდელანი”.

გულითა ღმერთსა ადიდებს ავთანდილ ცრემლთა მდენელი;
თქვა: “ღმერთო, გმადლობ, რომელი ხარ ჭირთა მომალხენელი;
ყოფილი, მყოფი, უთქმელი, ყურთაგან მოუსმენელი,
წყალობა თქვენი იჩქითად არს ჩვენი გარდმომფენელი!”

მის ამბვისა ცნობისათვის ცრემლით ღმერთსა ადიდებდა.
ფატმან ეჭვდა თავისათვის, ამად ცეცხლსა კვლა იდებდა;
ყმა ნამუსსა ინახვიდა, სიყვარულსა იფერებდა;
ფატმან ყელსა ეხვეოდა, პირსა მზესა აკოცებდა.

მას ღამით ფატმან იამა ავთანდილს თანა წოლითა;
ყმა უნდომ-გვარად ეხვევის ყელსა ყელითა ბროლითა,
ჰკლავს თინათინის გონება, ძრწის იდუმლითა ძრწოლითა,
გული მხეც-ქმნილი გასჭრია მხეცთავე თანა რბოლითა.

ავთანდილ მალვით ცრემლსა სწვიმს, სდის ზღვათა შესართავისად
შიგან მელნისა მორევსა, ცურავს გიშრისა ნავი სად;
იტყვის, თუ: “მნახეთ, მიჯნურნო, იგი, ვინ ვარდი-ა ვისად,
უმისოდ ნეხვთა ზედა ვზი ბულბული მსგავსად ყვავისად!”

მუნ ცრემლნი, მისგან ნადენნი, ქვათაცა დასალბონია;
გიშრისა ტევრი აგუბებს, ვარდისა ველსა ფონია;
ფატმან მას ზედა იხარებს მართ ვითა იადონია.
თუ ყვავი ვარდსა იშოვნის, თავი ბულბული ჰგონია.

Por medio de artificios mágicos vuelven ciegos los ojos de sus enemigos,
y desencadenan terribles tempestades que se tragan a los barcos.
Pueden caminar sobre la tierra y sobre el mar, y también pueden desecarlo.
Saben cómo oscurecer el día o iluminar la noche, si así les place.

Por esta razón todos los pueblos de los alrededores les llaman Kadjis.
Sin embargo ellos son como nosotros, seres de carne y hueso”.
Avtandil da las gracias a Patmán: “Has calmado el fuego que me devoraba.
Me ha agradado sobremanera el delicioso relato que me has hecho”.

Avtandil alaba a Dios en su corazón y lo ensalza entre lágrimas.
Piensa: “Oh, Señor, te doy gracias porque has aliviado mi sufrimiento,
Tú que fuiste y eres inexpresable e incognoscible, pasado y presente.
¡Cuántas veces tu divino favor se extiende a nuestro alrededor!”.

Entre lágrimas, Avtandil ofrece a Dios fervorosas plegarias de gratitud.
Patmán pensó que era ella la causa de sus lágrimas, y esto la encendió de pasión.
El caballero oculta su secreto y se muestra enamorado ante el ardor de ella,
que, apasionada, se abraza a su cuello y cubre su rostro de besos.

Aquella noche Patmán gozó entre los brazos de Avtandil,
aunque el caballero no corresponde a sus caricias con demasiado interés.
El recuerdo de Tinatín le hace sufrir y lo sobresalta furtivamente.
Su corazón huye lejos y busca enloquecido la compañía de fieras salvajes.

Avtandil llora en secreto y sus lágrimas corren a agrandar los océanos.
En los remolinos negros de sus ojos navegan barcos de ébano.
Dice: “Miradme, amantes, a mí que soy el dueño de una rosa,
y lejos de ella, yo, el ruiseñor, parezco un cuervo posado sobre una chimenea”.

Tantas lágrimas derramó que hasta las piedras se ablandaron.
Las rosas de sus mejillas son la frontera de los bosques de jade.
Patmán se siente gozosa, como si ella fuera el ruiseñor:
cuando el cuervo encuentra una rosa, se imagina que lo es.

გათენდა. ბანად წავიდა მზე, სოფელს შუქ-ნაკიდები;
დიაცმან უძღვნა მრავალი კაბა, ყაბაჩა, რიდები,
მრავალი ფერი სულნელი, ტურფა პერანგი, წმიდები:
რაცა გწადდესო, ჩაიცვი, მე ნურას ნუ მერიდები.

ავთანდილ თქვა: “საქმე ჩემი გავაცხადო ამა დღესა!”
სამოსისა ვაჭრულისა ცმა აქამდის დაეწესა;
მას დღე ყოვლი საჭაბუკო შეიმოსა ტანსა მხნესა,
მოიმატა დაშვენება, დაემსგავსა ლომი მზესა.

ფატმანს პური შეეკაზმა ავთანდილის საწვეველად;
ყმა შევიდა მოკაზმული მხიარულად, არ პირ-ბნელად;
ფატმან ნახა, გაუკვირდა ვაჭრულისა უმოსელად,
შემოსცინნა: “აგრე სჯობსო შენთვის ხელთა სასურველად”.

ფატმან მისსა შვენებასა მეტის-მეტად ჰკვირდებოდა.
მან პასუხი არა გასცა, თავის წინა ღიმდებოდა:
შეეტყვების, არ მიცნობსო, რეგვნადა და რაგვარ ჰხმობდა!
თუცა რასმე იფერებდა, მეტი არა გაჰვიდოდა.

პური ჭამეს, გაიყარნეს, ყმა მივიდა მისსა შინა,
ღვინო-სმული, მხიარული დაწვა, ამოდ დაიძინა;
საღამო-ჟამ გაიღვიძა, შუქი ველთა მოაფინა,
ფატმან უხმო: “მოდი, მნახე, მარტო ვარო, თავის წინა”.

ფატმან მივიდა, ავთანდილს ხმა ესმა მისგან ოხისა;
იტყოდა: “მომკლავს უცილოდ ტანი ალვისა, მო-, ხისა!”
გვერდსა დაისვა, ბალიში მისცა მისისა ნოხისა,
ვარდისა ბაღსა უჩრდილობს ჩრდილი წამწამთა ქოხისა.

ავთანდილ ბრძანა: “ჰე ფატმან, ვიცი ეს საქმე შენია,
დაჰკრთები ამა ამბავსა, მართ ვითა გველ-ნაკბენია,
მაგრა აქამდის მართალი შენ ჩემი არა გსმენია,
ჩემნი მომკლველნი წამწამნი შავნი გიშრისა ხენია.

Amaneció el día, y el sol que había estado oculto para el mundo, fue a bañarse.
Patmán le ofrece magníficas ropas y un turbante para la cabeza,
y también perfumes de todas las esencias y un rico manto.
“Escoge cuanto te apetezca sin ningún apuro”, le dice.

Avtandil piensa: “Hoy es el día en que debo descubrir mi secreto”.
Decide entonces no portar más el atuendo de mercader que había llevado.
Aquel día vistió su cuerpo magnífico con ropas adecuadas para un caballero.
Así vestido, estaba aún más bello; el león parecía un sol.

Patmán prepara una comida e invita a Avtandil a su mesa.
El caballero, ataviado como tal, se presenta alegremente ante ella.
La mujer se sorprende al mirar y no verle con la indumentaria de mercader,
y le dice sonriendo: “Vas a dar aún más gozo a los que ya pierden por ti la cabeza”.

La señora Patmán se sorprende grandemente ante la elegancia de Avtandil,
y aunque él no responde a sus palabras, no puede dejar de sonreír para sí:
“Parece que no se da cuenta. Si supiera la verdad, no sonreiría”.
Avtandil, aunque se toma algunas libertades, no va más allá.

Después de la comida se separan y el caballero regresa a su casa.
Había bebido vino, así que se tendió en la cama y se entregó al sueño.
Cuando se despertó a media tarde, ya el sol derramaba sus rayos sobre las colinas.
El caballero le había dicho a Patmán: “Ven luego a verme; estaré solo”.

Patmán vino. Avtandil la escuchó entrar y murmurar entre suspiros:
“¿Cómo puede mi corazón resistir el amor por este cuerpo de ciprés?”.
Avtandil la hizo sentar junto a él entre los cojines del diván.
La sombra de sus pestañas de jade oscurece sus mejillas de rosa.

Avtandil le dice: “Ay, Patmán, te conozco muy bien,
y sé que vas a temblar ahora como si te mordiera una serpiente.
Hasta hoy no has sabido nada de mí, la verdad sobre mi persona.
Yo soy esclavo de un bosque de pestañas tan negras como alas de cuervo.

გგონივარ ვინმე ვაჭარი, პატრონი ქარავანისა;
მე ვარ სპასპეტი მაღლისა მეფისა როსტევანისა,
თავადი სპისა დიდისა, მათისა შესაგვანისა,
მაქვს პატრონობა მრავლისა საჭურჭლე-ზარადხანისა.

შენ გიცი კარგი მოყვარე, ერთგული, მისანდობელი.
მათ უვის ერთი ასული, მზე ხმელთა მანათლობელი, –
იგია ჩემი დამწველი და ჩემი დამადნობელი, –
მან გამომგზავნა, დავაგდე პატრონი, მათი მშობელი.

რომე შენ ქალი გყოლია, მე ძებნად მისვე ქალისად
მივლია ყოვლი ქვეყანა, მის მზისა მონაცვალისად;
მისთვის გაჭრილი მინახავს, წევს ლომი ფერ-ნამკრთალი სად,
გამცუდებელად თავისად, მის გულისა და ძალისად”.

ავთანდილ ფატმანს ყოველი უთხრა ამბავი თავისა,
ამბავი ტარიელისა, შემოსა ვეფხის ტყავისა;
უბრძანა: “შენ ხარ წამალი ჯერთ შენგან უნახავისა,
ღონე წამწმისა ხშირისა, ყორნის ფრთებრ ნაფუშავისა.

მოდი და, ფატმან, მეწიე, ვეცადნეთ მისსა რგებასა,
ვუშველოთ, იგი მნათობნი ნუთუ მიეცნენ შვებასა;
ვინცა სცნობს, კაცი ყველაი ჩვენსა დაიწყებს ქებასა,
ნუთუ კვლა მიჰხვდენ მიჯნურნი ერთმანერთისა ხლებასა.

მომგვარე, ქაჯეთს გავგზავნოთ იგივე მონა გრძნეული,
ქალსა ვაცნობოთ ყველაი, ამბავი ჩვენგან ცნეული;
მანცა გვაცნობოს მართალი, ვქმნათ მისი გამორჩეული,
ღმერთმან ქმნას, ქაჯთა სამეფო მოგესმას ჩვენგან ძლეული!”

ფატმან თქვა: “ღმერთსა დიდება, საქმენი მომხვდეს, მო-, რანი,
დღეს რომე მესმნეს ამბავნი, უკვდავებისა სწორანი!”
მოჰგვარა მონა გრძნეული, შავი მართ ვითა ყორანი;
უბრძანა: ” ქაჯეთს გაგგზავნი, წა, გზანი გისხენ შორანი!

Tú crees que yo soy un mercader, el jefe de una caravana,
pero soy caudillo del poderoso ejército del magnífico rey Rostevan.
Mando a millares de guerreros y sirvo a un poderoso monarca.
Todos los tesoros del reino y sus arsenales están en mis manos.

Sé que tienes un corazón noble y digno de confianza, y por eso te digo mi secreto.
El rey tiene únicamente una hija, un sol que ilumina los campos;
es ella quien consume mi corazón y lo incendia con su fuego.
Por su causa emprendí este viaje, abandonando a mi rey, su padre.

Partí para encontrar a la dama de la que me has hablado.
He atravesado el mundo entero buscando a aquella que rivaliza con el sol,
y he visto también postrado al pálido león que por ella vaga en los bosques.
El ha agotado ya en esta demanda toda su fuerza y su razón”.

Avtandil hace a Patmán relato de su maravillosa historia,
de las aventuras de Tariel, el caballero vestido con la piel de tigre.
Le dice: “Tú eres, Patmán, el bálsamo para aquel a quien no conoces,
la salvación para sus pestañas, ahora caídas como el ala de un cuervo.

Vamos, Patmán, ayúdame, busquemos una cura para su mal.
Quizás podamos hallar un remedio, ser la dicha de estos amantes como estrellas,
y todos los que lo sepan, celebrarán para siempre nuestros nombres.
¡Quiera Dios que los que se aman puedan al fin reunirse de nuevo!

Envíame a tu esclavo, el brujo. Yo lo mandaré a Kajetia,
y él le hablará a la dama de nosotros y de nuestros propósitos.
Ella nos dirá la verdad sobre sus deseos y cómo podemos ayudarla.
Quiera Dios que un día puedas oír que hemos vencido al reino de los Kadjis”.

“¡Gloria a Dios!”, gritó Patmán, “¿qué maravillas me están sucediendo?
Hoy he oído un relato que semeja una leyenda inmortal”.
Patmán mandó llamar a su esclavo brujo, negro como el cuervo y de elevada estatura,
y le dijo: “Voy a enviarte a Kajetia, y hazlo de prisa pues tienes por delante un largo camino”.