My Rustaveli

ვეფხისტყაოსანი

Ο Ιππότης με δέρμα τίγρη

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Καλλιγραφική γραμματοσειρά

წიგნი ტარიელისა ინდოთ მეფის წინაშე და გამარჯვებით შემოქცევა

Γράμμα τοΰ Ταριέλ στό βασιλιά τών Ινδών καί επιστροφή του μέ νίκη

წიგნი დავწერე: “მეფეო, სვემცაა თქვენი სვიანად!
მე ხატაელთა მიმუხთლეს, – თუცა მათ ეცა ზიანად, –
ჩემი ამბავი დასტური ამად გაცნობე გვიანად;
მეფე შევიპყარ, მოგივალ მე ალაფიან-ტყვიანად”.

რა ყველაი დავიურვე, ხატაეთით გავემგზავრე,
წამოვიხვენ საჭურჭლენი, სახელმწიფო დავიავრე,
ვერ მოვეყავ აქლემითა, აზავრები ვააზავრე,
მოვირჭვენ და მოვივლინე, რაცა მწადდა, აგრე ვყავ-რე.

ხატაეთისა ხელმწიფე მომყვანდა შეპყრობილია.
ინდოეთს მივე, მეგება ჩემი გამზრდელი ტკბილია;
რა ქება მითხრა, არ ითქმის, ჩემგან სათქმელად წბილია!
ხელი გამიხსნა, შემომკრა მან სახვეველი ლბილია.

ედგნეს ტურფანი კარავნი მოედანს ჩამოდგომილსა,
საუბრისა და ჭვრეტისა ჩემისა მას მონდომილსა.
მას დღესა ედვა ნადიმი მას შიგან გარდახდომილსა;
მიალერსებდა, მაჭმევდა წინაშე ახლოს ჯდომილსა.

მას ღამით ვსხედით ნადიმად, მუნ ამოდ გავიხარენით,
დილასა ქალაქს შევედით, მოედნით ავიყარენით;
მეფემან ბრძანა: “ლაშქარნი უხმენით, შემომყარენით,
დღეს ხატაელი მიჩვენეთ, ტყვენიცა შემომგვარენით!”

რამაზ მეფე მას წინაშე შეპყრობილი მოვიყვანე;
ტკბილად ნახა ხელმწიფემან, ვითა შვილი სააკვანე.
ორგული და მოღალატე ნამსახურსა დავაგვანე,
ესე არის მამაცისა მეტის-მეტი სიგულვანე!

მას მეფესა ხატაელსა უმასპინძლა, უალერსა,
ჟამიერად უბრძანებდის საუბარსა მათსა ფერსა.
ცისკრად მიხმეს, მიბრძანებდეს მე სიტყვასა ლმობიერსა:
შეუნდობო ხატაელსა, მას აქამდის შენამტერსა?

«Γράφω γράμμα: “Βασιλιά μ ουν ά σέ βοηθά ή τύχη.
Μάς τοιμάζανε άκάτη οί εχτροί μας, μά τά τείχη
τά έκούρσεψα. Κι άν λίγο άργησα νά στ αναφέρω,
λάφυρα, τό βασιλιά τους καί άπειρο πλούτο φέρω.

Νικητής καί τροπαιοϋχος άφησα πιά τό Χατάϊ,
ήσυχο, ταπεινωμένο, ταπεινά σέ χαιρετάει.
Θησαυρούς έφερα τόσους, πού δέ φτάσαν τά μουλάρια
καί έφόρτωσα καί βόδια, δόξας καί τιμής σημάδια.

Σκλάβωσα τό βασιλιά τους καί τόν φέρνω στήν Ινδία,
μ΄ ανοιχτές τις άγκαλιές του, μέ μεγάλη συνοδεία.
Τούς έπαίνους πού μοϋ είπε, ντρέπομαι νά ιστορήσω,
μοϋδεσε καί τήν πληγή μου, μοϋπε πλάγι τ ’ νά καθήσω”.

Όμορφες σκηνές έβάλαν γιά τόν ρήγα στήν πλατεία,
όλοι θέλαν νά μέ δούνε καί ν’ άρχίσουν ομιλία.
“Εδωσα γιορτή μεγάλη, στρώσαν πλούσιο τραπέζι
καί κοντά μου καθησμένος μέ κοιτάζει κι όλο παίζει.

Όλη νύχτα μέ τό γλέντι περάσαμε κι εύθυμία,
τό πρωί άπ ’ τά λιβάδια μπήκαμε στήν πολιτεία.
Ειπ’ ό ρήγας: “Προσκαλέστε τό στρατό, μαζέψτε όλο,
δείξτε μου τούς αιχμαλώτους, τό Ραμάζπονν’ όλος δόλο”.

Τόν αιχμάλωτο Ραμαζχάν στό βασιλιά τόν δείχνω,
τόν έκοίταξε μέ χάϊδι, σά νάταν μπροστά σέ λίκνο.
Σά σ ’ ένα πιστό του δοϋλο φέρθηκε μέ τόν προδότη,
αύτό είναι μεγαλείο καί άντρός άντρεία πρώτη.

Μ’ άγαθότητα καί γλύκα τό Ραμάζ αύτός κερνά,
τού μιλά καθώς τοϋ πρέπει καί τήν ώρα του περνά.
Τό πρωΐμέ προσκαλέσαν κι είπ’ δ ρήγας στοργικά:
“Συγχωρείς τών Χατάϊτων, των εχτρών σου τά κακά;”

ვეფხისტყაოსანი

Ο Ιππότης με δέρμα τίγρη

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Καλλιγραφική γραμματοσειρά

მე ვჰკადრე: “ღმერთი ვინათგან შეუნდობს შეცოდებულსა,
უყავით თქვენცა წყალობა მას ღონე-გაცუდებულსა”.
რამაზს უბრძანებს: “იცოდი, გაგგზავნით შეწყალებულსა,
მაგრა ნუ გნახავთ კვლამცაღა ჩვენს წინა გაწბილებულსა!”

ხარაჯა დასდვეს, შეჰკვეთეს დრაჰკანი ასჯერ ასია,
კვლა ხატაური მრავალი, სხვა სტავრა, სხვა ატლასია.
მერმე ყველაი დამოსა, იგი და მისი ხასია,
შეწყალებული გაგზავნა, უყო რისხვისა ფასია.

ხატაელმან დაუმადლა, დადრკა, მდაბლად ეთაყვანა,
მოახსენა: “ორგულობა თქვენი ღმერთმან შემანანა.
თუღა ოდეს შე-ღა-გცოდო, მაშინ მომკალ მემცა განა!”
წავიდა და ყველაკაი მისი თანა წაიტანა.

მოვიდა კაცი მეფისა, ცისკრობს, არ დანაღამია;
ებრძანა: “რა შენ გაგყრივარ, მას აქათ თვეო სამია,
მინდორს მოკლული ისრითა ნადირი არ მიჭამია,
არ დამაშვრალ ხარ, წავიდეთ, თუცა დაშვრომის ჟამია”.

შევეკაზმე, დარბაზს მივე, დამხვდა ჯარი ავაზისა,
შავარდნითა სავსე იყო სრულად არე დარბაზისა,
მეფე ქვე ჯდა შეკაზმული, შვენებითა მსგავსი მზისა;
გაეხარნეს მისლვა ჩემი, ტურფისა და ლამაზისა!

იდუმალ ცოლსა ეუბნა, მართ ჩემგან უცოდნელია:
“ომით მოსრული ტარიელ საჭვრეტლად სასურველია,
მან გაანათლოს მჭვრეტელთა გული, რაზომცა ბნელია;
რაცა დაგვედრო საქმნელად, ქმენ, არა საზოზნელია.

აწ მითქვამს საქმე უშენოდ, შენცა ცან ესე მცნებული:
რათგან ქალია სამეფოდ ჩვენგანვე სახელ-დებული,
ვინცაღა ნახავს, აწ ნახოს, აჰა დღე, ედემს ხლებული,
გვერდსა დაისვი, ორნივე სრას დამხვდით, მოვალ შვებული”.

Τοϋ άπάντησα: “Σχωράει ο θεός όλους τούς φταίχτες,
συγχωρεϊστε τόν πεσμένο, όπως πρέπει στούς άφέντες”.
Στό Ραμαζχάν είπ’ ό ρήγας: “Θά σοϋ συγχωρώ τήν πλάνη,
μά νά μή σέ ξαναϊδώ πάλι στών εχτρών τή στάνη”.

Εκατό έκατοντάδες όρισα δραχμές χαράτσι,
τοϋ Χατάϊ πολλές πραμάτειες καί δαμάσκηνα κι άτλάζι.
Πλούσια τούς έφορέσαν τοϋ Ραμάζ, τούς αύλικούς τον,
τό κακούργημα σχωράει καί τούς στέλνει σά δικούς τον.

Τόν φχαρίστησ’ ό Ραμαζχάν, κλίνοντάς του τό κεφάλι:
“Γιά τήν προδοσιά, θεέ μου, ή τιμωρία είναι μεγάλη.
Άν ξανά ποτέ σάς φταίξω, ή φωτιά σας άς μέ κάψει”,
κι έφυγε μέ τούς δικούς τον, μ’ εύχαρίστηση καί τάξη.

Μόλις χάραξε ή μέρα, δούλος ήρθε άπό τό ρήγα:
“Μήνες τρεις τώρα περάσαν, πού κοντά μου πιά δέ σ ’ είχα.
Θήραμα δέν έχω φάει μέ σαΐτα σκοτωμένο,
πάμε, άν θέλεις στό κυνήγι, μά σέ βλέπω κουρασμένο”.

Στό παλάτι εύθύς ήρθα, πλήθος τά λαγωνικά,
ή αύλή πλέρια γεράκια κυνηγιοϋ άρπαχτικά.
Ήταν έτοιμος ό ρήγας, σάν τόν ήλιο λαμπερός,
χάρηκε όταν μέ είδε. “Είναι άκριβώς καιρός”.

Τή βασίλισσα προστάζει, άπό μένα μυστικά:
“Τοϋ Ταριέλ ή όψη τώρα, έχει γίνει πιό γλυκιά.
Τίς καρδιές γλεντά τών φίλων, κι άς είναι λυπημένοι.
Κάμε ό,τι θά ζητήσω, άρνηση καμιά δέν μπαίνει.

Κάτι σκέφτηκα νά κάνω, πού κι σύ νά ξέρς άξίζει,
τό κορίτσι μας ή τύχη, γιά βασίλισσα τ ’ ορίζει.
Σήμερα άς δοϋνε όλοι τό δεντρί τοϋ παραδείσου,
πλάγι σου στό θρόνο άς στέκει, νά χαρώ κι έγώ μαζί σου”.

ვეფხისტყაოსანი

Ο Ιππότης με δέρμα τίγρη

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Καλλιγραφική γραμματοσειρά

მოვინადირეთ მინდორი, ძირი მთისა და გორისა;
იყო სიმრავლე ძაღლისა, შავარდნისა და ქორისა.
ადრე დავბრუნდით, ვიარეთ არ ეჯი გზისა შორისა.
აღარ იბურთეს, დაშლა ქმნეს თამაშობისა ორისა.

ჩემთა მჭვრეტელთა მოეცვა ქალაქი, შუკა და ბანი.
ომ-გარდახდილსა მშვენოდეს მაენიანნი კაბანი;
ფერმიხდილ-გვარი ვშვენოდი ვარდი, ცრემლითა ნაბანი,
ვინცა მიჭვრეტდის, ბნდებოდის, – მართლად არს, არ კატაბანი.

რიდენი რომე მეშოვნეს ქალაქსა ხატაელთასა,
იგი მეხვივნეს, მშვენოდეს, ვახელებ გულსა ხელთასა.
მეფე გარდახდა, დარბაზსა შევედით ჩემთა მზრდელთასა,
შევხედენ, დავჰკრთი ელვასა ღაწვთა მზეებრ ნათელთასა.

მას მზესა ტანსა ემოსნეს ნარინჯის-ფერნი ჯუბანი,
ზურგით უთქს ჯარი ხადუმთა, დას-დასად, უბან-უბანი;
სრულად ნათლითა აევსო სახლი, შუკა და უბანი,
მუნ ვარდსა შუა შვენოდეს ძოწ-მარგალიტნი ტყუბანი.

ნაომარსა, დაკოდილსა ხელი ყელსა ჩამომება.
დედოფალი საჯდომთაგან ადგა, წინა მომეგება,
ვითა შვილი გარდამკოცნა, ღაწვი ვარდი დამილება,
მითხრა: “ნუ ეჭვ ამას იქით, თუღა მტერი შე-ღა-გება”.

ახლოს დამისვეს ადგილსა, მუნ, სადა მეამებოდა.
პირის-პირ მიჯდა იგი მზე, გული ვისთვისცა კვდებოდა.
მალვით ვუჭვრეტდი, მიჭვრეტდის, სხვად არად მეუბნებოდა;
თვალნი მოვსწყვიდნი, სიცოცხლე ამითა მეარმებოდა.

შეიქმნა სმა და პურობა, მსგავსი მათისა ძალისა;
სხვა გახარება ასეთი არს უნახავი თვალისა!
ჯამი და ჭიქა – ყველაი ფეროზისა და ლალისა.
არვისი ბრძანა მეფემან არცა გაშვება მთრვალისა.

Κυνηγάμε σέ κοιλάδες, σιμά στή βουνοπλαγιά,
μάς γλεντούσαν στό κυνήγι, τά γεράκια, τά σκυλιά.
Καί χωρίς μακριά νά πάμε, στρέψαμε γιά τό παλάτι,
δέν έπαίξαμε καί τόπι, όπως είχαμε άντάτι.

Πλήθη γέμισαν τούς δρόμους, τίς στέγες καί τά μπαλκόνια,
πού ποθούσαν νά μέ δοϋνε, φορεμένο τά φιστόνια,
πού σά νικητής φοροϋσα. Τριαντάφυλλα είχα όψη
κι όλοι γύρω μου θαμάζαν τή λεβέντική μου κόψη.

Πελερίνα είχα πάρει στών Χατάϊτων τήν πόλη,
τή φοροϋσα μέ καμάρι καί μέ μακαρίζαν δλοι.
Πέζεψε ό βασιλιάς, μπήκαμε σέ σάλα μεγάλη,
τών μαγούλων της τή λάμψη είδα καί μοϋ ήρθε ζάλη.

Ή ήλιοπρόσωπη φορούσε τό πορτοκαλί φουστάνι,
γύρω της πολλοί ευνούχοι έστεκόταν σάν τό γαϊτάνι.
Καί ή λάμψη της φωτίζει σπίτια, δρόμους, μαχαλάδες,
μέσ’ στά ρόδινά της χείλη στράφτουν κοραλλιών άράδες.

Τό χέρι μ’ ήταν δεμένο άπ’ τής μάχης τήν πληγή μου,
ή βασίλισσα σηκώθη καί ήρθε στήν άπαντή μου.
Στά ρόδινα μάγουλά μου έσκυψε νά μέ φιλήσει.
“Άλλο”, λέει, “ό έχθρός μας δέν τολμά νά άπειλήσει”.

Μέ καθήσανε κοντά τους, όπως κι εγώ λαχταρούσα,
άντικρύ μ’ ήταν ήλιος, πού τόσο τόν αγαπούσα.
Κρυφοκοίταζα τήν κόρη καί μιλούσανε τά μάτια,
έστρεφα άλλού τό βλέμμα, όλα μού φαινόταν μάταια.

Άρχισε τό φαγοπότι, πράγματι βασιλικό,
μάτι πού νά ίδεΐ παρόμοιο φίλεμα άρχοντικό.
Μέσ’ στις κοραλλένιες κούπες τό κρασί σκορπάει σπίθες,
είπαν: Κανείς δέ θά φύγει, μεθυσμένοι καί μπεκρήδες”.

ვეფხისტყაოსანი

Ο Ιππότης με δέρμα τίγρη

Example - example-example63-production კალიგრაფიული შრიფტი / Καλλιγραφική γραμματοσειρά

მე მუნა მყოფი მივეცი შვებასა მეტის-მეტასა.
რა შემომხედნის, შევხედნი, ცეცხლმან დამიწყის შრეტასა;
კაცთა კრძალვასა ვაწვევდი გულსა შმაგსა და რეტასა.
რა უამეა პირის-პირ საყვარელისა ჭვრეტასა!

დააგდეს მღერა მუტრიბთა, “სულეთო!”, თავი ხარიან;
მიბრძანეს: “შვილო ტარიელ, ვით გითხრათ, ვით გვიხარიან?!
ნეტარძი გვაქვსო, მებრძოლნი მით ჩვენნი ვაგლახ არიან;
მართალან შენნი მჭვრეტელნი, არ ცუდად იმკვეხარიან.

აწ თუცა გვმართებს შემოსა, ვის მორჭმით მოგივლენიან,
არ შეგმოსთ, მაგა კაბათა არ აგხდით: ტურფად გშვენიან;
აწ გქონდეს ასი საჭურჭლე, ვის შუქნი მოგიფენიან,
თვით შეიკერე, რაცა გწადს, ჩვენგან ნუღარა გრცხვენიან”.

მომართვნეს ასნი კლიტენი ასთავე საჭურჭლეთანი;
თაყვანის-ვეც და დავლოცენ დავლანი მათთა სვეთანი;
მაკოცეს, ადგეს ორნივე, თვით იგი მზენი მზეთანი,
რა გასცეს, ზომნი ვით გითხრნე ლაშქართა სისავსეთანი!

კვლაცა დაჯდა მხიარული, მოიმატა სმა და მღერა;
კვლა გაგრძელდა ნადიმობა, ბარბითი და ჩანგთა ჟღერა.
დედოფალი წამოვიდა, შეეყარა მწუხრსა დღე რა,
ძილ-პირამდის სიხარულსა სიხარული ჰგვანდა ვერა.

ავიყარენით, მიგვჭირდა სმა დოსტაქნისა მეტისა.
საწოლს შემოვე, შემექმნა ცნობა მართ ვითა რეტისა.
ძალი არ მქონდა ტყვე-ქმნილსა მე ამა ცეცხლთა შრეტისა.
მეგონებოდის, მალხენდის გონება მისგან ჭვრეტისა”.

Μαζί τους κι έγώ γλεντούσα κι ή χαρά μ’ ήταν μεγάλη,
τήν ήλιοπρόσωπη κοιτώντας, είχα στήν ψυχή μ’ άγάλη.
Νά μήν κάμω καμιά τρέλλα έφευγα στήν ομιλία,
στά μάτια της μόνο βρήκα τήν ύπέρτατη άρμονία.

“Σιωπεϊστε!” Όλ’ σωπάσαν, όλοι κλείνουν τό κεφάλι,
κι εϊπ’ ό ρήγας: ‘Τιέ μου Τάρη ο,τι κάνουμε χαλάλι.
Έμεΐς εντυχούμ’ κι είναι οι εχτροί μας ντροπιασμένοι,
έχουν δίκιο, όσοι βλέπουν, νάναι περηφανεμένοι.

Κι αν τό χρέος έπιβάλλει, λαμπρή νάν’ ή φορεσιά σου,
ή στολή σού πάει ώραία στήν κομψή κορμοστασιά σου.
Θησαυρούς δέκα δεκάδες σού χαρίζω άχτι νοβόλε,
μόνος, όποια σού άρέσει, κι όποια στολή θέλεις, βάλε”.

Άπό εκατό σεντούκια, εκατό κλειδιά μέ φέραν,
τούς χαιρέτησα μ’ εύγένεια καί εύλόγησα τή μέρα.
Έσηκώθηκαν κι οι δυό τους καί μ’ άγάπη μέ φιλήσαν.
Ποιός μπορεΐ νά περιγράψει πόσα δώρα έδωρήσαν.

Ξαναρχίσαμε καί πάλι τούς χορούς καί τά τραγούδια,
ζακολούθησε τό γλέντι, έβροντήσαν λύρες καί οϋτια.
Σάν έχάραξ’ ή αύγούλα, ή βασίλισσα έβγήκε,
ή εύθυμία καί τό γλέντι κι ή χαρά τό βράδυ βρήκε.

Φύγαμε, όταν κανένας δύναμη νά πιει δέν είχε,
μπήκαμε στό δωμάτιό μου, μά τό νον μου αυτή κατείχε.
Πώς μπορεΐό σκλαβωμένος νά τή σβήσει τέτοια φλόγα;
Έσκεφτόμοννα έκεινη κι ή ψυχή μου τήν εύλογα».