მას მიჰხვდა წვერი სადგურად მაღლისა მთისა დიდისა,
გამოჩნდა მუნით მინდორი, სავალი დღისა შვიდისა.
მის მთისა ძირსა წყალი დის, არად სანდომი ხიდისა,
ორგნითვე ტყესა შეეკრა ნაპირი წყლისა კიდისა.

ზედ წაადგა, შეექცევის, დროთა, დღეთა ანგარიშობს;
თვენი ესხნეს ორანიღა, ამად სულთქვამს, ამად იშობს;
“ვაჲ თუ საქმე გამიმჟღავნდეს! – კვლა ამისთვის გულ-მოშიშობს, –
ავსა კარგად ვერვინ შესცვლის, თავსა ახლად ვერვინ იშობს”.

საგონებელი შეექმნა დადგა საქმისა მრჩეველად,
თქვა: “თუ დავბრუნდე, ეზომი ხანი რად დავყავ მე ველად?
ჩემსა რა ვჰკადრო მნათობსა, ვიყავ რად დღეთა მლეველად,
მისი ვერა ვცნა ჭორადცა, ვარ ვისთა გზათა მკვლეველად?

თუ არ დავბრუნდე, საძებრად დავყვნე სხვანიცა ხანანი,
რომელსა ვეძებ, ვერა ვცნნე ამბავნი მე მისთანანი,
დრო გარდაუწყდეს შერმადინს, მიჰხვდენ ღაწვისა ბანანი,
მივიდეს, ჰკადრნეს მეფესა საქმენი დასაგვანანი!

უამბოს ჩემი სიკვდილი, თვით ჩემგან დავედრებული,
მათ შექმნან გლოვა-ტირილი, ქმნან საქმე გამწარებული,
მერმე მივიდე ცოცხალი მე, სხვაგან სადმე რებული!”
ამას იგონებს ტირილით გონება-შეიწრებული.

იტყვის: “ღმერთო, სამართალნი შენნი ჩემთვის რად ამრუდენ?
მე ეზომნი სიარულნი კიდე რად, გლახ, გამიცუდენ,
გულით ჩემით სიხარულნი აღჰფხვრენ, ჭირნი დააბუდენ?
დღეთა ჩემთა ცრემლნი ჩემნი ვერაოდეს დავიყუდენ”.

კვლაცა იტყვის: “დათმობა სჯობს”, და თავსავე ეუბნების:
“დღეთა მეტად ნუ მოჰკვდები, გული ჩემი ნუ დადნების,
უღმრთოდ ვერას ვერ მოვაწევ, ცრემლი ცუდად მედინების,
განგებასა ვერვინ შესცვლის, არ-საქმნელი არ იქმნების”.

Pour faire une halte il choisit la cime éminente d’un mont,
À son pied s’étend une plaine à sept jours de marche en amont,
Une rivière y a son lit qu’on passe sans pont ni sermon,
La forêt cache le rivage et l’envahit jusqu’au limon.

Comptant les jours près de l’abîme, il voit d’un œil distrait les vaux,
Deux mois le séparent du terme, en son cœur l’angoisse prévaut:
«Hélas, manquerai-je au devoir? – se répercute en son cerveau.
On ne change le Mal en Bien, on ne peut naître de nouveau.»

Méditant sur sa mission, il est assailli de pensers,
Il se dit: «Comment revenir, le temps sans fruit ayant passé?
Que dire à l’astre lumineux, évoquant les jours dépensés,
Si au sujet de l’inconnu je n’ai pu nul fait recenser?

«À terme si je ne reviens, de la quête étendant le temps,
Sans rien apprendre sur celui qui reste invisible ou distant,
Le délai passé, Chermadin versera des pleurs, s’attristant,
De dire la nouvelle au roi ce sera le pénible instant.

«Selon mon souhait Chermadin relatera au roi ma mort,
Il y aura sanglots et pleurs, chagrin indicible, remords.
Soudain j’apparaîtrai vivant, mon cheval mordillant le mors!»
Ainsi il médite en pleurant, et sa peine point ne démord.

II dit: «Mon Dieu, pourquoi avoir détourné de moi Ta justice?
Pourquoi avoir déprécié une recherche non factice,
Chassant de mon cœur la gaîté pour que de détresse il pâtisse?
Que jamais le torrent de pleurs au cours de ma vie ne tarisse!»

Puis il poursuit: «Mieux vaut parer l’épreuve par la foi profonde,
Pour éviter la mort précoce et afin que le cœur ne fonde.
Sans Dieu je serais impuissant, quoiqu’affecté je me morfonde
On n’abolit pas le destin, n’adviendra pas ce qu’il ne fonde.

“ყოვლნი არსნი ცათ ქვეშეთნი ერთობ სრულად მომივლიან,
მაგრა საქმე მის კაცისა ვერასადა შემიგნიან;
უღონიოდ მართალ იყვნეს, რომელთაცა ქაჯად თქვიან.
აწ ტირილი არას მარგებს, ცუდად ცრემლნი რასა მდიან?”

მთით ჩამოვიდა ავთანდილ, გავლო წყალი და ტყენია,
მინდორს აცორვებს ტაიჭსა, შეჟრენით მონაწყენია.
გასცუდებოდეს მკლავნი და მისნი სიამაყენია,
ბროლისა ველსა სტურფობდეს გიშრისა მუნ საყენია.

მობრუნება დააპირა, სულთქვნა, მერმე ივაგლახა,
მას მინდორსა დაემართა, გზა თვალითა გამოსახა;
თვესა ერთსა სულიერი კაცი არსად არ ენახა,
მხეცნი იყვნეს საშინელნი, მაგრა არა შეუზახა.

თუცა მხეც-ქმნილი ავთანდილ გულ-ამოსკვნით და კვნესით- ა,
ეგრეცა ჭამა მოუნდის ადამის ტომთა წესითა,
ისრითა მოკლის ნადირი, როსტომის მკლავ-უგრძესითა,
შამბისა პირსა გარდახდა, ცეცხლი დააგზო კვესითა.

ცხენსა მისცა საძოვარი, ვირე წვადი შეიწოდეს;
ექვსნი რამე ცხენოსანნი, ნახა, მისკენ მოვიდოდეს;
თქვა, თუ: “ჰგვანან მეკობრეთა, თვარა კარგი რამც იცოდეს!
აქა კაცი ხორციელი კვლა ყოფილა არაოდეს”.

ხელთა ჰქონდა ისარ-მშვილდი, მათკე მივა მხიარული.
ორთა კაცთა წვეროსანთა ყმა მოჰყვანდა უწვერული,
თავსა იყო დაკოდილი, შეებნიდა სისხლსა გული,
ტიროდეს და იჭირვოდეს, ცოტა ედგა მას, გლახ, სული.

უყივლა, თუ: “ძმანო, ვინ ხართ? მეკობრეთა დაგამსგავსენ!”
მათ მიუგეს: “დაგვიწყნარდი, გვიშველე რა, ცეცხლნი ავსენ,
ვერა გვარგო, მოგვიმატენ, ჭირნი ჭირთა მოგვისავსენ,
სატირელნი მოგვიტირენ, ღაწვნი შენცა დაიმხავსენ”.

«J’ai visité le genre humain ici-bas par le ciel régi,
Mais la trace de l’étranger mystérieux n’ayant surgi,
Ceux-là, je crois, avaient raison qui le prenaient pour un Kadji.
Désormais les pleurs seraient vains, car de pleurer il ne s’agit.»

Avtandil redescend des monts, traverse les eaux et forêts,
Son coursier marche lentement, le cavalier triste paraît.
Sa dextre ferme s’affaiblit, son orgueil fléchit, disparaît,
Un duvet de jais embellit le champ cristallin de ses traits.

Poussant un sanglot étouffé, pour tourner il prit bride en main,
Se dirigea vers le vallon, parcourut des yeux le chemin;
Depuis un mois il n’avait vu dans ce pays un être humain,
Les fauves effrayants gardaient leur quiétude à l’examen.

Devenu sauvage, Avtandil, soupirant et marchant sans somme,
Néanmoins eut faim comme il sied aux descendants d’Adam, aux hommes.
Sa flèche abattant le gibier dépassait le bras de Rostome.
Près des buissons, de son silex il porta l’étincelle au chaume.

Tandis que rôtit le gibier, que le cheval débridé broute,
Il voit six cavaliers venir vers lui, chevauchant sur la route.
Il pense: «Voici arriver des brigands. Ma foi, point de doute!
Homme de chair s’écarterait de ces lieux qu’un mortel redoute.»

Alerte, il va au-devant d’eux, tenant en main l’arc et la flèche.
Deux hommes barbus, soutenant un jeune imberbe, se dépêchent:
Blessé au chef, évanoui, le sang coule de sa plaie fraîche,
Ses compagnons fondent en pleurs, son souffle tient aux lèvres sèches.

II cria: «Frères, qui va là? Je vous ai pris pour des brigands!»
Ils dirent: «Calme-toi. Peux-tu éteindre le feu qui est grand?
Du moins partage notre peine, adopte notre mal flagrant,
De mousse couvre ton visage et pleure avec nous, divaguant.»

ავთანდილ მიდგა, ეუბნა მათ კაცთა გულ-მდუღარეთა;
მათ უთხრეს მათი ამბავი, ტირილით მოუბარეთა:
“ჩვენ ვართო ძმანი სამნივე, მით ვიდენთ ცრემლთა მწარეთა,
დია გვაქვს ციხე-ქალაქი ხატაეთს არე-მარეთა.

კარგი გვესმა სანადირო, ნადირობას წამოვედით,
გვყვეს ლაშქარნი უთვალავნი, წყლისა პირსა გარდავხედით,
სანადირო მოგვეწონა, თვესა ერთსა არ წავედით,
ვჰხოცდით მხეცსა უზომოსა მინდორით და მთით და ქედით.

ჩვენ სამთა ძმათა ჩვენთანა მესროლნი დავაწბილენით,
მით ერთმანერთსა სამნივე ჩვენ კიდე დავეცილენით:
მე უკეთ მოვჰკლავ, მე გჯობო, სიტყვანი ვავაქილენით,
ვერ გავაჩინეთ მართალი, ვისარჩლეთ, ვითაკილენით.

დღეს ავყარენით ლაშქარნი, სავსენი ირმის ტყავითა,
ვთქვით: “გავაჩინოთ მართალი, ვინ ვსჯობთ თავისა მკლავითა,
თავსა ვეახლნეთ მარტონი, დავდგეთ თავისა თავითა,
თვით დანახულსა მოვჰკლვიდეთ, ნუ ვისრით დამნახავითა”.

ჩვენ ვიახლენით სამთავე სამნი მეაბჯარენია,
ლაშქართა წასლვა ვუბრძანეთ, მით არას მოაზრენია,
მოვინადირეთ მინდორი, ისი ტყენი და ღრენია,
დავხოცეთ მხეცი, მფრინველი, რაცა ზე გარდაგვფრენია.

ანაზდად მოყმე გამოჩნდა კუშტი, პირ-გამქუშავია,
ზედა ჯდა შავსა ტაიჭსა, – მერანი რამე შავია, –
თავსა და ტანსა ემოსა გარე-თმა ვეფხის ტყავია,
ჯერთ მისი მსგავსი შვენება კაცთაგან უნახავია.

ვუჭვრიტეთ, მისთა ელვათა შუქნი ძლივ გავიცადენით,
ვთქვით, თუ: “მზეაო ქვეყანად, ნუ ვეუბნებით ცად ენით!”
მისი მოგვინდა შეპყრობა, ვჰკადრეთ და შევეცადენით,
ასრე სულთქვმით და ვაებით მით ვართ, ცრემლისაცა დენით.

Avtandil pose aux malheureux des questions. Leur sang bouillonne.
D’échos de leur propos cruel les oreilles du preux bourdonnent:
«Tu vois trois frères devant toi dont deux aux pleurs amers s’adonnent.
Au royaume de Cathaï nos châteaux et nos forts foisonnent.

Chasser dans des lieux réputés une fois nous sommes allés
Accompagnés de nos guerriers, nous vîmes fleuve et défilé,
L’endroit nous plut, et tout un mois dans ce cadre s’est écoulé,
Nous abattîmes du gibier sur les monts et dans la vallée.

«Nous confondîmes à nous trois nos amis, habiles archers,
Puis parmi nous trois l’un voulut à l’autre la palme arracher.
«Je te surpasse pour le tir», nous nous entendîmes prêcher.
Sans établir la vérité, nous tombâmes dans ce marché.

«Aujourd’hui nous fîmes partir nos gens chargés de peaux de cerf.
«Voyons qui de nous est adroit, proclamâmes-nous de concert,
Demeurons seuls, n’ayons recours ni à nos soldats ni aux serfs,
Chacun abattra son gibier, à ces fins son propre œil le sert.»

«Nous choisissons trois écuyers pour voir lequel de nous trois vainc,
L’armée se replie sans soupçon: l’ordre du départ la convainc.
Nous chassons à travers le champ, dans la forêt et le ravin,
Abattant volaille, gibier et croyez-moi qu’il en survint!

«Soudain parut un chevalier, renfrogné, triste, rembruni,
Chevauchant un noir palefroi, son coursier fougueux Mérani,
La peau de panthère couvrait son chef et ses membres brunis.
Qui médira de sa beauté à tout jamais soit-il honni!

«Nous le fixâmes sans pouvoir supporter ses regards-éclairs,
Nous dîmes: «Voici le soleil sur terre, non pas dans les airs!»
Puis nous voulûmes le saisir, ou du moins nous en eûmes l’air,
D’où notre état humilié, nos sanglots et nos pleurs amers.

მე უხუცესმან უმცროსთა კაცი დავსთხოვე ქენებით;
ჩემმან შედეგმან ტაიჭი მისი თვით აქო ხსენებით;
ამან მართ ოდენ მორევნა გვთხოვა, ვუალლეთ ჩვენ ნებით,
მივჰმართეთ, იგი აგრევე წყნარად მივა და შვენებით.

ბროლმან, ლალსა გარეულმან, ვარდნი თხელნი ანატიფნა,
იგი ტკბილნი გონებანი ჩვენთვის მეტად გაამყიფნა:
არ აგვიხვნა, არცა დაგვსხნა, ყოლა არად ამოგვკრიფნა,
მისნი მკვახედ მოუბარნი მათრახითა შეგვამწიფნა!

უმცროსსა ძმასა მივეცით, უფროსნი დავეზიდენით;
ხელი მოჰკიდა, “დადეგო!”, ესეცა ჰკადრა კიდ ენით;
მან ხრმალსა ხელი არ მიჰყო, ჩვენ ამად დავერიდენით,
თავსა გარდაჰკრა მათრახი, ვნახეთ სისხლისა კი დენით.

მით ერთითა მათრახითა თავი ასრე გარდაჰფრიწა,
ვითა მკვდარი უსულო ქმნა, ვითა მიწა დაამიწა,
მისი რასმე მკადრებელი მოამდაბლა, მოამიწა,
თვალთა წინა წაგვივიდა ლაღი, კუშტი, ამაყი, წა-!

აღარ დაბრუნდა, წავიდა წყნარად და აუჩქარებლად,
აგერა მივა, ნახეო, იგი მზეებრ და მთვარებლად”.
შორს უჩვენებდეს ავთანდილს მტირალნი გაუხარებლად,
ოდენ ჩნდა შავი ტაიჭი მისი მის მზისა მარებლად.

აჰა მიჰხვდა ავთანდილსა ღაწვთა ცრემლით არ-დათოვნა,
რათგან ცუდად არ წაუხდა მას ეგზომი გარეთ ყოვნა.
კაცსა მიჰხვდეს საწადელი, რას ეძებდეს, უნდა პოვნა,
მაშინ მისგან აღარა ხამს გარდასრულთა ჭირთა ხსოვნა.

უთხრა, თუ: “ძმანო, ვარ ვინმე ღარიბი უადგილოსა,
მე იმა ყმისა საძებრად მოვჰშორდი საგაზრდილოსა,
აწ თქვენგან მივჰხვდი საქმესა ყოლა არ-საადვილოსა,
ღმერთიმცა ნურას ნუღარ იქმს თქვენსა დასაღრეჯილოსა!

«Moi, l’aîné, je déconseillai de le tenir pour une proie,
Le second frère convoita du chevalier le palefroi,
Seul le cadet voulut le vaincre, aux yeux il n’avait pas eu froid.
L’inconnu chevauchait serein, nous l’approchâmes sans effroi.

«Le cristal mêlé au rubis céda à la rose ses dards,
Le preux balaya nos projets d’une colère sans égard,
Sans avoir prononcé un mot, sans nous accorder un regard,
À coups de fouet il répondit à notre propos de vantards.

«Nous nous retirâmes, laissant l’adversaire au frère cadet,
En saisissant le cavalier, «Halte!» osa-t-il lui commander.
Ne touchant au glaive, le preux fit ce que le moins on cuidait:
Fouetta notre frère, de sang son visage fut inondé.

«Le fouet lui balafre la tête, incisif comme un cimeterre,
Tel un cadavre inanimé, poignée de terre, il gît par terre!
L’inconnu punit l’insolent, l’abat, l’humilie et l’atterre,
Puis, libre, sévère et altier, il s’éloigne en coup de tonnerre.

«Sans se retourner il s’en va, paisible de cap en orteil,
Tu le vois au loin, au soleil et à la lune il est pareil.»
Les malheureux le désignaient au-delà des champs de méteil,
On percevait le coursier noir et son cavalier, le soleil.

Désormais les joues d’Avtandil les larmes n’enneigeront plus,
Il n’aura pas erré en vain, persévérant et résolu.
Si l’homme atteint ce qu’il cherchait, si la lassitude ne l’eut,
Il n’aura guère à déplorer épreuves, malheurs révolus.

«Je suis un pèlerin sans toit, ainsi aux inconnus il dit,
Je quittai pour chercher ce preux le doux pays où je grandis,
Vous me dévoilez un secret pas facile à percer, pardi,
Et j’implore notre Seigneur de consoler vos cœurs hardis.

ვითა მე მივჰხვდი წადილსა, ჩემის გულისა ნებასა,
აგრემცა ღმერთი ნურას იქმს ძმისა თქვენისა ვნებასა!”
უჩვენა მისი სადგომი: “მიდითო ნება-ნებასა,
ჩრდილსა გარდასვით მაშვრალი, მიეცით მოსვენებასა”.

ესე უთხრა და წავიდა, ცხენი გაქუსლა დეზითა,
ვითა გავაზი გაფრინდა, არ-გაშვებული ხეზითა,
ან მთვარე, მზისა შემყრელი, მზე სინათლითა ზეზითა.
დაივსო ცეცხლი შემწველი მისითა მან მიზეზითა.

მიეწურა, იგონებდა, ახლოს შეყრა ვითა აგოს:
“საუბარმან უმეცარმან შმაგი უფრო გააშმაგოს!
ხამს, თუ კაცმან გონიერმან ძნელი საქმე გამოაგოს,
არ სიწყნარე გონებისა მოიძულოს, მოიძაგოს.

რათგან ისი არის რადმე უცნობოდ და ისრე რეტად,
რომე კაცსა არ მიუშვებს საუბრად და მისად ჭვრეტად,
მივეწევი, შევიყრებით ერთმანერთის ცემა-ჟლეტად,
ანუ მომკლავს, ანუ მოვჰკლავ, დაიმალვის მეტის-მეტად”.

ავთანდილ იტყვის: “ეზომნი ჭირნიმცა რად ვაცუდენი?
რაცაღა არის, არ არის, თუმცა არ ედგნეს ბუდენი;
სადაცა მივა, მივიდეს, რამცა მოვლიდეს ზღუდენი,
მუნაღა ვძებნნე ღონენი ჩემნი არ-დასამრუდენი”.

წინა-უკანა იარნეს ორნი დღენი და ღამენი,
დღისით და ღამით მაშვრალნი, არ საჭამადთა მჭამენი,
არსადა ხანი არ დაყვეს, ერთნი თვალისა წამენი.
მათ თვალთა ცრემლნი სდიოდეს, მინდორთა მოსალამენი.

დღისით ვლეს და საღამო-ჟამ გამოუჩნდეს დიდნი კლდენი,
კლდეთა შიგან ქვაბნი იყვნეს, ძირსა წყალი ჩანადენი,
წყლისა პირსა, არ ითქმოდა, შამბი იყო თუ რასდენი,
ხე დიდრონი, თვალ-უწდომი, მაღლა კლდემდის ანაყრდენი.

«De même que j’atteins le but à l’instant où j’y crois à peine,
Que Dieu ait pitié du blessé et qu’il lui allège sa peine!»
Désignant son abri, il dit: «Avancez retenant les rênes,
Déposez le souffrant là-bas, soufflez à l’ombre souveraine.»

Avec ces mots il part, donnant au coursier un coup d’éperon,
Son envol serait comparable à celui d’un libre faucon.
Le soleil éclipse la lune, éteint son clair ou le corrompt,
À son instar le preux réduit son feu cuisant d’un geste prompt.

Chemin faisant il médita à l’abord du preux glorieux:
«Un propos maladroit rendrait un furieux plus furieux!
Un homme raisonnable doit être posé, ingénieux,
Fuir la précipitation d’esprit–vice pernicieux.

«Puisqu’il a perdu le bon sens, que la démence l’endurcit
Au point qu’il évite les gens et qu’il ne fait pas de récits,
Si j’essayais de l’aborder, si je m’en approchais et si
Je lui parlais, il me tuerait ou par moi il serait occis.»

Avtandil se dit: «Gardons-nous d’être par un fou agoni.
N’importe qui soit-il, il doit posséder quelque part un nid,
Qu’il aille où bon lui semblera, l’obstacle sera aplani,
Mes moyens d’action seront près de son logis définis.»

Ils marchèrent, l’un suivant l’autre, or et argent en un lamé,
Deux jours et deux nuits sans manger, brisés de fatigue, affamés,
Sans atermoyer un instant dans des lieux bien ou mal famés.
Les larmes coulaient de leurs yeux, les champs en étaient parsemés.

À la tombée du jour on vit des rocs sur un plateau juchés,
En bas coulait une rivière, en haut une grotte nichait,
Au bord de l’eau l’herbe touffue au terrain abrupt s’accrochait,
À perte de vue élancés, des arbres frôlaient les rochers.

მან ყმამან ქვაბსა მიჰმართა, გავლნა წყალნი და კლდენია;
ავთანდილ ცხენსა გარდახდა, მონახნა დიდნი ხენია,
მას ზედა ჭვრეტად გავიდა, ძირსა დააბა ცხენია,
მუნით უჭვრეტდა. იგი ყმა მივა ცრემლ-მინადენია.

რა ტყენი გავლნა მან ყმამან, მოსილმან ვეფხის ტყავითა,
ქვაბისა კარსა გამოდგა ქალი ჯუბითა შავითა,
ატირდა მაღლად ცრემლითა, ზღვათაცა შესართავითა,
იგი ყმა ცხენსა გარდახდა, ყელსა მოეჭდო მკლავითა.

ყმამან უთხრა: “დაო ასმათ, ხიდნი ზღვასა ჩაგვიცვივდეს:
ვეღარ მივჰხვდით ჟამიერად, ჩვენ ვისიცა ცეცხლი გვწვიდეს”.
ესე თქვა და მკერდსა ხელნი იკრნა, ცრემლნი გარდმოსცვივდეს.
ქალი შებნდა, მოეხვია, ერთმანერთსა სისხლით სწვიმდეს.

იგი ტევრი გაეხშირა დანაგლეჯსა მათსა თმასა,
ერთმანერთსა ეხვეოდეს: ყმა ქალსა და ქალი ყმასა;
იზახდიან, მოსთქვმიდიან, მოსცემდიან კლდენი ხმასა.
ავთანდილ სჭვრეტს გაკვირვებით მათსა ეგრე ქცევა-ზმასა.

სული დაიღო მან ქალმან, დათმო გულისა წყლულობა,
ქვაბს შეიყვანა ტაიჭი, მოჰხადა აკაზმულობა,
მას ყმასა შეჰხსნა, შეიღო აბჯრისა წელ-მორტყმულობა;
შინა შევიდეს, მას დღესა გარდახდა გამოსრულობა.

ავთანდილს უკვირს: “ამბავი ისი თუ ვცნაო მე რითა?!”
გათენდა, ქალი გამოდგა, მოსილი მითვე ფერითა,
შავსა აუდვა ლაგამი, სწმედდა რიდისა წვერითა,
შეკაზმა, მოაქვს აბჯარი წყნარად, არ რამე ჩხერითა.

მის მოყმისა წესი იყო, მეტსა თურე არას ეჯდა.
ქალი ტირს და მკერდსა იცემს, თმისა ტევრსა გაიგლეჯდა;
ერთმანერთსა მოეხვივნეს, აკოცა და ცხენსა შეჯდა;
ასმათ, ისრე დაღრეჯილი, კვლა უფრორე დაიღრეჯდა.

Le preux passe l’eau et les rocs et vers la grotte se dirige,
Avtandil à terre met pied et repère un arbre prodige.
Attachant le cheval au tronc, il grimpe sur l’arbre, s’y fige,
De là il observe le preux qui verse des pleurs et s’afflige.

Lorsque traversa la forêt le preux à la peau de panthère,
Une femme vêtue de noir vint à lui de la grotte austère,
Elle sanglotait, et ses pleurs allaient se jeter dans la mer.
Le preux saute de son cheval, le cou de la femme il enserre.

Le chevalier dit: «Sœur Asmath, dans la mer s’effondrent nos ponts:
À la recherche de l’aimée en vain le temps nous occupons.»
Il verse des pleurs, et son poing lui fend le cœur comme un harpon.
Ils essuient les larmes de sang l’un à l’autre. Elle ne répond

La forêt vierge s’épaissit quand ils s’arrachent les cheveux.
Ils s’embrassent: le preux étreint la femme et celle-ci le preux,
Ils se lamentent, alentour les rochers résonnent en creux.
Avtandil observe, étonné, leur comportement douloureux.

La plaie de son cœur ravivée, la femme ses sens reprenait,
Dans la caverne elle rentra le coursier, tirant le harnais,
Enleva l’armure du preux, la ceinture et l’arme engainée,
Puis la grotte les abrita, on ne les vit de la journée.

«Comment, se demande Avtandil, percer cette énigme, la leur?»
À l’aube la femme paraît, vêtue de la même couleur,
Va brider le noir destrier que d’un pan du châle elle effleure,
Le selle, apporte le haubert, calme, dominant sa douleur.

Suivant son usage, le preux à l’aube quitte la caverne,
S’arrachant les cheveux, la femme au cœur se frappe, se prosterne,
Et puis le chevalier l’étreint, remonte en selle le teint terne,
Asmath, qui était consternée, alors plus encor se consterne.