წვადი შეიწვეს, შეიქმნა პურობა მსგავსი ჟამისა,
მუნ უპურობა პურობა, არ-სიდიადე ჯამისა,
მას შეეხვეწნეს: “ჭამეო”, ძალი არ ჰქონდა ჭამისა,
გასცოხნის, ლუკმა გასტყორცის, წონა ძლივ ჩანთქის დრამისა.

ამოა რომე კაცი კაცს ამოსა ეუბნებოდეს!
მან გაუგონოს, რაცა თქვას, არ ცუდად წაუხდებოდეს,
ცოტად ეგრეცა დაუვსებს, ცეცხლი რაზომცა სდებოდეს.
დიდი ლხინია ჭირთა თქმა, თუ კაცსა მოუხდებოდეს.

მას ღამესა ერთგან იყვნეს იგი ლომნი, იგი გმირნი,
იუბნეს და გააცხადნეს თავის-თავის მათნი ჭირნი.
რა გათენდა, კვლა დაიწყეს საუბარნი სიტყვა-ხშირნი;
ერთმანერთსა გაუგონნეს ფიცნი პირველ დანაპირნი.

ტარიელ ეტყვის: “რად უნდა სიტყვისა თქმა მრავალისა?
რაცა შენ ჩემთვის გიქმნია, ღმერთი მზღველია ვალისა;
კმა ზენაარი ზენარად, არ ნაქმარია მთრვალისა,
არ დაივიწყე მოყვრობა მოყვრისა წარმავალისა.

აწ შემიხვეწე, ნუ დამწვავ კვლა წვითა უცხელესითა;
მე რომე ცეცხლი მედების, არ ნაგზებია კვესითა.
ვერ დამშრეტ, შენცა დაიწვი სოფლისა ქმნისა წესითა,
წადი, დაბრუნდი, შეიქეც მუნითვე, შენი მზე სით -ა.

ვინ დამბადა, განკურნება ჩემი უჩანს მასცა ძნელად,
ვისცა გესმის, გაიგონეთ, მით გაჭრილ ვარ ხელი ველად;
რაცა ჰმართებს გონიერთა, ერთხელ ვიყავ მეცა მქმნელად,
აწ ნობათი ხელობისა მომხდომია, მით ვარ ხელად”.

ავთანდილ ეტყვის: “რა გითხრა პასუხი მაგა თქმულისა?
შენვე თქვი, ეგეა სიტყვა კაცისა ბრძნად სწავლულისა:
ღმერთსამცა ვით არ შეეძლო კვლა განკურნება წყლულისა?
იგია მზრდელი ყოვლისა დანერგულ-დათესულისა!

En el asador asaron manjares para una improvisada comida,
un festín sin ceremonia y sin abundancia de platos.
A Tariel rogaron que comiera, mas ¡ay!, él no podía,
sin fuerzas masticaba y apenas tragaba.

Es un gozo cuando un hombre a otro le dice palabras amables;
si presta oídos a su conversación y sabe comprender sus deseos,
las palabras le conmueven y algo le calman a pesar de su ardor;
si el destino lo permite, es un gran bien manifestar su pena.

Toda la noche permanecieron juntos estos leones, estos héroes,
contándose y confiándose por turno sus propios sufrimientos.
Al hacerse de día, su larga conversación se reanuda
evocando los primeros juramentos que los dos se hicieron.

Tariel dijo: “¿De qué nos sirve pronunciar tantas palabras?
De lo que tú por mí has hecho, Dios será el juez supremo.
Juramento por juramento me basta: no es charla de borracho,
tú sabes demostrar tu amistad al no olvidar al amigo en apuros,

“No me arrojes ahora, te lo ruego, a un fuego más ardiente;
el que me consume no es la simple llama del sílex;
también él puede consumirte conforme a la ley del universo;
vete, regresa, retorna a los lugares donde tu sol se halla.

“Incluso a quien me hizo nacer, difícil le sería curarme,
loco de amor, por los campos vago. Los que me oyen me entienden.
También antaño como un ser prudente yo actuaba;
ahora he pagado el precio de la demencia, ¡estoy loco!”.

Avtandil dijo: “¿Qué puedo responder a tales palabras?
Tú mismo citas las palabras del hombre prudente y sabio.
¿Cómo Dios no iba a saber curar de nuevo tu herida?
Son sus cuidados los que hacen crecer los granos y las plantas.

ღმერთსამცა ესე რად ექმნა, ეგეთნი დაებადენით,
აღარ შეგყარნა, გაგყარნა, ხელი გქმნა ცრემლთა დადენით!
სდევს ფათერაკი მიჯნურსა, გაჭვრიტეთ, გაიცადენით,
თქვენ ერთმანერთსა არ მიხვდეთ, მე სულნი ამომხადენით!

ნეტარ, მამაცი სხვა რაა, არ გასძლოს, რაცა ჭირია!
ჭირსა გადრეკა რად უნდა, რა სასაუბრო პირია!
ნუ გეშის, ღმერთი უხვია, თუცა სოფელი ძვირია,
რაცა მიწვრთიხარ, იწვართე; გკადრო, უწვრთელი ვირია.

თუ რა გესმის, გაიგონე, ესე კმარის სწავლა სწავლად;
ჩემსა მზესა დავეთხოვე თქვენს წინაშე წამოსავლად,
მოვახსენე: “რათგან ჩემი შეუქმნია გული ავლად,
არას ვარგებ, არ დავდგები, სხვა ვიუბნო რაღა მრავლად?”

მან მიბრძანა: “მადლიერ ვარ, კარგად ხარ და მამაცურად,
შენგან მისსა გავლენასა მე დავიჩენ სამსახურად”.
მისით კითხვით წამოსრულ ვარ, არ-მთრვალი და არ- მახმურად,
აწ შევიქცე, რა ვუამბო? რად მოვეო ჯაბან-ხრდლურად?

მაგ საუბარსა ესე სჯობს, ისმინე ჩემი თხრობილი
მქმნელი საქმისა ძნელისა კაციმცა იყო ცნობილი;
ვერას ვერ შეიქმს ნაყოფსა ვარდი უმზეოდ ჭნობილი.
შენ ვერას ირგებ, მე გარგებ, ძმა ძმისა უნდა ძმობილი!

სადაცა გწადდეს, მუნ იყავ მითვე წესითა მაგითა,
გწადდეს – გულითა ბრძენითა, გწადდეს – ცნობითა შმაგითა;
მაგა ქცევითა ტურფითა, ანაგებითა ნაგითა,
ოდენ გამაგრდი, არ მოჰკვდე, არ დასდნე ცეცხლთა დაგითა.

ამის მეტსა არას გნუკევ: წელიწადსა ერთსა მსგეფსსა
აქავ ქვაბსა მომნახევდი მე, ამბავთა ყოვლგნით მკრეფსა;
ამა ჟამსა ნიშნად მოგცემ, დროსა ამას ვარდ-იეფსა,
ვარდთა ნახვა გაგაკრთობდეს, მართ ვითა-მცა ძაღლი ყეფსა.

“¿Por qué Dios os habría hecho al nacer tal y como sois
para separaros sin uniros, enloqueciéndote con tantas lágrimas?
La desgracia persigue al loco enamorado: observad, aprended;
si no volvéis a encontraros, arrancadme el alma.

“¿Qué es, en verdad, el hombre valiente que no puede soportar el dolor
y que ante la desgracia se inclina? ¿Qué valor tiene?
No temas: Dios es generoso aunque el mundo sea avaro,
retén lo que has aprendido; sabe que el ignorante es un asno.

“Entérate de lo que vas a oír: es todo lo que necesitas saber,
yo he abandonado a mi sol para venir junto a ti;
le he dicho: “Ya que de tal modo ha reducido mi corazón a cenizas,
no puedo quedarme ni servirte: para qué hablar más”.

“Entonces mi sol me ha contestado: “Orgullosa estoy de tu valor,
considero tu gesto respecto a él como un servicio a mí”.
Siguiendo sus órdenes, he partido; no como un hombre borracho;
si me viera, me diría: “¡Cobarde! ¿Qué vienes a hacer aquí?”.

“Escucha lo que te cuento antes de hablar así,
tendrás la gloria de haber cumplido la difícil acción.
Privada del sol, la rosa se marchita y no da fruto,
tú nada puedes si yo no te ayudo: el hermano debe actuar como tal.

“Quédate donde quiera tu corazón, siempre en la misma actitud,
tanto si tu deseo es el de un corazón sensato o de una mente loca de amargura.
Con la gracia de tu cuerpo conserva la bella figura;
manténte firme, no perezcas, no te fundas en el fuego que te abrasa.

“Nada más te pido. Dentro de un año y una semana
a esta gruta volveré trayendo las noticias recogidas.
Toma como señal de esta fecha el tiempo de la rosa nueva,
cuando, cual grito de un animal, la vista de la rosa te sorprenda.

ამა დროსა გარდავსცილდე, აქავ ქვაბსა არ მოვიდე,
ცან, ცოცხალი არ თურე ვარ, უღონიოდ მოვკვე კიდე;
ეს ამისად ნიშნად კმარის, შენ თუ ჩემთვის ცრემლსა ჰღვრიდე,
მაშინ გწადდეს – იხარებდი, გწადდეს – ჭმუნვა გაიდიდე.

აწ რაცა გკადრე, ამისთვის ნუთუ შენ იყო მჭმუნავი!
მოგშორდები და არ ვიცი, თუ ცხენი დამცემს, თუ ნავი;
არ, უთქმელობა არ ვარგ-ა, არ პირუტყვი ვარ მჩმუნავი,
არ ვიცი, ღმერთი რას მიზამს, ანუ ცა მიწყივ მბრუნავი”.

მან უბრძანა: “აღარ გაწყენ, არცა სიტყვა გამეტადდეს,
არ მომისმენ, რაზომ გინდა საუბარი მიდიადდეს;
თუ არ მოგყვეს საყვარელი, შენ მას მიჰყევ, რაცა სწადდეს,
ბოლოდ ყოვლი დამალული საქმე ცხადად გამოცხადდეს.

არ დაიჯერო, მაშინ სცნა ჩემთა საქმეთა ძნელობა;
ჩემთვის ყველაი სწორია, გაჭრა და გაუჭრელობა;
შენ რაცა გითქვამს, მაგას ვიქმ, მრჯის რაზომ გინდა ხელობა,
უშენოდ მომხვდეს, რაღა ვქმნა, არ დია დღეთა გრძელობა!”

საუბარი გარდასწყვიდეს, დააპირეს ესე პირი;
ცხენსა შესხდეს, მოიარეს, თვითო მოკლეს ველს ნადირი;
შემოიქცეს, აატირეს გული, კვლაცა ანატირი,
ხვალ გაყრისა გონებამან სხვა მიჰმატა ჭირსა ჭირი.

ლექსთა მკითხველნო, თქვენნიმცა თვალნი ცრემლისა მღვრელია!
გულმან, გლახ, რა ქმნას უგულოდ, თუ გული გულსა ელია?!
მოშორვება და მოყვრისა გაყრა კაცისა მკლველია,
ვინცა არ იცის, არ ესმის, ესე დღე რაგვარ ძნელია!

დილა გათენდა, შესხდეს და მას ქალსა გაესალამნეს.
ტარიელ, ასმათ, ავთანდილ თვალთაგან ცრემლნი დალამნეს;
სამთავე ღაწვთა ალამნი არღავნის ფერად ალამნეს,
მათ ლომთა, მიწყივ მხეც-ქმნილთა, თავნი მხეცთავე ალამნეს.

“Si yo dejase pasar esta fecha sin regresar a la gruta,
sabrás que he fallecido y que ya, sin fuerzas, he muerto.
En señal de duelo, basta con que por mí lágrimas derrames;
entonces podrás, según quieras, regocijarte o llorarme.

“Tal vez te entristezcas por lo que acabo de decirte,
me marcho; ignoro dónde moriré, a caballo o a bordo de un navío,
no tengo por qué callarme como un animal mudo,
ignoro lo que hará Dios o el cielo que sin cesar gira”.

Él respondió: “No quiero apenarte ni hablar más,
si alargo mi discurso, no querrás escucharme,
si tu amada no quiere seguirte, síguela tú a tu vez:
a fin de cuentas, todo secreto a la luz se desvela.

“Si me creyeses, sabrías que mi empresa es difícil;
para mí, igual es quedarme que partir.
Por grande que sea mi locura, lo que me has dicho haré,
mas ¿qué hacer si el hilo de mis días se rompe sin ti?”.

Así acabó su charla; tal promesa hicieron,
ambos a caballo se fueron, por los campos iban cazando.
Al regresar, lloraron sus corazones que habían llorado tanto,
pensar en separarse por la mañana agravó su pena.

Vosotros que leéis estos versos, vuestros ojos también lloran,
¡qué puede, ay, el corazón cuando otro corazón lo abandona!
La separación, la ausencia de amor, llevan al hombre a la muerte,
¡qué día tan penoso! No puede comprenderlo quien no lo conoce.

Al alba, montaron a caballo y dijeron adiós a la mujer,
Tariel, Asmat y Avtandil dejan fluir las lágrimas de sus ojos,
los tres llevan en sus mejillas pendones de tonos escarlata,
leones en fieras convertidos hacia las fieras salvajes se lanzan.