My Rustaveli

ვეფხისტყაოსანი

The Knight in the Panther's Skin

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Calligraphic font

წასლვა ავთანდილისგან ფრიდონისასა

THE GOING OF AVTANDIL TO PRIDON’S

ვა, სოფელო, რას შიგან ხარ, რას გვაბრუნვებ, რა ზნე გჭირსა!
ყოვლი შენი მონდობილი ნიადაგმცა ჩემებრ ტირსა!
სად წაიყვან სადაურსა, სად აღუფხვრი სადათ ძირსა!
მაგრა ღმერთი არ გასწირავს კაცსა, შენგან განაწირსა.

ავთანდილ მისი გაყრილი ტირს, ხმა მისწვთების ცათამდის,
იტყვის, თუ: “ღვარი სისხლისა კვლაცა მდენია, კვლაცა მდის;
აწ აგრე გაყრა ძნელია, ვით მაშინ შეყრა და-ც-ამდის.
კაცი არ ყველა სწორია, დიდი ძეს კაცით კაცამდის”.

ველს მაშინ მხეცნი ძღებოდეს სისხლითა მუნ ნატირითა;
ვერ დაივსებდა სახმილსა, იწვის ცეცხლითა ხშირითა;
კვლა თინათინის გონება ავსებს უფრო-რე ჭირითა;
ბაგეთათ ვარდსა ანათობს ბროლი ძოწისა ძირითა.

ვარდი ჭნებოდა, ღვრებოდა, ალვისა შტო ირხეოდა;
ბროლი და ლალი გათლილი ლაჟვარდად გარდიქცეოდა;
გაჰმაგრებოდა სიკვდილსა, ამისთვის არ უმხნეოდ -ა;
იტყვის, თუ: “ბნელი რას მიკვირს, რათგან დამაგდე, მზეო, და-!”

მზესა ეტყვის: “მზეო, გიტყვი თინათინის ღაწვთა დარად,
შენ მას ჰგავ და იგი შენ გგავს, თქვენ ანათობთ მთად და ბარად;
ხელსა მალხენს ნახვა შენი, ამად გიჭვრეტ არ-დამცთარად,
მაგრა ჩემი რად დააგდეთ გული ცივად, გაუმთბარად?

თუ ერთისა მოშორვება მზისა ზამთრის გაგვამცივნებს,
მე, გლახ, ორნი დამიყრიან, გული ამად რად არ ივნებს?
მაგრა კლდესა არა შესწონს, არაოდეს არ იმტკივნებს;
წყლულსა დანა ვერა ჰკურნებს, გაჰკვეთს, ანუ გაამსივნებს”.

მიმავალი ცასა შესტირს, ეუბნების, ეტყვის მზესა:
“აჰა, მზეო, გეაჯები შენ, უმძლესთა მძლეთა მძლესა,
ვინ მდაბალთა გაამაღლებ, მეფობისა მისცემ, სვესა,
მე ნუ გამყრი საყვარელსა, ნუ შემიცვლი ღამედ დღესა!

Alas, O world, what ails you? Why this perpetual whirl?
All who have trusted in you are In tears like me and heart-sick.
Though you uprooted our joy and made us, O world, to suffer,
Yet God forsakes not the man you have cast from you and abandoned.

Avtandil bitterly wept, his voice resounded in heaven.
He said: “The stream of my tears commingled with blood flows anew.
The search was an endless anguish but the parting is even more grievous.
Men are not equal but vary, for each has his thoughts and his wishes”.

The beasts came out of the forests. to gaze on the swordsman weeping.
His heart burned with ravaging fire; he could not extinguish the furnace.
The fires blazed higher and fiercer as he thought of her whom he worshipped.
Coral caught rays from the crystal that flashed in resplendent brightness.

The branch of the cypress quivered; the rose drooped tower and faded.
The crystal and ruby now changed to a lustreless shadow.
He mustered his courage and strength ened himself to encounter death.
“Why should I wonder at darkness, when you, O my sun, are absent?”

He said to the sun: “To you, O Sun, do I liken my loved one;
Like you she scatters her lustre. Illumining mountain and valley.
Despite my woes I rejoice as I gaze on your radiant features.
Why, O my sun, have you left me alone and chilled by your absence?

“We freeze if the sun is absent from us for a month in winter.
I have parted from two; how then, can my heart be unharmed?
Can I be like rock that feels neither pain nor affliction?
A knife cannot cure a wound; it cuts and pierces the deeper”.

Avtandil looked toward Heaven and fervently prayed as he journeyed:
“O glorious Sun of the heavens, the mightiest of all that are mighty,
You who exalt the humble, subdue the vain and the arrogant,
Turn not my day into night, unite me with her once again!

ვეფხისტყაოსანი

The Knight in the Panther's Skin

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Calligraphic font

მო, ზუალო, მომიმატე ცრემლი ცრემლსა, ჭირი ჭირსა,
გული შავად შემიღებე, სიბნელესა მიმეც ხშირსა,
შემომყარე კაეშანი, ტვირთი მძიმე, ვითა ვირსა,
მას უთხარ, თუ: “ნუ გასწირავ, შენია და შენთვის ტირსა”.

ჰე მუშთარო, გეაჯები შენ, მართალსა ბრჭესა, ღმრთულსა,
მო და უყავ სამართალი, გაებრჭობის გული გულსა;
ნუ ამრუდებ უმართლესსა, ნუ წაიწყმედ ამით სულსა!
მართალი ვარ, გამიკითხე! რად მაწყლულებ მისთვის წყლულსა?

მოდი, მარიხო, უწყალოდ დამჭერ ლახვრითა შენითა,
შე-ცა-მღებე და შემსვარე წითლად სისხლისა დენითა,
მას უთხრენ ჩემნი პატიჟნი, მას გააგონენ ენითა,
რაგვარ გასრულ ვარ, შენ იცი, გული არღარას ლხენით-ა.

მოდი, ასპიროზ, მარგე რა, მან დამწვა ცეცხლთა დაგითა,
ვინ მარგალიტსა გარეშე მოსცავს ძოწისა ბაგითა;
შენ დააშვენებ კეკლუცთა დაშვენებითა მაგითა,
ვისმე ჩემებრსა დააგდებ, გაჰხდი ცნობითა შმაგითა.

ოტარიდო, შენგან კიდე არვის მიგავს საქმე სხვასა:
მზე მაბრუნვებს, არ გამიშვებს, შემიყრის და მიმცემს წვასა;
დაჯე წერად ჭირთა ჩემთა, მელნად მოგცემ ცრემლთა ტბასა,
კალმად გიკვეთ გაწლობილსა ტანსა, წვრილსა ვითა თმასა.

მო, მთვარეო, შემიბრალე, ვილევი და შენებრ ვმჭლდები,
მზე გამავსებს, მზევე გამლევს, ზოგჯერ ვსხვდები, ზოგჯერ ვწვლდები;
მას უამბენ სჯანი ჩემნი, რა მჭირს, ანუ რაგვარ ვბნდები,
მიდი, უთხარ, ნუ გამწირავს, მისი ვარ და მისთვის ვკვდები.

აჰა, მმოწმობენ ვარსკვლავნი, შვიდნივე მემოწმებიან:
მზე, ოტარიდი, მუშთარი და ზუალ ჩემთვის ბნდებიან,
მთვარე, ასპიროზ, მარიხი მოვლენ და მოწმად მყვებიან.
მას გააგონნენ, რანიცა ცეცხლნი უშრეტნი მდებიან”.

“Zual, O iIl-omened star, add tears and woes to my anguish.
Dye my poor heart, o planet of woe, enshroud it with darkness.
As on a beast of burden heap sorrow on sorrow upon me;
But tell her: abandon him not! He weeps with longing for you.

“Mushtar, planet of Justice! Hear now my prayer, I entreat you.
Do justice to me, perfect judge, counsel my heart and console me;
Distort not your judgment but judge me aright who am righteous.
Why should you wound me afresh, by love and parting so wounded?

“Listen, O blood-stained Marikh, come with your spear and pierce me.
Dye and smear me red with the flow of blood from my wounds;
Tell her, O planet of vengeance. What I endure without her;
You see how afflicted I am, how my heart is devoid of all gladness.

“Aspiroz, come to my help; I burn in the fires she has lighted,
She whose pearls are bor.dered by lips of exquisite coral;
You embellish the fair with graces from the store of your heavenly beauty,
But one like me you abandon, leave to roam in the forests.

“Otarid, planet of learning, how sadly alike is our fate;
I, too, am whirled by the sun; it unites me to it and burns me.
Mercury, write down my woes! for ink use the lake of my tears,
Use my form as a pen which is slim as a reed and as graceful.

“O Moon, have pity on me, like you I shrink and am wasted.
I too, take light from the Sun, and lose my light when it leaves me.
Tell her the cause of my torture, how I live in her absence.
Tell her: ‘Forsake him not! Pity the lover’s distraction!’

“Behold, the seven great planets have witnessed the truth of my sayings.
Otarid, Zual. Aspiroz, Marikh and Mushtar have fainted.
The mighty sun in the heavens is dim at the sight of my sorrow,
You too, O Moon, bear witness! Show her the fires that consume me!”

ვეფხისტყაოსანი

The Knight in the Panther's Skin

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Calligraphic font

აწ გულსა ეტყვის: “ვითამცა გდის ცრემლი, არ გაგხმობია,
რას გარგებს მოკლვა თავისა? ეშმა ძმად თურე გძმობია;
მეც ვიცი, ჩემსა ხელ-მქმნელსა თმად ყორნის ბოლო სთმობია,
მაგრა თუ ჭირსა არ დასთმობ, ლხინი რა დასათმობია!

თუ დავრჩეო, ესე მიჯობს, – სიცოცხლისა იტყვის თუსა-
ნუთუ მომხვდეს ნახვა მზისა, ნუ ვიზახი მიწყივ უსა”.
მიიმღერის ხმასა ტკბილსა, არ დასწყვეტდის ცრემლთა რუსა,
მისსა ხმასა თანა ხმაცა ბულბულისა ჰგვანდის ბუსა.

რა ესმოდის მღერა ყმისა, სმენად მხეცნი მოვიდიან,
მისვე ხმისა სიტკბოსაგან წყლით ქვანიცა გამოსხდიან,
ისმენდიან, გაჰვირდიან, რა ატირდის, ატირდიან;
იმღერს ლექსთა საბრალოთა, ღვარისაებრ ცრემლნი სდიან.

Then he said to his heart: “Though my tears flow in unceasing torrents
Why should I call for death and yield to the promptings of Satan?
The thought of her raven tresses increases my frenzy to madness,
But grief proves the strength of the heart; joy needs no courage to bear it.

“It is better to live, he said, as he pondered on life and its troubles,
“I may see my beloved again, therefore why should I murmur?”
Thus with new hope in his heart he sang while his tears flowed as freely.
The nightingale’s song was but croaking to the sweetness of Avtandil’s singing.

The beasts drew near to listen, such was the charm of his singing.
Even the stones of the river came from the water to listen.
They listened, enraptured, and marvelled; wept at the sight of his weeping,
Flowing profusely in fountains as song upon song rose in paeans.