უთხრა: “ძმაო, არ გიტყუე, გიყავ, რაცა შემოგფიცე,
გნახე სულთა გაუყრელმან, ფიცი ასრე დავამტკიცე;
აწ დამეხსენ, სიკვდილამდის ვიტირო და თავსა ვიცე.
მაგრა გვედრებ დამარხვასა, მხეცთა საჭმლად არ მივიცე”.

ყმამან უთხრა: “რას შიგან ხარ, შენ საქმესა რად იქმ ავსა?
ვინ მიჯნური არ ყოფილა, ვის სახმილი არა სწვავსა?
ვის უქმნია შენი მსგავსი სხვასა კაცთა ნათესავსა?
რად სატანას წაუღიხარ, რად მოიკლავ ნებით თავსა?

თუ ბრძენი ხარ, ყოვლნი ბრძენნი აპირებენ ამა პირსა:
ხამს მამაცი მამაცური, სჯობს, რაზომცა ნელად ტირსა.
ჭირსა შიგან გამაგრება ასრე უნდა, ვით ქვითკირსა.
თავისისა ცნობისაგან ჩავარდების კაცი ჭირსა.

ბრძენი ხარ და გამორჩევა არა იცი ბრძენთა თქმულებ,
მინდორს სტირ და მხეცთა ახლავ, რას წადილსა აისრულებ?
ვისთვის ჰკვდები, ვერ მიჰხვდები, თუ სოფელსა მოიძულებ,
თავსა მრთელსა რად შეიკრავ, წყლულსა ახლად რად იწყლულებ?

ვინ არ ყოფილა მიჯნური, ვის არ სახმილნი სდებიან?
ვის არ უნახვან პატიჟნი, ვისთვის ვინ არა ბნდებიან?
მითხარ, უსახო რა ქმნილა, სულნი რად ამოგხდებიან?
არ იცი, ვარდნი უეკლოდ არავის მოუკრებიან!

ვარდსა ჰკითხეს: “ეგზომ ტურფა რამან შეგქმნა ტანად, პირად?
მიკვირს, რად ხარ ეკლიანი? პოვნა შენი რად არს ჭირად?”
მან თქვა: “ტკბილსა მწარე ჰპოვებს, სჯობს, იქმნების რაცა ძვირად:
ოდეს ტურფა გაიეფდეს, არღარა ღირს არცა ჩირად”.

რათგან ვარდი ამას იტყვის უსულო და უასაკო,
მაშა ლხინსა ვინ მოიმკის პირველ ჭირთა უმუშაკო?
უბოროტო ვის ასმია რაცა საქმე საეშმაკო,
რად ემდურვი საწუთროსა? რა უქმნია უარაკო?!

«Δέ σ’ άπάτησα», τοΰ λέγει, «έμεινα πιστός στόν δρκο,,
έφύλαξα τή ζωή μου, μ’ όλα τά βάσανα πδχω.
Τώρα ασε με νά κλαίω ώς τήν ϋστερη πνοή μου,
υποσχέσου πώς θά θάψεις άπ’ τ’ άγρίμια τό κορμί μου».

Ό Άβτάν τοΰ άπαντά: «Τίέπαθες, τί ψάλλεις τώρα;
Ποιός δέν ήτανε μιτζνούρης, ποιός δέν καίοταν στή φλόγα;
Μά καί ποιός θνητός έφέρθη σάν έσένα; Μή θυμώνεις,
στο σατανά παρεδόθης καί έσύ έσέ σκοτώνεις.

Αν είσαι σοφός, θά ξέρεις σέ τίέγκειτ’ ή σοφία.
Πρέπει ό άντρας νάναι άντρας, μήν τόν πιάνει άπελπισία.
Πρέπει’ νά βαστά στούς πόνους, όπως ό πετρένιος τοίχος,
καθε λυπη τού άνθρώπου τής καρδιάς του είναι ήχος”.

Σοφός είσαι, άκολούθα τών σοφών τις συμβουλές,
πώς τούς πόθους θά ’κπληρώσεις, όταν κάθεσαι καί κλαϊς;
Αν έμίσησες τόν κόσμο, πώς θά βρεις ό,τι ποθείς;
Τί θέλ’ ό γέρος τό μπλάστρι; Μόνος σου πρέπει νά σωθείς.

Ποιός δέν ένιωσε άγάπη, ποιόν δέν έκαψ’ ή φωτιά;
Δίχως βάσανο ποιός ήταν; Ποιανού δέν πόνεσ’ ή καρδιά;
Τι το έκτακτο συμβαίνει, πού σοϋ φεύγει ή ψυχή;
Ποιος τριαντάφυλλα μαζεύει, πές, χωρίς νά κεντρωθεί;

Ρώτησαν τό ρόδο: “Πές μας γιατί ή τόση ομορφιά σου,
μέ αγκάθια είν’ ζωσμένη; Πώς μπορώ νάρθω κοντά σου;
“Ή χαρά έχει καί πίκρες, κι ό,τι αποκτάς μέ κόπο
είναι ακριβό, τά άλλα στή ζωή 8έν έχουν τόπο .

Καί άν έτσι μάς μιλάει ένα άψυχο λουλούδι,
ποιός μπορεϊ νά ευτυχήσει δίχως τοϋ πόνου τραγούδι;
Ποιός τοϋ σατανά τό έργο γιά καλό τό λογαριάζει;
Τί κακολογάς τή μοίρα, τί τέτοιο κακό σέ σφάζει;

ისმინე ჩემი თხრობილი, შეჯე, წავიდეთ ნებასა,
ნუ მიჰყოლიხარ თავისსა თათბირსა, გაგონებასა,
რაცა არ გწადდეს, იგი ქმენ, ნუ სდევ წადილთა ნებასა,
ასრე არ სჯობდეს, არ გეტყვი, რად მეჭვ რასაცა თნებასა!”

მან უთხრა: “ძმაო, რა გითხრა, ძრვაცა არ ძალ-მიც ენისა,
ძალი არა მაქვს ხელ-ქმნილსა შენთა სიტყვათა სმენისა;
რა ადვილად გიჩს მოთმენა ჩემთა სასჯელთა თმენისა!
აწ მივსწურვივარ სიკვდილსა, დრო მომეახლა ლხენისა.

ამას მოკვდავი ვილოცავ, აროდეს ვითხოვ, არ, ენით:
აქა გაყრილნი მიჯნურნი მუნამცა შევიყარენით,
მუნ ერთმანერთი კვლა ვნახნეთ, კვლა რამე გავიხარენით,
მო, მოყვარეთა დამმარხეთ, მიწანი მომაყარენით!

საყვარელმან საყვარელი ვით არ ნახოს, ვით გაწიროს!
მისკე მივალ მხიარული, მერმე იგი ჩემ კერძ იროს,
მივეგებვი, მომეგებოს, ატირდეს და ამატიროს.
ჰკითხე ასთა, ქმენ გულისა, რა გინდა ვინ გივაზიროს!

მართ გარდაწყვედით იცოდი, გეტყვი მართალსა პირასა:
სიკვდილი მახლავს, დამეხსენ, ხანსაღა დავჰყოფ მცირასა;
არ ცოცხალ ვიყო, რას მაქმნევ? რა დავრჩე, ხელსა მხდი რასა?
დამშლიან ჩემნი კავშირნი, შევჰრთვივარ სულთა სირასა.

რა სთქვი, რას იტყვი, არ მესმის, არცა მცალს სმენად მაგისად,
სიკვდილი მახლავს ხელ-ქმნილსა, სიცოცხლე არის წამისად;
აწ გამიარმდა სიცოცხლე მეტად ყოვლისა ჟამისად,
მუნ მეცა მივალ, ცრემლისა მიწად სად გამდის ლამი, სად.

ბრძენი? ვინ ბრძენი, რა ბრძენი? ხელი ვითა იქმს ბრძნობასა?
ეგ საუბარი მაშინ ხამს, თუცაღა ვიყო ცნობასა;
ვარდი ვერ არის უმზეოდ; იყოს, დაიწყებს ჭნობასა;
მაწყენ, დამეხსენ, არა მცალს, არცაღა ვახლავ თმობასა”.

Άκουσε τό τί σοϋ λέγω: “Κάτσ’ στό Μαϋρο κι άς τόν πόνο,
μήν μπιστεύεσαι στή γνώμη καί στοϋ λογικού τό φθόνο.
Μήν κοιτάς έπιθυμίες καί τά φλογισμένα πάθη,
άν πεις: -δέ μιλάς σωστά-, γιά τή συμβουλή συμπάθει”» .

Άπαντά ό Ταριέλ: «Φίλε, νά μιλώ πιά δέν μπορώ,
μοϋ έπιάστηκε ή γλώσσα, τάχασα καί δέ γροικώ
ούτε λέξη. Μή νομίσεις εύκολα τά βάσανά μου.
Τώρα σίμωσα στόν τάφο, είν’ ό λυτρωμός κοντά μου.

Στοϋ θανάτου μου τήν ώρα μιά χαρά ό θεός νά δώσει,
στή ζωή μας χωρισμένους, κεϊ στόν κόσμο, άς μάς ενώσει.
Κεί στόν κόσμο άς ένωθοϋμε καί άς γίνουμε ζευγάρι,
τώρα θάψετέ με, φίλοι, κάμετέ μ’ αύτή τή χάρη.

Πώς μπορεϊ ό έρωτεμένος τήν καλή νά στερηθεί;
Τρέχω στή συνάντησή της κι αύτή γρήγορα θαρθεϊ.
Έκεϊ θά άνταμωθοϋμε καί θά κλάψουμε μαζί.
Εκατό άκονσα γνώμες, μ’ άποφάσισε έσύ.

Όμως ξέρε μιά γιά πάντα, τήν αλήθεια θά σοϋ πώ,
ό χάρος μοϋ φτερουγίζει, λίγο μ’ έμεινε νά ζώ.
Πεθαμένο τί μέ θέλεις, τί ζητάς άπ’ τόν τρελλό;
Τά μέλη μου σκορπίστηκαν καί στόν Άδη προχωρώ.

Τό τί λές δέν άγροικάω καί ν’ ακούω δέν μπορώ.
ΕΙν’ ό χάρος σύντροφός μου, φεύγ’ ή ζωή σά νερό.
Είναι άχρηστ’ ή ζωή μου άπό πάντα πιό πολύ.
Είμαι χώμα καί τό χώμα συντροφιά του μέ καλεϊ.

Ποιός σοφός, τ ’ είν’ ή σοφία, γίνετ’ ό τρελλός σοφός;
Τής ζωής μ’ αν είμ’ άφέντης, δέ μοΰ μένει πιά καιρός.
Δίχως ήλιο δέ ζεί ρόδο, άδικα θά μαραθεί,
άφε, μή μέ βασανίζεις. Άσε τό γραφτό νάρθεΐ».

კვლა ეუბნების ავთანდილ სიტყვითა მრავალ-ფერითა,
ეტყვის: “თუ მოჰკვდე, რას არგებ ქცევითა მაგ ოხერითა?
ნუ იქმ, არა სჯობს საქმითა, ნუ ხარ თავისა მტერითა!”
ვერ წაიყვანა, ვერა ქმნა სიტყვითა ვერა-ვერითა.

მერმე უთხრა: “აჰა, რათგან არ მომისმენ არას, არა,
აღარ გაწყენს ენა ჩემი, აქამდისცა ცუდად მცთარა;
თუ სიკვდილი გიჯობს, მოკვე, ვარდი დაჭნეს, და-ცა-მჭნარა!
ერთსა რასმე გეაჯები, მიყავ!” – ცრემლი ამდუღარა.

“სადა ინდონი ბროლ-ვარდსა სარვენ გიშრისა სარითა,
მას მოვეშორვე, წამოვე სიჩქარით, არ სიწყნარითა;
ვერ დამიჭირა მეფემან მშობლურად საუბარითა,
შენ არ შემიყრი, გამიყრი, აწ ჩემი ლხინი ვთქვა რითა?

ნუ გამგზავნი გულ-მოკლულსა, ერთი მიყავ საწადელი,
ერთხელ შეჯე, ცხენოსანი გნახო ჩემი სულთა მხდელი,
ნუთუ მაშინ მოვიქარვო სევდა ესე აწინდელი;
მე წავალ და შენ დაგაგდებ, იქმნას შენი საქადელი!”

ეხვეწებოდა: “შეჯეო “, აჯას ხვეწნითა არვებდა,
იცოდა, რომე შეჯდომა კაეშანს მოაქარვებდა,
ლერწმისა სარსა დასდრეკდა, გიშერსა დაიკარვებდა;
დაიმორჩილა, ეამა, არ ივაგლახა, არ ვებდა.

ცხადად უთხრა: “შევჯდებიო, მომიყვანე ცხენი წინა”.
მან მოჰგვარა, წყნარად შესვა, არ სიჩქარით ააქშინა;
მინდორთაკე წაიყვანა, ტანი მჭევრი აძრვევინა,
ხანი წავლეს, სიარულმან მოჯობება დააჩინა.

შეაქცევს და ეუბნების საუბართა შვენიერთა,
მისთვის სძრვიდა სასაუბროდ მათ ბაგეთა ძოწის-ფერთა,
მისი სმენა გააყრმობდა მსმენელისა ყურთა ბერთა;
მოიშორვა კაეშანი, დათმობავე შეაერთა.

Καί ό Άβταντίλ συμβουλεύει, τόν γλυκομιλάει πάλι:
«Κι αν πεθάνεις ποιό τό κέρδος, τέτοιο τέλος νάχ’ ή πάλη;
Δέν εΐναι σωστός ό δρόμος νά μή θέλεις τή ζωή σου!»
Λόγια δέν τόν βοηθάνε. Δέν άκούει τή φωνή του.

Τούπ’ ό Άβταν: «Σά δέ θέλεις νά μ’ άκούσεις, τί νά κάνω;
Τίποτε πιά δέ σοϋ λέγω, λόγια στ’ άδικα μή χάνω.
Νά πεθάνεις θέλεις; Πέθανε, τό ρόδο σου λησμονεί,
μά θά σέ παρακαλέσω, κάμε μου μιά χάρη μόνη.

Εκείνην, πού τό κρυστάλλι μαύρη τριγυρνά πλεξίδα,
άφησα γοργά νά φτάσω, πέταγα μέ μιά ελπίδα,
πού κι ό ρήγας δέν μπορούσε πατρικά νά μέ κρατήσει,
τώρα σύ μέ άπαρνιέσαι, ποιά χαρά θά βρώ στή ζήση;

Μή μέ στέλνεις σκοτωμένο, ύστερα σοϋ θέλω χάρη.
Κάτσε λίγο στό Μαύρο, νά σέ δώ πάλι καβαλάρη,
τής ψυχής μου μακελάρη. Μ πορεΐ νά διαβοϋν οι πόνοι,
τότε φεύγω καί σ’ άφήνω κι άπό μένα πιά γλυτώνεις».

Τόν παρακαλοΰσε: «Έλα , κάτσε στ’ αλογό σου,
ξέρω γώ πώς ή καβάλα θά λαφρύνει τόν καημό σου,
θά ορθώσει τό κορμί σου καί τά μάτια σου θ ’ άνοίξει».
Σύχασε ό Ταριέλ, πάει τούς στεναγμούς νά πνίξει.

Είπ’ ό Ταριέλ κοφτά: «Θά τό κάψω, φέρ’ τό Μαύρο».
Έφερε καί δίχως βία τόν ανέβασε, τό μαύρο.
Έπεράσαν τά λιβάδια κι άρχισαν τόν καλπασμό,
κάμποσο έτρεξαν έτσι. Χάνει ό Τάρης τόν καημό.

Μέ τά εΰθυμά του λόγια τοΰ διασκέδαζε τή λύπη,
άνοιγε ρόδινο στόμα, λέγει: «Π ες μου, τί ποϋ λείπει;»
Καί γερόντοι άν τόν άκούγαν, θα ξανάνιωναν κι εκείνοι.
’Άφησ’ ό Ταριέλ τή λύπη, βρήκε ψυχική γαλήνη.

რა შეატყო მოჯობება მან, სევდისა მუფარახმან,
გაანათლა პირი-ვარდი სიხარულმან დაუსახმან,
ცნობიერთა დასტაქარმან, უცნობოთა ოხრვა-ახმან;
ცნობიერი სიტყვა უთხრა უცნობოსა რასმე მზრახმან.

შე-რასმე-ჰყვეს საუბარსა, სიტყვა ჰკადრა არ-მალული:
“ერთსა რასმე მოგახსენებ, გამიცხადე დაფარული:
ეგე სამხრე მისეული, შენ გაჩნია ვისგან წყლული,
რაგვარ გიყვარს, რაგვარ გიღირს? თქვი, დავიღო მერმე სული”.

მან უთხრა: “სახე რა გითხრა მის უსახოსა სახისა!
ესეა ჩემი სიცოცხლე, ჩემი მომცემი ახისა,
მჯობი ყოვლისა სოფლისა, წყლისა, მიწისა და ხისა;
არ-სასმენლისა მოსმენა არს უმჟავესი წმახისა”.

ავთანდილ უთხრა: “ვლამოდი მართ მაგისისა თქმევასა;
აწ რათგან გითქვამს, პასუხსა გკადრებ და ნუ მეჭვ თნევასა:
სჯობს ასმათისა არ-ლევა მაგა სამხრის არ-ლევასა,
ამად არ გიქებ საქმისა უარესისა რჩევასა.

სამხრე გაბია ოქროსა, ოქრომჭედლისა დნობილი,
უასაკო და უსულო, არ სიტყვიერი, ცნობილი;
აღარად გინდა ასმათი, – ნახე მართალი ბრჭობილი! –
პირველ, გლახ, მისი ნაჭვრეტი, თვით მერმე შენი დობილი.

თქვენს შუა მქმნელი საქმისა, შენგან ნახმობი დობისა,
თქვენი შემყრელი მსახური, შენგან ღირს-ქმნილი ხმობისა,
მისი გამზრდელი, გაზრდილი, მისთვის მიხდილი ცნობისა,
გლახ, დაგიგდია, არ ჰნახავ, შაბაშ მართლისა ბრჭობისა!”

მან უბრძანა: “რაცა გითქვამს, უმართლე ხარ მეტის-მეტად:
საბრალოა ასმათ მისად მგონებლად და ჩემად მჭვრეტად;
მე სიცოცხლე არ მეგონა, შენ მომესწარ ცეცხლთა შრეტად,
რათგან დავრჩი, გვალე, ვნახოთ, თუცავე ვარ ჯერთცა რეტად”.

Όταν ό γιατρός τοΰ πόνου τόν είδε νά ήσυχάζει,
τό ρόδινο πρόσωπό του έλαμψε, χαρά φωτάζει.
Όποιος ό γιατρός φρονίμων νιώθει τών άφρόνων πόνο,
μέ παρηγοριάς ’ναλόγο χάνει τής ζωής τό φθόνο.

Πιάσανε τήν ομιλία καί ό Άβταντίλ ρωτά:
«Κάτι σέ ρωτώ νά μάθω, άνοιξε τά μυστικά,
τό βραχιόλι δώρο έκείνης βαθιά σ’ έχει πληγωμένο,
τόσο τ ’ αγαπάς, γιά πόσο τό έχεις ξετιμημένο;»

Τ ’ άπαντά: «Μά πώς μπορώ νά σού πώ τούς στοχασμούς μου;
Έχει μέσα τή ζωή, τούς καημούς, τούς στεναγμούς μου.
Δέν τ ’ άλλάζω μέ τόν κόσμο – θάλασσες, βουνά καί δάση,
είν’ κακό νά σού θυμίζουν ό,τι θές νάχεις ξεχάσει».

ΕΙπ’ ό Άβταντίλ: «Μιά τέτοια άπάντησ’ ήθελα άπό σένα,
τώρα πού ξεμολογήθης, άκουσε μιά κόμα έμένα.
Παρά τούτο τό βραχιόλι, κάλιο τήν Άσμάτ μή χάνεις,
δέ μ’ άρέσει σά διαλέγεις τό πιό άσχημο νά κάνεις.

Ένα κόσμημα χρυσό, όχι τόσο άκριβό,
δέν έχει ψυχή, ζωή, εϊν’ άναίσθητο, βουβό.
Κι άφσες έρμη τήν Άσμάτ, σκέψου πούν’ ή λογική σου,
αυτή, φίλη τής Νεστάν κι ειν’ άδελφοποιητή σου.

Φύλαγε τόν έρωτά σας, άδελφή τήν έκαλοϋσες,
γιά τίς τόσες τις φροντίδες σά δίκιά τήν άγαποϋσες.
Τής Νεστάν τροφός, δασκάλα, πού τρελλαίνεται γιά κείνη,
τήν παράτησες μονάχη, τή ζωή γιά σάς πού δίνει».

Κι ό Ταριέλ άπαντά: «Δίκιο έχεις σ’ ό,τι είπες,
ή Άσμάτ πονέί γιά κείνη, μοϋ μοιράζεται τίς λύπες.
Δέν ήθελα πιά νά ζήσω, μά μοϋ σβήνει τή φωτιά
κι άφοϋ εΐμαι ζωντανός, πάμε νά τή δοϋμε πιά».